İncəsənətdə fransız inqilabı- Jak Lui David

96

XVIII əsrin sonlarında Fransada feodalizmin ağırlığını daşımaqdan bezmiş xalq Volter, Russo, Monteskyö kimi maarifçilərin əsərlərindən də təsirlənərək etirazlara başladılar. “Üçüncü dərəcəli” insanların-xalqın deputatlarının etirazına isə 1789-cu il mayın 5-də Versaldakı danışıqda Kral XVI Lüdoviq məhəl qoymadı. Və silki səsvermə qaydasına qərar verdi (Fransada əhali 3 silkə bölünmüşdü. Birinci silkə Ruhanilər, ikinci silkə zadəganlar, üçüncü silkə isə geriyə qalan əhali aid idi.) Bundan hiddətlənən deputatlar iyunun 17-də özlərini Milli Məclis elan etdilər. Bir neçə gün sonra Kral iclas keçirilən binanın qapısını bağlatdırsa da, üçüncü silkin deputatları top oynanılan zala toplaşaraq, konstitusiya hazırlamayınca dağılışmayacaqlarına təntənəli sürətdə and içdilər. Bu möhtəşəm səhnə incəsənətdə məşhur rəssam  Jak Lui Davidin “Top oynanılan zalda andiçmə”sini doğurmuşdur.

 

 

le Serment du jeu de paume (1791), musée national du château de Versailles et de Trianon.  (Tennis zalında andiçmə)

 

Jak Lui David (Jacques-Louis David)  incəsənətin fransız inqilabçısıdır. 1748-ci 30 avqustda Parisdə anadan olan David  neoklassisizmin ən görkəmli nümayəndəsi sayılır. O Fransada və İtaliyada  təhsil almışdır. Fransız inqilabı dövründə isə bəşəriyyətə inqilabın başlanmasının  və bitməsinin carçıları olan hadisələri rəsmə çevirdiyi 2 böyük əsər bağışlamışdır. Bu iki əsərdən birincisi yuxarıda bəhs etdiyimiz əsərdir.  Fransız inqilabı dövründə o konventin əvvəlcə deputatı daha sonra isə sədri seçilir və məğlubiyyətədək yakobinçilərin tərəfində durur.

David Self Portrait.jpg

David. Avtoportret

 

 

 

 

Tezliklə etiraz edən xalq kütlələri artdı, silah anbarları ələ keçirildi, ordunun bir hissəsi də etirazcilara qoşuldu və 1789-cu il İyunun 14-də Bastiliya qalasının mühasirəsi və təslimi ilə inqilab baş verdi. Bütün əks-inqilabi müqavimətlərə davam gətirən inqilabçılar elə həmin il “insan və vətəndaş hüquqları bəyannaməsi” hazırladı və bununla da söz və vicdan azadlığını, mütləq monarxiyanın ləğvini elan etdi. Əhaliyə qoyulmuş vergilər azaldıldı, ölkədə ticari qiymətlər sabitləşdirildi.

Nəticədə Milli Konvent (məclis) dövləti idarə etməyə başladı. Məclisdə yüksək burjuaziyanı təmsil edən Jirondalılar-jirondistlər aşağıda öndə otururdular. Davamlı respublikaçı mövqe tutanlar isə arxada, yuxarıda oturduqları üçün “dağ”lar adlandırılırdılar. Həmçinin məclisdə məclis rəhbətindən sağda oturanlar daha çox Ancien Régime  tərəfdarları olanlar, yeniliklərə, dəyişikliklərə qarşı olanlar idi, solda oturanlar isə xalqçılar, yenilikçi burjualar idilər. Odur ki, sağçılıq və solçuluq anlayışı məhz bu məclisdən öz adını almışdır. Fransa parlamentində bu ənənə hələ də davam etdirilir və sağ və sol görüşdən olanlar uyğun tərəflərdə əyləşirlər.

