Hamımız Afrikalıyıq

66

Carl Zimmerin “Dünyada Afrikadan köç edənlər məskunlaşıb” “New York Times” qəzetində çap olunmuş məqaləsi

Müasir insan təxminən 200.000 il əvvəl Afrikada təkmilləşmişdir. Bəs bu insan növü yer kürəsinin digər sahələrinə necə yayılıb? Bu mühüm sual insan təkamülünü araşdıran tədqiqatçıların onilliklər ərzində mübahisəsinə səbəb olmuşdur. 2016-c ildə NATURE” jurnalında dərc olunan qeyri-adi genetik analizlər silsilə məqalələrinin  21 sentyabr nəşrində alimlər bu sualın cavabını tapdıqlarına inanırlar.

 

Jurnalda yayımlanmış məqaləyə əsasən, üç müxtəlif genetiklər qrupunun Yer kürəsinin müxtəlif mədəniyyətlərindən topladığı DNT araşdırması belə nəticəyə gəlmişdir ki, bu gün yaşayan bütün qeyri-afrikalıların əcdadı təxminən 50.000-80.000 əvvəl Afrikada yaşamış əhalidir. “Məncə, hər üç tədqiqat əsasən eyni fikri bildirir.” – Vaşinqton Universitetindən bu yeni işə şərh yazmış Joshua M. Akey deyir. “Biz bilirik ki, Afrikadan dəfələrlə kütləvi köçmələr olmuşdur, lakin biz orada yaşamış vahid əhaliyə qədər geri  qayıdıb əcdadlarımızı izləyə bilərik”.

 

Hər üç heyət 787 şəxsin genlərinin ardıcıllığını yüksək dəqiqliklə müəyyən edərək surətini çəkmişlər.  Genlər yüzlərlə müxtəlif ərazilərin  yerli sakinlərindən götürülmüşdür: basklar, afrika piqmeyləri, mayyalılar, bədəvilər, şerplər və kri hinduları bunlardan sadəcə bəzilərinin adıdır. Bir çox genetiklər hesab edir ki, insan tarixini öyrənmək üçün yerli əhalinin DNT-si önəmlidir. İndiyə kimi alimlər Avropa və Çin kimi ilkin  məskunlaşma mərkəzindən kənarda olan çox az insanın genlərinin ardıcıllığını tamamilə  müəyyən etmişlər.

 

Ekspertin fikrinə görə, yeni faktlar artıq insan DNT-si haqqındakı elmi anlayışları dəyişdirir, bizim genofond xəritəmizə  müxtəliflik əlavə edir. Üç tədqiqatçı heyətinin hər biri bizim mənşəyimiz haqqında müxtəlif sualların cavabını axtarır, məsələn, insanlar necə Afrika ərazisində yayıldı və necə oldu ki, başqaları Avstraliyada məskunlaşdı? Ancaq hər üçünün məqsədi insanların Afrikadan digər ərazilərə necə yayılması barədə ziddiyyətli mübahisəni həll etməkdir.

 

1980-ci illərdə paleoantropoloqlar və genetiklər qrupu müasir insanın təxminən 50.000 il əvvəl yalnız Afrikada peyda olması haqqında fərziyyəni müdafiə etməyə başladı. Arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan skelet və alətlər  aydın göstərirdi ki, müasir insan məhz  həmin vaxtdan sonra Avropa, Asiya və Avstraliyaya köçmüşdür. DNT hissələrinin ilkin tədqiqatı da bu fikri təsdiqləyir di. Genetiklər müəyyən etdi ki, bütün qeyri-afrikalılar bir-birinə yaxından bağlıdır və onlar hamısı Afrika ağacının budaqlarıdır.

 

Həmçinin bəzi ipucları göstərir ki, bir çox müasir insan çox güman ki, erkən miqrasiya dalğası zamanı 50.000 il əvvəl Afrikadan köç etmişlər. Məsələn, İsraildə tədqiqatçılar 120.000-90.000 yaşı olan müasir insan skeletləri tapmışlar. Səudiyyə Ərəbistanı və Hindistandan 100.000 illik tarixi olan təkmilləşmiş alətlər tapılmışdır. Keçən il oktyabrda Çin alimləri Homo Sapiensə xas ən azı 80.000, ola bilsin ki, 120.000 il yaşı olan diş tapması haqqında məlumat vermişdir. 2011-ci ildə Kopenhagen Universitetinin tanınmış genetiki Eske Villerslev və onun əməkdaşları ilk dəfə aborigen avstraliyalıların gen ardıcıllığını müəyyən edərək müasir insanın Afrikadan yayılmasına dair bəzi çaşdırıcı ipucları ilə qarşılaşdılar.

