Şüur bizi başqa canlılardan üstün etmir

58

Ən primitiv beyinlərə nümunə kimi qanqliləri göstərə bilərik. Çünki bunlar, sadəcə, sinir hüceyrələrinin qruplaşmış hallarıdır və bir beynin ən az inkişaf etmiş quruluşu şəklində öz vəzifələrini həyata keçirirlər.

Qanqililər, məsələn, yastı soxulcanlarda müşahidə edilir. Başın formalaşmasıyla (cephalization) birlikdə bu strukturların getdikcə inkişaf edərək, bu gün “beyin” dediyimiz orqana çevrildiyi bilinir. Mövzuyla əlaqədar detallı məlumatı bu mənbədən tapa bilərsiniz.

Mövzuya bir az dərindən baxsaq, şüurun təkamülü ilə beynin təkamülü arasında yaxın əlaqə olduğunu görərik. Aparılan araşdırmalar, bəzi şimpanzelərin və oranqutanların olduqca yüksək IQ səviyyələrinə sahib olduğunu göstərir. Bu mövzuyla əlaqədar da məlumatları aşağıdakı BURADAN, BURADANBURADAN oxuya bilərsiniz.

Ümumi olaraq, bir oranqutan və ya şimpanzenin insan miqyasında 16-20 arası İQ-sü olduğu bilinir. İnsan üçün isə 100 bal “normal” olaraq qəbul edilir. Yəni meymunların da müəyyən bir səviyyədə zəkası var.

Oxşar testlər fərqli heyvanlarda da edilib və bu canlılarda da müəyyən İQ səviyyələri müşahidə olunub. Heyvan davranışları mütəxəssisi olan Edward O.Wilsonun (http://en.wikipedia.org/wiki/E._O._Wilson) apardığı təcrübəyə görə, insandan sonra ən yüksək İQ-yə sahib olan canlılar aşağıdakı kimi təsnif edilib:

1) Şimpanze (iki növü)
2) Qorilla
3) Oranqutan
4) Babuin (7 fərqli növü)
5) Gibbon (7 növü)
6) Meymun (Makaklar və digərləri)
7) Kiçik dişli balina (qatil balina da daxil olmaqla)
8) Delfin (8 fərqli növ)
9) Fil (2 növ)
10) Donuz

Heyvan İQləri üzərində aparılan bir başqa araşdırmaya da BURADAN baxa bilərsiniz.

Beləliklə, hər heyvanın müəyyən bir səviyyədə zəkası var. Ancaq insan, bunlardan açıq bir şəkildə irəlidədir. Lakin bu, o demək deyil ki, biz onlardan “üstünük”. Biz, yalnızca zəka mövzusunda özünü inkişaf etdirmiş bir canlı növüyük. Bunun xaricində bir ayı kimi pəncələrimiz, bir dovşan kimi qıçlarımız, bir hepard kimi sürətimiz, bir kəpənək qədər gözəl rəngimiz, bir köpək balığı kimi həssas burnumuz yoxdur. Onlara nisbətən, beynimiz daha inkişaf edib və bu an ətrafımızda gördüyümüz hər şey bu inkişafın məhsuludur.

İnsan şüurunun təkamülü zəkanın təkamülüylə paralel baş verib. Beyin böyüyüb, sinir düyünlərinin sayı artdıqca, duyğu orqanlarından alınan məlumatların işlənməsi asanlaşıb fərqliləşib. Əvvəllər bizə mənasız gələn nöqtələr məna qazanıb.


Bunun səbəbi nədir?

Bunun səbəbi, beyində reallaşan biokimyəvi reaksiyalardır. Bizim “düşüncə” dediyimiz varlıq da, bu reaksiyalardan artıq bir şey deyil. Bizim fikrimizcə, təbiətdə heç bir canlı, xüsusilə də heyvan, şüursuz hərəkət edə bilməz. Çünki az, ya da çox inkişaf etmiş bir duyğu orqanları zənciri və sinir sistemi var. Buna görə də, İQ səviyyəsi bizim ölçməyimizlə 1 bal belə olsa, o, öz zəkası sərhədləri daxilində şüurlu hərəkət edir. Ancaq bu zəka sərhədləri elə dardır ki, bizim kimi daha yüksək zəkaya sahib növlər tərəfindən araşdırıldığı zaman “avtomatik hərəkətlərə bağlanmış”, ya da “proqramlaşdırılmış” hərəkət müşahidə edilir. Ancaq bunun doğru olmadığını düşünürük. Tək problem, bizim onların IQ səviyyəsində düşünə bilməməyimiz və buna görə də onların etdiyi hərəkətlərin bizə instinktiv gəlməsidir.