Daha sonra yakobinçilər kralın konvent mühakiməsinə verilməsinə nail oldular. 1793-cü ilin əvvəllərində kral və kraliça edam edildi. (Söhbət Lüdoviqin həyat yoldaşı, Avstriya imperatorunun qızı Mari Antuanettadan gedir, hansı ki instagram hesabımızdan  onun məşhur “əgər çörək tapmırlarsa, qoy tort yesinlər” ifadəsinə aid post paylaşmışdıq)

Vaxt keçdikcə Robespyer,Danton və Maratın başçılıq etdikləri dağlar hakim rol oynamağa başladılar. Müxtəlif islahatlarla, ən əsas da kəndlərdə feodal münasibətlərin ləğvi ilə kəndlilərin gözündə yüksələn dağlar öz aralarında da problemlər yaşayırdılar. Həmçinin onların ən önəmli üzvlərindən biri olan Marat bu ərəfədə suiqəsdlə öldürülür.

Jan Pol Marat İnqilabdan sonra Fransada artıq 1 ildir ki, hökm sürən Yakobin partiyasının ən fəal üzvlərindən biri idi. Lakin o, jirondistlər tərəfindən sevilmir, terroru dəstəkləməklə ittiham olunurdu.  Maratın dərisində problemlər olduğundan gününün çoxunu vannada keçirir, çalışmalarını da bəzən vannada dincələrkən edirdi. 13 İyul 1793 tarixində  önəmli sənədlər barədə müzakirə edəcəyi bəhanəsilə evinə gələn Şarlotta Korde tərəfindən bıçaq zərbəsilə öldürülən Marat Fransanın önəmli insanlarının dəfn olunduğu Panteonda dəfn edilir. Şarlotta özünü Maratın dostu kimi tanıtmışdı və guya etirazçı jirondistlərin adlarını verəcəkdi. Hətta Marat bıçaqlandıqda “Aidez-moi, ma chère amie!” – “Kömək elə, əziz dostum” deyir. Daha  sonra o, tutulur və gilyotinə məhkum olunaraq edam edilir. Korde dövrün aristokrat ailəsindən idi, monastr təhsili görmüşdü və yakobinçilərin krala və zadəganlara qarşı qətllərində  xüsusilə də Maratı günahkar gördüyü üçün öldürdüyünü iddia edirdi.  Və o qətlinə “mən bir nəfəri öldürdüm, lakin yüz min nəfəri xilas etdim” deyərək haqq qazandırırdı.

Jacques-Louis David - Marat assassinated - Google Art Project 2.jpg

Maratın ölümü

 

 

 

 

 

Maratın ölümü dostu Jan Lui Davidə çox təsir edir və o, məşhur “Maratın ölümünü” yaradır.  O hadisədən bir gün öncə Maratın evində idi və yaxın dostunun faciəvi ölümü ona çox təsir edir. Dostunu çox sevən Davidin əsərində Maratın dərisində bıçaq izindən başqa heç bir qüsur görünmür. David dostunu adəta  qəhrəman kimi göstərib və rəsmi çəkərkən Caravagionun “İsanın məzara qoyulması” əsərindəki pozisiya ilə oxşar pozisiyada çəkib.

 

“İsanın məzara qoyulması”

 

 

 

 

 

Maratın ölümündən tarixdə təsirlənən başqa rəssamlar da olmuşdur və onların rəsmlərinə aşağıda baxa bilərsiniz.

Guillame-Joseph Roques, Marat’ın Ölümü

 

 

Paul Baudry, Charlotte Corday

 

 

 

Aşağıda isə “The Scream” əsərindən yaxşı tanıdığımız Edvard Munkun eyni mövzuda çəkdiyi əsərə baxırıq.

 

 

Daha sonra Yakobinçilər öz aralarında mübahisələr yaşayırlar. Robespyer öz rəqiblərinin edamına nail olduqdan sonra xalqda və “dağ”ların böyük qismini təşkil edən “sağ”larda ona qarşı münasibət dəyişir və 9 termidorda (27 iyul 1794) sui-qəsdçilər çaxnaşma salır, Robespyer və tərəfdarları edama məhkum olunurlar. Beləliklə, Yakobinçilərin hakimiyyətinə son qoyulur. (qeyd edək ki, termidor inqilabi təqvimin aylarından biridir)

Fransız Burjua inqilabı feodallar və monarxiya üzərində qələbə çalan yeganə burjua inqilabı idi. Ən böyük nailiyyəti isə Feodal quruluşunu dağıtması idi.

