Kainat genişlənirsə, qalaktikalar niyə bir-birinə yaxınlaşır?

64

Çoxunuza məlum olan bir gerçək var ki, kainat genişlənir və içindəki qalaktikalar da bir-birindən uzaqlaşır. Minlərlə kitabda, yüzlərlə sənədli filmdə bu məlumata rast gəlmək mümkündür. Ancaq bu sizi çaşdırmasın, çünki bu tam olaraq doğru bir məlumat deyil!

Amerikalı astronom Edvin Habl müşahidələrlə sübut etdi ki, kainat genişlənir. Habl uzaq qalaktika işıqlarının qırmızıya sürüşməsini müşahidə etməklə bu qənaətə gəlmişdi. Onun fikrincə, bu qırmızıya sürüşmənin səbəbi qalaktikaların uzaqlaşmalarına bağlıdır. Habl ən əsas Doppler təsiri olduğunu düşünmüşdü. Qeyd edim ki Doppler təsiri (effekti), işığın və ya səsin, yəni bir dalğanın uzaqlaşdıqca dalğa boyunun böyüməsi, yaxınlaşdıqca kiçilməsidir.

Sonra da bu fikrini inkişaf etdirərək, bir zamanlar bütün qalaktikaların tək bir nöqtədə bir yerdə olduğu düşüncəsini ortaya qoyub və Böyük Partlayış Nəzəriyyəsinin (Big Bang) təməllərini meydana gətirib. Bugünkü müşahidələr də, Hablın bəhs etdiyi kimi qalaktikaların uzaqlaşdığını, bir qalaktika bizə nə qədər uzaqdırsa, o qədər sürətli uzaqlaşmağa davam etdiyini göstərir. Və bunu Habl sabiti deyilən bir sistemlə hesablayırıq.

Amma burada bir problem var! Madam ki bütün qalaktikalar bir-birindən uzaqlaşır, o zaman necə olur ki, bəzi qalaktikalar bir-birinə çox yaxınlaşıb bir-birinin orbitinə girə bilirlər? Necə olur ki, bizdən 2.2 milyon işıq ili uzaqdakı Andromeda Qalaktikası bizə yaxınlaşır və milyardlarla il sonra bizim içində yerləşdiyimiz Samanyolu Qalaktikası ilə toqquşacağı hesablanır?

Yazının əvvəlində qalaktikaların bir-birindən uzaqlaşdığı məlumatının tam olaraq doğru olmadığını demişdim. Problem budur ki, bu səhv məlumatın bu cür məşhur olmasının yeganə səbəbi, sənədli filmlər izləyərək və internetdən qeyri-kafi izahlarla məlumat sahibi olmağa çalışmağımızdan qaynaqlanır. Gerçək budur ki, qalaktikalar bir-birindən uzaqlaşmaz. Bir-birlərindən uzaqlaşanlar qalaktika çoxluqlarıdır.

Bəli, qalaktikaların hamısı kainatda çoxluqlar halında olurlar. Belə ki, irili-xırdalı 15-20 qalaktika bir yerə gələrək kiçik qruplar təşkil edir. Bu kiçik qrupların da bir neçə dənəsi bir yerə gələrək daha böyük qalaktika çoxluqları meydana gətirər. Onlarla, yüzlərlə qalaktika qrupları da bir yerə gələrək super çoxluqları meydana gətirər. Andromeda, Samanyolu, Üçbucaq Qalaktikaları və onlarla cücə qalaktikanın meydana gətirdiyi bizim Yerli Qalaktikalar Qrupumuzdakı qalaktikalar cazibə  qüvvəsinin təsiriylə bir-birinə bağlıdır və bir-birlərindən uzaqlaşmazlar. Bu vəziyyət, kainatdakı bütün qalaktika qrupları üçün etibarlıdır. Qrup içindəki qalaktikalar bir-birlərinin cazibəsinə görə vaxt aşırı uzaqlaşa, yaxınlaşa, toqquşa və ya bir-birlərinin orbitlərinə girə bilərlər. Amma asanca ayrıla bilməzlər.

Andromeda və Samanyolu, bir neçə milyard il sonra birləşəcək


Elm adamları kainat genişlənir, qalaktikalar bir-birindən uzaqlaşır dedikləri zaman, qalaktikaların deyil, qalaktika çoxluqlarının bir-birindən uzaqlaşdıqlarını deməyə çalışırlar. Ancaq, bu məlumatı sənədli filmlərdə, reportajlarda və ya mətbuat izahlarında verərkən; qarşısındakı həmsöhbətinə yerli qrupları, çoxluqları, super çoxluqları izah etmək məcburiyyətində qalmamaq üçün o qismlərini izah etməyib keçirlər. Bax bu məlumat, insanların ağılında qalaktikaların bir-birindən uzaqlaşdığı kimi yarı səhv bir fikrin yaranmasına səbəb olur.

Qısaca: Qalaktikalar bir-birindən uzaqlaşmazlar. Çünki, kiçik bir sahədə olduqları üçün, cazibə qüvvəsi yolu ilə meydana gətirdikləri kiçik qruplar halında bir-birlərinə bağlıdırlar. Kainat genişləndikcə bir-birindən uzaqlaşanlar, qalaktika qruplarıdır.