 

Dr. Villerslev və əməkdaşları muzeydə saxlanılan qədim tükün genlərini bərpa etdilər. DNT-də avropa və asiyalılara xas olmayan xüsusi variantlar mövcud idi. Bu da Avstraliyaya ilk gələn insanların mənşəyi və nə vaxt gəlməsi haqqında çətin bir sual ortaya qoyurdu. Mübahisəni həll etmək üçün Dr. Villerslev hazırda yaşayan aborigenlərlə əlaqə saxlayaraq onların yeni genetik tədqiqatda iştirak edib-edə bilməyəcəklərini öyrənmək qərarına gəldi. O, Avstraliyada Griffith Universitetinin genetiki, artıq aborigen icması ilə bu cür tədqiqatda iştirak etməsi üçün görüşmüş David W. Lambertə qoşuldu.

 

Oksford Universitetinin alimləri ilə əməkdaşlıq edən tədqiqatçılar həmçinin Papua Yeni Qvineyanın əhalisindən DNT götürdülər. Heyət bir yerdə cəmi 83 gen aborigen avstraliyalılardan və 25 gen Papua Yeni Qvineyalılardan götürməyə nail oldular. Bununla Dr. Villerslevin 2011-ci ildəki tədqiqatından daha yüksək dəqiqliyə nail oldular. Bu vaxt Mail Metspaulu Estoniya Biomərkəzinin  başqa gentoplayıcı layihə həyata keçirən 98 alimdən ibarət heyətinə başılıq edirdi. Onlar  148 populyasiyanı təcrübəyə cəlb etmişdilər, daha çox Avropa və Asiya, bir qədər də  Afrika və Avstraliyadan gen toplamışdılar. Onlar həmçinin 433 genin yüksək dəqiqliklə ardıcıllığını müəyyən etmişdilər.

 

Harvard Tibb məktəbinin genetiki David Reyx və əməkdaşları 6 qitədən olan sakinlərin genlərinin 3-cü verilənlər bazasını yaratdı. Simons təşkilatı və Milli Elmlər təşkilatının maliyyələşdirdiyi  The Simons Genome Diversity Project ( Simons Genlərin dəyişikliyi Layihəsi) 142 əhalidən toplanmış 300  yüksək keyfiyyətli genləri ehtiva edir. Onların nümunələrini ayrı-ayrılıqda müayinə edərək hər üç qrup eyni nəticəyə gəldi: bütün qeyri-afrikalılar Afrikadan gələnlərin törəmələridir. Tədqiqatlara əsasən bu miqrasiyanın təqribən 80.000-50.000 illər əvvəl baş verdiyi təxmin edilir. Dr.Vilerslev və Dr. Reyxin başçılığı ilə aparılan əvvəlki tədqiqatda Avstraliya və Papua Yeni Qvineyaya erkən miqrasiyanın olması barədə heç bir  genetik dəlil tapılmamışdı. Onların da əcdadlarının böyük əksəriyyəti – əgər hamısı deyilsə, – eynilə avropalı və asiyayalar kimi Afrikadan miqrasiya etmiş insanlardır.

 

Ancaq bu məsələdə Dr. Metspalu və əməkdaşları fərqli nəticəyə gəldilər. Onlar müəyyən etdilər  ki , Papua Yeni Qvineyada  hər insanın  DNT-nin 98% -i Afrikadan  vahid miqrasiya nəticəsində köç etmiş əhali ilə   üst-üstdə düşür. Yerdə qalan iki faiz görünür daha qədim idi. Dr. Metspalu qərar gəldi ki, Papua Yeni Qvineyalılarln bütün əhalisi 140.000 il əvvəl qitəni tərk etmiş və sonradan yox olmuş afrikalılarla eyni DNT-ni daşıyır. “Əgər onlar mövcud olsa idi, bu insan düşərgələri on min illər ərzində yaşaya bilərdi.” Kembric Universitetində və Estoniya Biomərkəzində Dr. Metspalu ilə birgə işləyən Luca Pagini deyir.