Daha sonralar hakimiyyət əvvəl konsul, sonra isə imperator kimi Napoleon Bonapartın əlində cəmləşir. Jak Lui David isə onun saray rəssamı olur. Napoleonun ölümü və 1816-cı ildə  Burbonlar sülaləsinin hakimiyyətinin bərpası ilə əlaqədar Brüsselə köçür və ömrünün sonunadək (1825) orada yaşayır. David Qro, Jerar, Enqr kimi məşhur rəssamların da müəllimi olmuşdur.

 

Jak Lui Davidin İnqilab öncəsi və Napoleon dövrü çəkdiyi əsərlərlə aşağıda tanış ola bilərsiniz:

 

À gauche un homme dans un lit, à ses côté un vieillard montre du doigt en face, une femme debout

Érasistrate découvrant la cause de la maladie d’Antiochius (1774), Paris, École nationale supérieure des Beaux-Arts

 

une femme assise avec son enfant, se lamente auprès du cadavre d'un homme couché torse nu

La Douleur d’Andromaque (1783), musée du Louvre.

 

trois hommes casqués tendent leur bras vers des sabres brandis par un vieillard, à droite deux femmes assises éplorées

Le Serment des Horaces (1784, achevé en 1785), musée du Louvre.

Socrate au centre, dirige sa main vers une coupe que lui tend un homme, autour de lui, ses disciples

La Mort de Socrate (1787), New York, Metropolitan Museum of Art.

 

A gauche Brutus est assis dans la pénombre, à droite sa femme et ses filles regardent des hommes portant des corps

(Et tu Brute?!)

Les licteurs rapportent à Brutus les corps de ses fils (1789), musée du Louvre.

 

Les Sabines (1799, Paris, musée du Louvre).

 

Léonidas aux Thermopyles (1800-1814, musée du Louvre)

 

Bonaparte franchissant le Grand-Saint-Bernard (1800), château de Malmaison.

 

Le Sacre de Napoléon (1808, Paris, musée du Louvre).

 

 

Və nəhayət ki, ölümünə bircə il qalmış:

 

Tableau qui montre le dieu Mars et Venus assise à ses côtés. avec Cupidon et trois graces. Sur le fond un temple grec.

Mars désarmé par Vénus et les grâces (1824, Musées royaux des beaux-arts de Belgique).

 

Müəllif: Gündüz Osmanlı

 

İstifadə olunmuş ədəbiyyat və internet resursları:

 

Orta əsrlər tarixi – Y,M. Mahmudlu , Ə. Ə. Qocayev və b. (Yaqub Mahmudlunun ümumi Redaktəsi ilə)

Yeni Tarix   -T.T. Vəliyev, R.C. Süleymanov və b.  (Tofiq Vəliyevin ümumi redaktəsi ilə)

İncəsənət. – baş red.İ. Qasımzadə, Müəlliflər: G. Ağayeva, N. Babaxanov və b.

https://fr.wikipedia.org/wiki/Jacques-Louis_David

https://tr.wikipedia.org/wiki/Jacques-Louis_David

https://tr.wikipedia.org/wiki/Marat%27%C4%B1n_%C3%96l%C3%BCm%C3%BC

https://en.wikipedia.org/wiki/The_Death_of_Marat

https://en.wikipedia.org/wiki/Charlotte_Corday

http://www.oxfordartonline.com/public/page/themes/neoclassicismandthefrenchrevolution

 

 

Leave a Reply

96 Comments on "İncəsənətdə fransız inqilabı- Jak Lui David"

Notify of
avatar
Sort by:   newest | oldest | most voted
Gündüz Osmanlı
Guest

Fransız inqilabı tarixi və bu tarixin ən böyük rəssamı, həm inqilabçıların fəal nümayəndəsi, həm də Napoleonun saray rəssamı olmağı bacarmış Jak Lui David haqqında dünyagörüşünüzü yetərincə artıracaq bir məqalə. Həmçinin burada “sağçılıq” və “solçuluq”un mənşəyini öyrənəcək, “The scream”in müəllifi Munkun yetərincə məşhur olmayan bir əsərilə də tanış olacaqsınız

you can try this out
Guest

I simply want to say I’m all new to blogging and site-building and seriously savored you’re web-site. More than likely I’m likely to bookmark your blog post . You actually have good article content. With thanks for sharing with us your website.