 Bəs niyə qalaktika qruplarını təşkil edən qalaktikalar  bir-birindən ayrılmadığı halda, çoxluqlar uzaqlaşır? Çünki qalaktika qruplarının üzvləri bir-birinə nisbətən yaxındır və cazibə bunları bir yerdə saxlayır. Ancaq, qalaktika çoxluqları bir-birindən uzaqdırlar və aralarındakı cazibə təsiri çox azdır və uzaqlaşa bilirlər. Yəni, milyardlarla il sonra belə, yaxın ətrafımızda olan qalaktikalar bizdən uzaqlaşmayacaqlar. Amma, uzağımızdakı qalaktika çoxluqları ilə aramızdakı məsafə kainatın genişləməsinə görə getdikcə böyüyəcək.

64 ŞƏRH

  1. I just want to tell you that I am very new to blogging and site-building and seriously enjoyed this web page. Probably I’m want to bookmark your blog . You amazingly have superb articles and reviews. Thanks for sharing your website page.

  2. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  3. I just have to show you that I am new to putting up a blog and extremely adored your report. Likely I am most likely to save your blog post . You undoubtedly have fabulous article blog posts. Love it for giving out with us your current internet site post

  4. Thanks for sharing excellent informations. Your site is so cool. I am impressed by the details that you’ve on this web site. It reveals how nicely you understand this subject. Bookmarked this web page, will come back for extra articles. You, my pal, ROCK! I found simply the info I already searched all over the place and simply could not come across. What a great website.

  5. I do not even know how I ended up here, but I thought this post was great. I do not know who you are but certainly you are going to a famous blogger if you are not already 😉 Cheers!

  6. hello!,I really like your writing very a lot! proportion we be in contact extra approximately your article on AOL? I need a specialist in this space to unravel my problem. May be that is you! Having a look forward to peer you.

  7. I’ve been browsing on-line greater than 3 hours today, but I never discovered any fascinating article like yours. It’s beautiful value enough for me. Personally, if all website owners and bloggers made good content material as you probably did, the net will be a lot more helpful than ever before. “I thank God for my handicaps, for through them, I have found myself, my work and my God.” by Hellen Keller.

  8. Hiya, I am really glad I have found this info. Today bloggers publish just about gossips and web and this is actually frustrating. A good blog with interesting content, this is what I need. Thank you for keeping this website, I’ll be visiting it. Do you do newsletters? Cant find it.

  9. Its like you read my mind! You appear to know so much about this, like you wrote the book in it or something. I think that you can do with a few pics to drive the message home a little bit, but instead of that, this is fantastic blog. A great read. I will definitely be back.

  10. Good blog! I really love how it is simple on my eyes and the data are well written. I’m wondering how I could be notified whenever a new post has been made. I’ve subscribed to your RSS feed which must do the trick! Have a great day!

  11. Hello There. I found your blog using msn. This is a really well written article. I will make sure to bookmark it and return to read more of your useful information. Thanks for the post. I will certainly comeback.

  12. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  13. Wonderful paintings! That is the kind of information that are supposed to be shared around the internet. Disgrace on the search engines for no longer positioning this submit upper! Come on over and discuss with my site . Thank you =)

  14. Whats Taking place i am new to this, I stumbled upon this I have found It positively useful and it has aided me out loads. I’m hoping to contribute & aid different customers like its helped me. Great job.

  15. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  16. You really make it seem so easy with your presentation but I find this matter to be really something which I think I would never understand. It seems too complex and extremely broad for me. I am looking forward for your next post, I’ll try to get the hang of it!

  17. I merely desire to inform you you that I am new to blogging and clearly cherished your article. Most likely I am inclined to store your blog post . You seriously have great article materials. Appreciate it for giving out with us your own site report

  18. hey there and thank you for your info – I have definitely picked up something new from right here. I did however expertise some technical points using this website, as I experienced to reload the web site a lot of times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if your web host is OK? Not that I’m complaining, but slow loading instances times will sometimes affect your placement in google and could damage your quality score if advertising and marketing with Adwords. Well I’m adding this RSS to my email and can look out for a lot more of your respective interesting content. Make sure you update this again soon..

  19. Pretty section of content. I just stumbled upon your site and in accession capital to assert that I acquire actually enjoyed account your blog posts. Anyway I will be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently quickly.

  20. Hi there, just became alert to your blog through Google, and found that it’s really informative. I’m gonna watch out for brussels. I will appreciate if you continue this in future. Numerous people will be benefited from your writing. Cheers!

  21. You are my inhalation, I own few web logs and occasionally run out from post :). “To die for a religion is easier than to live it absolutely.” by Jorge Luis Borges.

  22. Pretty nice post. I just stumbled upon your blog and wanted to say that I’ve really enjoyed surfing around your blog posts. In any case I will be subscribing to your rss feed and I hope you write again very soon!

  23. I am extremely impressed with your writing skills and also with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you modify it yourself? Anyway keep up the excellent quality writing, it is rare to see a nice blog like this one today..

  24. Whats Going down i am new to this, I stumbled upon this I have discovered It absolutely useful and it has aided me out loads. I hope to give a contribution & aid different users like its aided me. Good job.

  25. Usually I don’t learn article on blogs, but I wish to say that this write-up very forced me to try and do it! Your writing style has been surprised me. Thank you, quite great post.

CAVAB YAZ

Zəhmət olmasa şərhinizi daxil edin!
Zəhmət olmasa adınızı buraya daxil edin