Ədəbiyyata bir feminist toxunuşu: Virciniya Vulf

0

Bir feminist, bir modernist və bir tənqidçi kimi Virciniya Vulf!

25 yanvar 1882-ci ildə Londonda dünyaya gəldi Virciniya Vulf (ing. Virginia Woolf – əsl adı ilə Adeline Virginia Stephen).

Bəzən olur ki, gündəlik həyatda bir şey düşünməyə başladıqdan dəqiqələr sonra düşüncələr zəncirinin digər ucunda, başqa bir mövzuda baş sındırarkən taparıq özümüzü… Budur, şüur axını adlanan bu texnikadan ustalıqla istifadə edərək obrazlarının daxili monoloqlarını bütün çılpaqlığı ilə önümüzə sərdi Virciniya Vulf. Qaydaları və qəlibləri yıxaraq ədəbiyyatda modernist hərəkatın öndə gələn nümayəndələrindən oldu.

Əsərləri:

  • Xaricə səyahət (1915)
  • Gecə və gündüz (1919)
  • Bazar ertəsi və ya Çərşənbə axşamı (1921)
  • Yakobun otağı (1922)
  • Missis Dallouey (1925)
  • Mayak (1927)
  • Orlando: Bir həyat hekayəsi (1928)
  • Özünə aid bir otaq (1929)
  • Dalğalar (1931)
  • London mənzərələri (1931)
  • İllər (1937)
  • Flaş: Bir itin romanı (1938)
  • Üç Qvineya (1941)
  • Virciniya Vulfun gündəlikləri
Roger Fry tərəfindən çəkilən Virciniya Vulf portreti

Virciniya Vulf yaşadığı dönəmin qadın-kişi bərabərsizliyinə görə qardaşları kimi məktəbə göndərilmədi. Lakin atasının kitabxanasında özünü inkişaf etdirərək qadın olmağın bədbəxt taleyini rədd edib, bu patriarxal cəmiyyət quruluşunu məhv etməyə qərarlı idi. Feminist bir manifest xüsusiyyəti daşıyan “Pul qazanın, özünüzə aid ayrı bir otaq və boş zaman yaradın. Və yazın, kişilər nə deyər deyə düşünmədən yazın” sözləri ilə Viktoriya dövrü qadınlarının mayakı oldu, fırtınalı gecələrin nəhəng dalğalı sularında yol göstərdi onlara. Elə ki, ölümündən illər sonra bizlərin belə yoluna işıq tutur.

Hələ 3 yaşında ikən anasını itirdi. Bu hadisə öz deyimi ilə desək, “ola biləcək ən böyük fəlakət” idi onun həyatında. Beləcə, xəstəliyinin toxumları hələ 13 yaşında ikən ruhuna atılmağa başladı.

Nə qədər güclü və qeyri-adi düşüncələri, sağlam bir duruşu olsa da, həssas şəxsiyyəti onun sonunu gətirdi. II Dünya müharibəsi ilə birlikdə xroniki bir böhran halına gələn ruhi sayıqlamalarına artıq dözə bilməyən Virciniya Vulf 28 mart 1941-ci ildə ciblərinə doldurduğu daşlarla özünü evlərinin yaxınlığındakı Ouse çayına ataraq intihar etdi.
Məzar daşında “Dalğalar” adlı kitabının “Özümü sənə doğru atacağam, yenilmədən və boyun əymədən, ey ölüm!” cümlələri yazılıb.

Həyat yoldaşı Leonard Vulfa (Leonard Woolf) yazdığı təsirli intihar məktubunun orijinal mətni və tərcüməsi ilə aşağıda tanış ola bilərsiniz.

Leonard Vulfa, 18 mart 1941

“Ən sevdiyim,

Yenə dəli olmaq üzrə olduğumu hiss edirəm. O qorxunc zamanların bir digərini artıq sovuşdura bilməyəcəyik. Və mən bu dəfə sağalmayacağam. Səslər eşitməyə başladım və diqqətimi toplaya bilmirəm. Buna görə, məncə, edilməli olan ən yaxşı şeyi edirəm. Mənə verilə biləcək ən böyük xoşbəxtliyi verdin. Hər şeyim oldun, bir insanın nə qədər yanında oluna bilərsə, o qədər yanımda idin. Bu iyrənc xəstəlik gün üzünə çıxmadan öncə birlikdə bizim qədər xoşbəxt ola biləcək iki insan daha düşünə bilməzdim. Daha çox mübarizə aparmağa gücüm qalmadı. Həyatını məhv etdiyimin fərqindəyəm və mən olmasam, rahatca işləyə biləcəyini bilirəm. Bunu sən də görəcəksən. Bax düz-əməlli yaza da bilmirəm. Demək istədiyim odur ki, həyatımdakı bütün xoşbəxtliyimi sənə borcluyam. Ən başından bəri səbirli və inanılmaz dərəcədə yaxşı oldun mənə qarşı. Demək istədiyim, bunu hər kəs bilir, məni xilas edə biləcək biri olsaydı, o, sən olardın. Sənin mənə qarşı olan sarsılmaz yaxşı niyyətindən başqa qalan hər şeyi itirdim. Artıq həyatını məhv etməyə davam edə bilmərəm. Başqa iki insan səninlə mənim qədər xoşbəxt ola bilməzdi. V.”

Son olaraq fərqli zamanlarda yaşamış 3 qadının bir gününü “Mrs. Dalloway” kitabından təsirlənərək birləşdirən və Nikol Kidmenin (Nicole Kidman) Virciniya Vulf rolu ilə “Oscar” mükafatı qazandığı “The Hours” (Saatlar) filmini izləməyinizi tövsiyə edirik.

 

Mənbə:

Dünyanın Dışında Kalmış Bir Kadın: Virginia Woolf

Redaktə etdi: Fatimə Əliyeva

CAVAB YAZ

Zəhmət olmasa şərhinizi daxil edin!
Zəhmət olmasa adınızı buraya daxil edin