Bipolyar ( 2 qütblü ) Affektiv Pozuntu(BAP)

49

Bipolyar ( 2 qütblü ) Affektiv Pozuntu(BAP)

Bu xəstəlik enerji və aktivlik səviyyəsində dalğalanmalarla gedən , beyində qeyri – adi dəyişikliklərlə xarakterizə olunan ruhi pozulmadır . Bu qeyri – adi dəyişikliklərin nəticəsində xəstə gündəlik işlərini belə yerinə yetirməkdə çətinlik çəkir . BAP xəstənin münasibətlərinə ciddi zərər vura bilən , onun kareyerasında əngəl törədə bilən ciddi ruhi xəstəlikdir . Bu emosional dəyişikliklər xəstənin intihara əl atmasına səbəb olacaq qədər şiddətli ola bilər .

Bu xəstələrin psixi vəziyyətində maniyadan ( şəxsin əhvali-ruhiyyəsinin , aktivlik dərəcəsinin , özgüvən kimi hisslərin qeyri – normal dərəcədə artması və eyforiya ilə müşayiət olunan ruhi xəstəlikdir ) depressiyaya qədər olan , həmçinin , hipomaniya ( manianın daha yüngün formasıdır ) da müşahidə oluna bilən şiddətli dalğalanmalar olur . Adətən, xəstənin ruh halı yüksəlmə və enmələr arasında normal olur. Hipomaniya fazasında manik fazadan fərqli olaraq, şəxs özünü çox yaxşı hiss edə bilər, həyat şəraiti əlverişli ola və işlərində yaxşı performans göstərə bilər . Xəstələr nəyinsə tərs getdiyini hiss etmir , lakin ailə üzvləri və dostları xəstənin vəziyyətindəki dəyişikliklərin BAP-a oxşar olmasının fərqində ola bilərlər. Әgər bu müalicə olunmasa hipomaniya maniyaya çevrilə bilər. Xoşbəxtlikdən bu xəstəlik müalicə olunandır və xüsusi qayğı və dərman müalicəsi ilə xəstələr iş həyatında yaxşı performans göstərə və əlverişli həyat tərzinə qayıda bilərlər.

 

BAP-ı olan xəstələrin yarıdan çoxu təxminən 15-25 yaş aralığında olan şəxslərdir. Ailəsində bipolyar diaqnozu olan xəstələrdə BAP daha tez başlaya bilər. Qadınlarda və kişilərdə xəstəliyin rast gəlinmə tezliyi  təxminən eynidir. BAP-ın alt tiplərinə nəzər salsaq, depressiv fazanın çoxluğu ilə müşayiət olunan vəziyyət qadınlarda kişilərə nisbətən daha çox , manik fazanın üstünlüyü ilə qeyd olunan alt tip isə kişilərdə daha çoxdur.

 

   Səbəbləri  :

  • Əksər ekspertlər təsdiq edir ki, BAP monoetioloji xəstəlik deyil. Bu bir neçə faktorun birgə təsirinin nəticəsi kimi meydana çıxır.
  • Genetik faktorlar : Bəzi ” Balaca əkiz araşdırmalar ” göstərir ki, BAP riskinə səbəb olan genetik faktorlar var. Әkizlərin birində bu xəstəlik varsa , digərində də rast gəlinə bilər. Bu xəstəliyi olan insanların qan qohumlarında xəstəliyin inkişaf etmə riski daha yüksəkdir.
  • Bioloji xüsusiyyətlər : Ekspertlər deyir ki, bu xəstələrin beyinlərində tez-tez psixi dəyişikliklərə rast gəlinir. Heç kim bilmir ki, necə olur ki bu dəyişikliklər BAP-a gətirib çıxarır.
  • Beyində kimyəvi maddələrin disbalansı : Neyrotransmitterlərin disbalansı BAP da daxil olmaqla bir çox ruhi pozulmalarda açar rolu oynayır.
  • Hormonal problemlər : Hormonal disbalans BAP-ı stimulə edə və ya onun yaranmasına səbəb ola bilər.
  • Etraf aləmdəki faktorlar: Stress, alçaldılma, xəstə üçün əhəmiyyət daşıyan itki və əksər travmatik hadisələrin BAP riskində payı ola bilər.

 

Manik/hipomanik ərəfədə rast gəlinən simptomlar aşağıdakılardır :

 

  • Özünü dünyanın mərkəzində hiss etmə, eyforiya, çox şən olmaq.
  • Xəstələr çox və tez-tez danışır.
  • Xəstələr çoxlu pul israf edə bilər.
  • Xəstənin aglına fikirlər tez gəlib, tez də gedir. Bəzən xəstənin beyninə qəribə ideyalar gələ və onlar buna görə hərəkət edə bilərlər.
  • Bu dövrdə xəstələr çox mehriban, canayaxın, həssas olur, lakin bəzən aqressiv də ola bilərlər.
  • Fikirləri asanlıqla qarışır.
  • İşi vəya məktəbi buraxma halları və ya özünü lazımı qədər ifadə edə bilməmə.
  • Xəstə riskli davranışlar edə bilər, bura yüksək libido, qanunsuz dərmanların qəbulu, alkaqol daxildir. Həmçinin təhlukəli aktivitələrdə iştirak edə bilərlər.
  • Özgüvənləri həddən artıq arta bilər.
  • Xəstənin qərarları tez -tez dəyişə bilər.