METROCLICK"
Guest

MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

EmEry EPS
Guest

I simply need to tell you that I am new to posting and undeniably loved your work. Most likely I am probably to bookmark your blog post . You absolutely have impressive article materials. Admire it for share-out with us your main website report

Fashion
Guest

I was studying some of your blog posts on this website and I think this site is very informative ! Retain posting .

Faytech North America~
Guest

Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

Tractor Workshop Manuals
Guest

Excellent blog here! Also your site a lot up fast! What web host are you the usage of? Can I get your affiliate link in your host? I wish my site loaded up as quickly as yours lol

News
Guest

Nice blog here! Also your website loads up very fast! What web host are you using? Can I get your affiliate link to your host? I wish my web site loaded up as fast as yours lol

News
Guest

I reckon something genuinely special in this website.

Pozycjonowanie Stron Internetowych Wroclaw
Guest

Very interesting info !Perfect just what I was looking for! “Justice delayed is justice denied.” by William Gladstone.

Gorzow Tworzenie
Guest

Hi, Neat post. There is a problem along with your website in web explorer, could check this… IE still is the market chief and a huge section of other people will miss your excellent writing due to this problem.

News
Guest

Hi my friend! I want to say that this post is amazing, great written and come with approximately all vital infos. I would like to look extra posts like this.

John Deere Technical Manuals
Guest

I am curious to find out what blog system you are utilizing? I’m having some minor security problems with my latest website and I would like to find something more secure. Do you have any recommendations?

News
Guest

Some genuinely prize posts on this web site , saved to favorites .

News
Guest

I’ve recently started a web site, the info you provide on this web site has helped me greatly. Thank you for all of your time & work.

KDF
Guest

I have been absent for a while, but now I remember why I used to love this website. Thanks, I’ll try and check back more often. How frequently you update your site?

Fashion
Guest

I genuinely enjoy looking at on this site, it holds superb blog posts. “Beware lest in your anxiety to avoid war you obtain a master.” by Demosthenes.

airfare
Guest

I am extremely impressed with your writing skills and also with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you customize it yourself? Either way keep up the nice quality writing, it’s rare to see a great blog like this one today..

News
Guest

I believe you have mentioned some very interesting details , appreciate it for the post.

Allegro Maszyny Rolnicze
Guest

obviously like your website however you need to test the spelling on several of your posts. Several of them are rife with spelling issues and I to find it very bothersome to inform the reality however I’ll surely come back again.

News
Guest

I just could not go away your site prior to suggesting that I really enjoyed the standard information an individual supply to your guests? Is going to be again frequently to check up on new posts.

News
Guest

Very interesting info!Perfect just what I was looking for!

bestresearchpapers.net
Guest

I together with my guys appeared to be reading through the excellent procedures on your site then all of the sudden I got a horrible suspicion I had not thanked the site owner for those techniques. All of the guys were for this reason warmed to read through them and already have pretty much been loving those things. Many thanks for turning out to be considerably considerate and for having these kinds of extraordinary topics most people are really desperate to understand about. My personal sincere regret for not saying thanks to you sooner.

News
Guest

I have recently started a site, the info you offer on this website has helped me tremendously. Thank you for all of your time & work. “Quit worrying about your health. It’ll go away.” by Robert Orben.

Fashion
Guest

Some genuinely prize posts on this website , saved to bookmarks .

aoflibrary.net
Guest

I think other site proprietors should take this web site as an model, very clean and wonderful user friendly style and design, as well as the content. You are an expert in this topic!

5aswiss.com
Guest

Hiya very cool site!! Man .. Beautiful .. Wonderful .. I’ll bookmark your website and take the feeds additionally¡KI’m glad to find numerous useful info here in the post, we need work out more techniques on this regard, thanks for sharing. . . . . .