 

Ancaq sonuncu dalğa Afrikanı tərk edəndə birinci dalğanın törəmələri yoxa çıxdı. “Onlar yəqin ki, kiçik qruplarda yaşaya biləcək qədər texnoloji inkişafa nail olmamışdılar.” – deyə Dr. Pagani bildirdi.  “Ola bilsin ki, sonrakı daha böyük dalğa üçün onları silmək asan oldu.” Yeni tədqiqat göstərdi ki, insan ağacının parçalanması ekspertlərin güman etdiyindən də erkən başlayıb. Dr. Reyx və əməkdaşları öz qeydlərini bir-birindən genetik ayrılmış   insan qruplarının qədim faktları üzərində tədqiq etdilər. Onlar müəyyən etdilər ki, hazırda cənubi Afrikada yaşayan ovçu-yığıcı xoysanların əcdadları təxminən 200.000 min əvvəl orada yaşayan insanlardan ayrılmağa başladılar və 100.000 il əvvələ qədər tamamilə təcrid olundular. Bu tapıntılar ona işarədir ki,  bizim əcdadlarımız 200.000 il əvvəl bu gün malik olduğumuz bir çox davranışları, məsələn dilimizi təkmilləşdirmişlər.

 

Bəs niyə insanlar Afrikanı tərk edirdilər? Alimlər bu sirrə də bəzi ipucları tapmışlar. NATURE” jurnalının 4-cü məqaləsində tədqiqatçılar yer kürəsinin hazırkı iqlim və ekoloji tarixinin kompyuter modelini təsvir etmişlər. Bu göstərir ki, leysan izlərinin periodik dəyişməsi Afrika ilə Avrasiya arasında dəhliz açmışdı ki, bunu da insan qida axtarışı üçün istifadə edə bilər.

Leave a Reply

66 Comments on "Hamımız Afrikalıyıq"

Notify of
avatar
Sort by:   newest | oldest | most voted
ScottSem
Guest
Read More Here
Guest

I just want to mention I’m very new to blogging and truly loved your web page. Almost certainly I’m want to bookmark your website . You absolutely come with amazing stories. Appreciate it for revealing your web page.

FayTech North America#
Guest

Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

_Metroclick
Guest

MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

@EmeRy EPS
Guest

I really hope to notify you that I am new to blog posting and incredibly valued your work. More than likely I am probably to store your blog post . You undoubtedly have amazing article materials. Be Thankful For it for expressing with us your favorite blog webpage

Strony
Guest

I have not checked in here for some time because I thought it was getting boring, but the last few posts are good quality so I guess I will add you back to my daily bloglist. You deserve it my friend 🙂

John Deere Service Manuals
Guest

Hey there! Someone in my Facebook group shared this site with us so I came to look it over. I’m definitely enjoying the information. I’m book-marking and will be tweeting this to my followers! Outstanding blog and amazing style and design.

Strony Internetowe Gorzow
Guest

F*ckin’ amazing issues here. I’m very happy to peer your post. Thanks a lot and i am having a look ahead to touch you. Will you kindly drop me a e-mail?

Zwrot Podatku z Anglii
Guest

Somebody essentially lend a hand to make seriously articles I’d state. That is the first time I frequented your website page and thus far? I surprised with the research you made to make this particular put up extraordinary. Great process!

Tractor Workshop Manuals
Guest

An intriguing discussion might be priced at comment. I do believe you should write much more about this topic, it will not be considered a taboo subject but usually people are there are not enough to talk on such topics. To the next. Cheers

home shopping network
Guest

Well I really liked reading it. This subject provided by you is very constructive for proper planning.

lowe's home improvement
Guest

Excellent read, I just passed this onto a colleague who was doing a little research on that. And he just bought me lunch since I found it for him smile So let me rephrase that: Thanks for lunch!

Maszyny Rolnicze Lubelskie
Guest

Hello, you used to write magnificent, but the last few posts have been kinda boring… I miss your super writings. Past few posts are just a little out of track! come on!

aoflibrary.net
Guest

Thank you for the auspicious writeup. It in fact was a amusement account it. Look advanced to more added agreeable from you! By the way, how can we communicate?

bestresearchpapers.net
Guest

Good ¡V I should certainly pronounce, impressed with your site. I had no trouble navigating through all the tabs and related information ended up being truly easy to do to access. I recently found what I hoped for before you know it in the least. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, web site theme . a tones way for your client to communicate. Nice task..

Pozycjonowanie Cena
Guest

Normally I don’t learn post on blogs, however I wish to say that this write-up very forced me to take a look at and do it! Your writing taste has been amazed me. Thanks, quite nice article.

Metallzaun
Guest

I like what you guys are up too. Such clever work and reporting! Carry on the superb works guys I’ve incorporated you guys to my blogroll. I think it’ll improve the value of my site :).

Metallzäune Aus Polen
Guest

But wanna input that you have a very decent website , I enjoy the layout it really stands out.