 

Depressiv ərəfədə rast gəlinən simptomlar aşağıdakılardır :

  • Həddən artıq gərgin olmaq.
  • Bir sıra hallarda xəstə həyatına son vermək haqqında düşünə və cəhd də edə bilər.
  • Yuxu problemləri, yata bilməmək.
  • Mənasız şeylər haqqında narahatlıq.
  • İşləri tərs gedəndə və ya nəsə tərslik çıxanda özlərini günahkar bilmə hissi.
  • Qidalanmanın pozulması –  Bəzi xəstələr daha çox bəziləri isə az qidalana bilər.
  • Çəkinin azalması və ya artması.
  • Həmişə zövq aldığı maraq və aktivitələrə qarşı maraq hissinin azalması.
  • Həddən artıq yorğunluq, tükənmişlik, biganəsizlik.
  • Diqqətin azalması.
  • Asanlıqla qıcıqlanma: Buna səbəb səs, qoxu və başqa şeylər ola bilər, hansı ki xəstələr əvvəllər bunlara reaksiya vermirdilər.
  • Bir çox xəstələr işə və ya məktəbə getməyə cəhd edə bilmirlər, bununla üzləşə bilmirlər.

Bipolyar Affektiv Pozuntunun 4 tipi vardır :

  • Manik fazanın azı 7 gün davam etməsi və xəstənin təcili hospitalizasiyasını gərəkdirın şiddətli manik simptomların olması müşahidə olunur. Adətən depressiv faza azı 2 həftə davam edir. Depressiv faza mərhələsində depressiv və manik simptomların eyni vaxtda rast gəlinməsi də mümkündür. Bu digər növlərə nisbətən daha ağır keçir.

 

  • Depressiv və hipomanik fazalarla müşahidə olunan tipdir.

 

  • Tsiklotimiya :  2 il müddətində (uşaqlarda 1il) mütəmadi davam edən yüngül dərəcəli depressiv və hipomanik fazaların ardıcıl yaşandığı, 2 aydan çox davam edən müsbət tipdir.

 

  • Yuxarıda qeyd olunan 3 tipin heç birinə uyğun gəlməyən tip.

Uşaq və yeniyetmələrdə isə xəstəliyin simptomları daha çox dəyişkən ruh halı, aqressiyanın çoxalması, hər an partlamağa hazır əsəb hissi və vecsiz davranışlardır. Unutmamaq lazımdır ki, bu müalicə oluna bilən ruhi xəstəlikdir. Lazımi qayğı ilə bu simptomlar kontrol altına alına və xəstə normal, əvvəlki həyat tərzinə qayıda bilər.

 

İndi isə bir qədər bu xəstəliyə tutulan tarixi şəxsiyyətlər haqqında məlumat verək :

 

Ludvig von Beethoven

Bəstəkar 1827-ci ildə qaraciyər çatışmazlığından ölməmişdən qabaq alkoqolla əlaqəli sağlamlıq problemlərindən 10 il ərzində müalicə almışdır. Onun əziyyət çəkdiyi xəstəliklərdən biri də BAP idi. Beethovenin manik tutmaları ətrafındakı dostları tərəfindən də bilinirdi və manik tutmanın pik nöqtəsində o xeyli əsər bəstələmişdi, hətta onun ən məşhur əsərlərinin çoxu elə bu ərəfədə bəstələnmişdir.

1813-cü ilin əvvəllərində o, elə bir depressiv perioddan keçirdi ki, öz görünüşü haqqında düşünməyi belə dayandırmışdı və axşam şənliklərində o çox qəzəblənə bilirdi. O, bu vaxt ərzində demək olar ki, tamamilə əsər bəstələməyi də dayandırmışdı.

Winston Churchill

Linkoln kimi Churchill də böyük lideri idi. O, sadəcə beynəlxalq aləmdə deyil, eyni zamanda öz beynindəki ( düşüncəsindəki ) çətinliklərin də öhdəsindən gəlirdi. 30 yaşlarında o, dostlarına şikayətlənirdi ki, o ” depressiyanın qara iti ” tərəfindən izlənir. O, parlament binasında oturur və intihar etmək barədə düşünürdü. O həkiminə deyirdi ” Mən qatar stansiyasında olanda çox ehtiyatlı olmağa çalışıram. Qatar keçib gedəndə mən platformanın kənarında dayanmağı sevmirəm. Sağda, arxada durmağı və mümkündürsə, qatarla mənim aramda bir sütun olmağını istəyirəm.