Yaxşı, bəs biz hərəkətlərimizdə azadıqmı? Bəli, bu anda Dünyadakı ən yüksək İQ-yə sahib canlılar bizik. Amma madam ki, biz, bizdən aşağı İQ-lü canlılara baxdıqda “avtomatik” və “instinktiv” hərəkətlər görürük, görəsən bizdən çox daha ağıllı bir varlıq olsaydı, bizi eyni şəkildə görərdimi?

Aydındır ki, bu suala, gündəlik həyatlarımızı düşünsək və ya dəli, yaxud, qeyri-adi insanların həyatlarını göz önünə gətirsək, cavab verməyimiz çox da çətin olmaz. Hamımız bənzər həyatlar yaşayırıq, hekayələr fərqli olsa da. Gündəlik həyatınızı gözdən keçirin. Nə qədər adi kimi görünür-görünsün, yaşadıqlarımız bizim üçün qiymətlidir. Halbuki, digər canlı üçün bizim əməllərimiz və həyatımız heç bir məna ifadə etməyə və bütün davranışlarımız, bizdən çox daha ağıllı bir heyvana (əgər var olsaydı) “avtomatik” və ya “instinktiv” gələ bilərdi.

Buna görə də, bütün heyvanlar, çox diqqətli bir şəkildə bioloji tərəfdən canlıların davranışlarını “İQ səviyyəsində” incələməlidir. Bu çür incələndiyi zaman görüləcək ki, əslində hər heyvanın bir şüur səviyyəsi var. Tək problem, bizdən aşağı İQ-lü heyvanların zəka səviyyələrinin onlara qəbul etdirdiyi elastikliyin, bizim zəkamızın bizə qazandırdığı elastikliklə müqayisə edilməyəcək qədər məhdud olmasıdır.

Qərarlarımızın azad olub-olmadığı ayrı bir müzakirə mövzusudur. Çünki beynimizdəki hər “qərar” və “düşüncə”, duyğu orqanlarımız vasitəsilə aldığımız kimyəvi və fiziki reaksiyaların beyində tətiklədiyi biokimyəvi reaksiyalardan ibarətdir. Əslində bizlər “qərar” verimirik. Beyində bizim fəaliyyət göstərməyimiz üçün bəzi reaksiyalar gedir (cascade) və bunun nəticəsində də ifraz olunan kimyəvi maddələr, yenə beynimiz tərəfindən “düşüncə” olaraq qəbul edilir. Ancaq ortada “yaradılmış” heç bir şey yoxdur. Hər şey qəbul etməyimizdən ibarətdir.

58 ŞƏRH

  1. I simply want to tell you that I am just beginner to blogging and site-building and seriously loved your blog site. Likely I’m going to bookmark your site . You surely come with beneficial stories. Appreciate it for sharing with us your webpage.

  2. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  3. I merely intend to notify you that I am new to putting up a blog and absolutely loved your review. Very possible I am probably to save your blog post . You seriously have wonderful article information. Truly Appreciate it for telling with us all of your web article

  4. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  5. Wow, marvelous blog layout! How long have you been blogging for? you make blogging look easy. The overall look of your site is wonderful, as well as the content!

  6. Some really excellent info , Gladiola I discovered this. “Use your imagination not to scare yourself to death but to inspire yourself to life.” by Adele Brookman.

  7. I loved as much as you will receive carried out right here. The sketch is tasteful, your authored material stylish. nonetheless, you command get bought an edginess over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come more formerly again as exactly the same nearly very often inside case you shield this hike.

  8. I’m really loving the theme/design of your website. Do you ever run into any internet browser compatibility issues? A couple of my blog audience have complained about my site not working correctly in Explorer but looks great in Chrome. Do you have any advice to help fix this problem?

  9. Good – I should certainly pronounce, impressed with your web site. I had no trouble navigating through all tabs and related info ended up being truly simple to do to access. I recently found what I hoped for before you know it at all. Quite unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, website theme . a tones way for your customer to communicate. Excellent task.

  10. My brother suggested I might like this web site. He was entirely right. This post actually made my day. You cann’t imagine simply how much time I had spent for this information! Thanks!