Pozycjonowanie Frazy
Guest

I have been browsing on-line greater than three hours nowadays, but I never discovered any attention-grabbing article like yours. It is beautiful value sufficient for me. Personally, if all website owners and bloggers made just right content as you probably did, the internet shall be a lot more helpful than ever before. “Where facts are few, experts are many.” by Donald R. Gannon.

health and fitness
Guest

Thank you, I have just been searching for information about this subject for ages and yours is the best I have came upon so far. But, what in regards to the conclusion? Are you positive about the source?

Home Improvement
Guest

hello!,I love your writing so so much! share we be in contact more about your post on AOL? I need a specialist in this house to unravel my problem. Maybe that is you! Taking a look ahead to peer you.

Home Improvement
Guest

Thanks for the sensible critique. Me and my neighbor were just preparing to do a little research on this. We got a grab a book from our area library but I think I learned more clear from this post. I’m very glad to see such great info being shared freely out there.

Einfahrtstore
Guest

Some truly great information, Glad I discovered this. “Ideas control the world.” by James Abram Garfield.

hire bike,
Guest

Many thanks for the information and the images, we were searching for particular things today and also took care of to discover your blog, we are leaving these remarks to make sure that you maintain writing even more info such as this

zgrzewanie elektrooporowe rur pe
Guest

Some genuinely nice and useful info on this web site, too I believe the pattern has excellent features.

designer handbags
Guest

I think this is among the most vital information for me. And i’m glad reading your article. But should remark on few general things, The web site style is perfect, the articles is really nice : D. Good job, cheers

chanelpascher.com
Guest

I think this is among the most vital information for me. And i’m glad reading your article. But wanna remark on some general things, The web site style is wonderful, the articles is really excellent : D. Good job, cheers

Home Improvement
Guest

I gotta bookmark this internet site it seems very helpful invaluable

http://www.columbusgis.com
Guest

Hello, you used to write magnificent, but the last several posts have been kinda boring¡K I miss your tremendous writings. Past several posts are just a little out of track! come on!

bhp odziez
Guest

Hey, you used to write magnificent, but the last few posts have been kinda boring… I miss your super writings. Past few posts are just a little bit out of track! come on!

http://gshguide.com
Guest

I wish to convey my love for your kind-heartedness in support of persons who have the need for help with this important situation. Your special dedication to passing the solution all through was definitely helpful and have regularly helped associates like me to arrive at their pursuits. Your own warm and friendly tutorial denotes a great deal to me and extremely more to my office workers. Regards; from everyone of us.

crammonduk.com
Guest

Great ¡V I should certainly pronounce, impressed with your web site. I had no trouble navigating through all the tabs and related information ended up being truly easy to do to access. I recently found what I hoped for before you know it in the least. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, web site theme . a tones way for your customer to communicate. Excellent task..

healthexpo2015.net
Guest

Hello.This article was extremely interesting, particularly since I was looking for thoughts on this issue last Saturday.

News
Guest

Thanks so much for giving everyone a very pleasant opportunity to read in detail from this site. It is often very nice and also stuffed with a lot of fun for me personally and my office colleagues to search your website really three times in 7 days to find out the latest things you have got. And of course, we’re usually fascinated concerning the striking information you give. Certain two tips in this article are in reality the most effective I’ve had.

Home Interior Design
Guest

I have been examinating out many of your stories and i can state nice stuff. I will definitely bookmark your blog.

ClimbingShoes
Guest

It¡¦s actually a great and helpful piece of info. I am satisfied that you shared this useful info with us. Please keep us up to date like this. Thanks for sharing.

Home Improvement
Guest

Hi my friend! I want to say that this post is awesome, nice written and include approximately all vital infos. I’d like to see extra posts like this.

BestFurniture
Guest

I think other site proprietors should take this website as an model, very clean and fantastic user genial style and design, as well as the content. You are an expert in this topic!

CareerServices
Guest

It’s the best time to make some plans for the future and it is time to be happy. I’ve read this post and if I could I desire to suggest you few interesting things or tips. Perhaps you can write next articles referring to this article. I want to read more things about it!

Home Improvement
Guest

Thank you, I’ve recently been looking for info approximately this topic for ages and yours is the greatest I’ve found out so far. However, what in regards to the conclusion? Are you sure about the source?

Buty Jeansowe Meskie
Guest

I dugg some of you post as I cerebrated they were very beneficial very beneficial