Mən gəminin kənarında dayanmağı və aşağı-suya doğru baxmağı sevmirəm. 2-ci hərəkət hər şeyin sonu ola bilər. ” Qara it ” onu həyatının sonuna qədər izləmişdir. O, manik fazada olanda çox səmimi bir insan olurdu, lakin onun əhval-ruhiyyəsi tez-tez dəyişirdi. Manik fazanın pik səviyyəsində o, bütün gecəni oturub yazı ilə məşğul olurdu, nəticədə o, siyasi həyatının zirvəsində olanda 43 kitab dərc etdirmişdir.

 

  • Məqalə ingilis dilindən tərcümə olunub .

Tərcümə etdi : Nuranə Əlizadə

49 ŞƏRH

  1. I just want to tell you that I am just all new to blogging and absolutely loved you’re blog. Very likely I’m going to bookmark your website . You really have incredible well written articles. Thanks a lot for revealing your website.

  2. I just want to mention I am just all new to blogs and actually savored you’re blog site. Most likely I’m want to bookmark your blog . You really come with terrific articles and reviews. Many thanks for sharing your blog site.

  3. I really have to share it with you that I am new to blog posting and pretty much valued your webpage. Quite possibly I am probably to save your blog post . You definitely have fabulous article information. Like it for sharing with us your current internet site report

  4. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  5. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  6. Thanks a lot for providing individuals with an exceptionally splendid possiblity to read critical reviews from this site. It is often very beneficial and also packed with a great time for me and my office fellow workers to visit your web site minimum three times a week to find out the latest tips you will have. And lastly, we’re always fulfilled for the mind-boggling strategies you serve. Selected two ideas in this posting are undoubtedly the most effective we have all ever had.

  7. I do consider all of the ideas you have offered to your post. They are very convincing and will certainly work. Nonetheless, the posts are very quick for starters. Could you please prolong them a bit from next time? Thank you for the post.

  8. I discovered your site web site on google and appearance a number of your early posts. Always maintain the really good operate. I merely extra increase RSS feed to my MSN News Reader. Looking for forward to reading a lot more from you afterwards!…

  9. hello!,I love your writing very a lot! proportion we keep up a correspondence more about your post on AOL? I need a specialist in this space to resolve my problem. Maybe that is you! Having a look forward to look you.

  10. obviously like your web-site but you need to take a look at the spelling on several of your posts. Many of them are rife with spelling problems and I find it very bothersome to inform the reality nevertheless I’ll certainly come again again.

  11. Hello, Neat post. There is an issue together with your website in internet explorer, might test this¡K IE still is the marketplace chief and a large part of other folks will leave out your wonderful writing due to this problem.

  12. I’m still learning from you, while I’m trying to achieve my goals. I absolutely enjoy reading all that is written on your site.Keep the tips coming. I loved it!

  13. Thanks a lot for providing individuals with a very superb opportunity to read from this blog. It’s usually so ideal and as well , packed with a lot of fun for me personally and my office fellow workers to visit your web site not less than thrice a week to learn the newest stuff you have got. And of course, I’m usually motivated concerning the impressive creative concepts you give. Some two ideas in this post are indeed the most beneficial we have had.

  14. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  15. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  16. I loved as much as you will receive carried out right here. The sketch is attractive, your authored subject matter stylish. nonetheless, you command get bought an impatience over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come further formerly again since exactly the same nearly a lot often inside case you shield this increase.

  17. Excellent read, I just passed this onto a colleague who was doing some research on that. And he actually bought me lunch because I found it for him smile Thus let me rephrase that: Thank you for lunch!

  18. I simply need to tell you that I am new to putting up a blog and clearly adored your work. More than likely I am going to store your blog post . You truly have fabulous article materials. Value it for telling with us your site information

  19. I simply couldn’t go away your website prior to suggesting that I extremely enjoyed the usual information an individual supply in your guests? Is gonna be back incessantly in order to inspect new posts

  20. Wow! This could be one particular of the most useful blogs We’ve ever arrive across on this subject. Actually Excellent. I am also an expert in this topic therefore I can understand your hard work.

  21. hello there and thank you for your information – I’ve definitely picked up something new from right here. I did however expertise some technical issues using this site, as I experienced to reload the website many times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if your hosting is OK? Not that I’m complaining, but slow loading instances times will very frequently affect your placement in google and can damage your high-quality score if ads and marketing with Adwords. Well I’m adding this RSS to my e-mail and can look out for a lot more of your respective exciting content. Ensure that you update this again soon..

  22. It is appropriate time to make some plans for the future and it is time to be happy. I’ve read this post and if I could I wish to suggest you some interesting things or advice. Maybe you could write next articles referring to this article. I wish to read even more things about it!

  23. I will immediately grab your rss as I can not in finding your email subscription hyperlink or e-newsletter service. Do you’ve any? Please permit me understand in order that I could subscribe. Thanks.

  24. hi!,I really like your writing very much! share we communicate more about your article on AOL? I require an expert on this house to solve my problem. May be that’s you! Taking a look ahead to see you.

CAVAB YAZ

Zəhmət olmasa şərhinizi daxil edin!
Zəhmət olmasa adınızı buraya daxil edin