  11. Someone necessarily help to make critically articles I’d state. This is the very first time I frequented your website page and so far? I surprised with the research you made to create this particular publish incredible. Magnificent process!

  12. Good day very nice website!! Man .. Beautiful .. Superb .. I will bookmark your website and take the feeds also…I am happy to seek out a lot of useful info here within the publish, we’d like develop extra techniques on this regard, thanks for sharing.

  13. Wow! This could be one particular of the most helpful blogs We’ve ever arrive across on this subject. Basically Great. I am also a specialist in this topic so I can understand your hard work.

  14. Wow! This could be one particular of the most helpful blogs We’ve ever arrive across on this subject. Actually Fantastic. I’m also a specialist in this topic so I can understand your effort.

  15. Very interesting information!Perfect just what I was looking for! “I meant what I said, and I said what I meant. An elephant’s faithful, one hundred percent.” by Dr. Seuss.

  16. I’ve been browsing on-line greater than 3 hours these days, yet I by no means discovered any interesting article like yours. It is beautiful value sufficient for me. In my opinion, if all site owners and bloggers made excellent content material as you probably did, the web might be a lot more helpful than ever before.

  17. You actually make it seem so easy with your presentation but I find this topic to be really something that I think I would never understand. It seems too complex and extremely broad for me. I’m looking forward for your next post, I’ll try to get the hang of it!

  18. I do believe all of the ideas you have offered on your post. They are very convincing and can definitely work. Nonetheless, the posts are very short for beginners. May you please prolong them a little from next time? Thank you for the post.

  19. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  20. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  21. I simply wished to appreciate you once again. I’m not certain the things that I would have carried out without those solutions shared by you regarding such subject. This was an absolute challenging problem in my position, nevertheless discovering your specialized strategy you solved the issue took me to cry for gladness. I’m just happy for your service and thus expect you find out what a powerful job you are accomplishing teaching the others through the use of a site. Probably you’ve never got to know all of us.

  22. Thanks for sharing excellent informations. Your site is so cool. I am impressed by the details that you’ve on this web site. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this website page, will come back for more articles. You, my friend, ROCK! I found just the info I already searched all over the place and just couldn’t come across. What a great website.

  23. I was just seeking this information for a while. After six hours of continuous Googleing, finally I got it in your website. I wonder what’s the lack of Google strategy that don’t rank this kind of informative web sites in top of the list. Normally the top web sites are full of garbage.

  24. A person necessarily assist to make seriously posts I might state. This is the very first time I frequented your website page and so far? I surprised with the analysis you made to make this particular publish extraordinary. Great job!

  25. Howdy very nice site!! Man .. Excellent .. Amazing .. I will bookmark your web site and take the feeds additionally…I am satisfied to seek out numerous helpful info here within the publish, we need develop more techniques in this regard, thank you for sharing.

  26. I have been browsing on-line greater than 3 hours today, yet I never found any attention-grabbing article like yours. It is lovely price sufficient for me. Personally, if all webmasters and bloggers made just right content material as you did, the web might be much more helpful than ever before.

  27. I must express appreciation to this writer for rescuing me from this particular trouble. Just after checking through the the web and finding solutions that were not beneficial, I was thinking my life was well over. Living minus the approaches to the issues you have solved by means of your posting is a critical case, as well as ones that would have adversely damaged my entire career if I hadn’t encountered your site. Your personal ability and kindness in dealing with every part was invaluable. I’m not sure what I would’ve done if I hadn’t encountered such a step like this. I’m able to now relish my future. Thanks very much for your specialized and sensible help. I will not be reluctant to refer your web site to any person who ought to have tips about this issue.

  28. It is perfect time to make some plans for the future and it’s time to be happy. I’ve read this post and if I could I desire to suggest you few interesting things or advice. Maybe you could write next articles referring to this article. I desire to read more things about it!

  29. I haven’t checked in here for a while as I thought it was getting boring, but the last few posts are good quality so I guess I’ll add you back to my daily bloglist. You deserve it my friend 🙂

  30. Pretty nice post. I just stumbled upon your blog and wanted to say that I’ve really enjoyed browsing your blog posts. After all I’ll be subscribing to your rss feed and I hope you write again very soon!

CAVAB YAZ

Zəhmət olmasa şərhinizi daxil edin!
Zəhmət olmasa adınızı buraya daxil edin