Zäune Aus Polen
Guest

I have not checked in here for a while as I thought it was getting boring, but the last several posts are great quality so I guess I’ll add you back to my everyday bloglist. You deserve it my friend 🙂

Johnk264
Guest

I like this post, enjoyed this one thankyou for posting . cebdedkeakeb

online retailer
Guest

You made a number of nice points there. I did a search on the subject matter and found nearly all persons will go along with with your blog.

http://consultarnumero.com
Guest

Thanks for some other magnificent post. The place else may anybody get that type of information in such a perfect manner of writing? I have a presentation next week, and I am on the search for such information.

zgrzewanie rur pe instrukcja
Guest

wonderful issues altogether, you just gained a new reader. What would you recommend about your put up that you just made a few days in the past? Any certain?

sklep z odzieza robocza
Guest

I was looking through some of your articles on this site and I believe this internet site is really instructive! Continue putting up.

http://healthexpo2015.net
Guest

As a Newbie, I am continuously searching online for articles that can help me. Thank you

http://historicdowntownmocksville.com
Guest

Keep working ,remarkable job!

www.crammonduk.com
Guest

Nice read, I just passed this onto a colleague who was doing some research on that. And he actually bought me lunch because I found it for him smile So let me rephrase that: Thank you for lunch!

Pharmg649
Guest
sklep bhp
Guest

Perfectly written written content , thanks for entropy.

TripInsurance
Guest

I’m extremely impressed with your writing skills as well as with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you modify it yourself? Anyway keep up the excellent quality writing, it’s rare to see a great blog like this one these days..

BeautyTips
Guest

Great post and straight to the point. I don’t know if this is actually the best place to ask but do you people have any thoughts on where to hire some professional writers? Thanks 🙂

Pool Maintenance
Guest

whoah this blog is excellent i really like studying your posts. Keep up the great work! You know, lots of people are hunting around for this info, you can help them greatly.

UniqueHome
Guest

Thanks for the sensible critique. Me & my neighbor were just preparing to do a little research on this. We got a grab a book from our area library but I think I learned more clear from this post. I’m very glad to see such magnificent information being shared freely out there.

HomeValues
Guest
hello there and thank you for your information – I’ve certainly picked up something new from right here. I did however expertise several technical points using this site, since I experienced to reload the web site lots of times previous to I could get it to load correctly. I had been wondering if your web host is OK? Not that I’m complaining, but sluggish loading instances times will often affect your placement in google and could damage your quality score if ads and marketing with Adwords. Well I am adding this RSS to my email and could look out for… Read more »
FinancialAccounting
Guest

Great tremendous issues here. I¡¦m very glad to see your article. Thank you so much and i’m having a look ahead to touch you. Will you kindly drop me a e-mail?

Lanqier Shoes
Guest

Some really select articles on this site, saved to favorites .

rent
Guest

MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

Lanqier Jeans
Guest

I conceive you have noted some very interesting points , regards for the post.

BusinessAnalysis
Guest

You made some clear points there. I looked on the internet for the subject and found most persons will consent with your site.

BrandingStrategies
Guest

I’m still learning from you, as I’m trying to achieve my goals. I absolutely enjoy reading everything that is written on your site.Keep the stories coming. I loved it!

Mustang Topanky
Guest

I simply couldn’t depart your website before suggesting that I actually enjoyed the usual information an individual supply on your visitors? Is going to be back steadily to check out new posts.

computers
Guest

Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

Home And Garden
Guest

I and my guys appeared to be looking through the nice secrets and techniques from the website and all of a sudden I had an awful feeling I never expressed respect to you for them. My ladies happened to be as a result stimulated to read all of them and have in effect in reality been taking advantage of these things. Appreciation for genuinely so accommodating as well as for picking varieties of helpful subject areas millions of individuals are really desperate to understand about. Our sincere apologies for not saying thanks to you sooner.

Beauty Blog
Guest

Wow, wonderful blog layout! How long have you been blogging for? you made blogging look easy. The overall look of your site is fantastic, as well as the content!

http://ircyb.org
Guest

Great blog here! Also your web site loads up fast! What web host are you using? Can I get your affiliate link to your host? I wish my website loaded up as quickly as yours lol

Engine
Guest

Hiya there, just got aware of your blogging site through Google, and found that it’s quite educational. I’ll be grateful for if you carry on these.

Services
Guest

I just wish to reveal to you that I am new to wordpress blogging and undeniably admired your write-up. Very likely I am inclined to store your blog post . You really have impressive article material. Truly Appreciate it for sharing with us your current internet article

Dámské Boty Mustang
Guest

Great – I should certainly pronounce, impressed with your site. I had no trouble navigating through all tabs and related info ended up being truly simple to do to access. I recently found what I hoped for before you know it in the least. Quite unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, web site theme . a tones way for your client to communicate. Nice task.

Education Levels
Guest

Hi there very nice site!! Guy .. Excellent .. Superb .. I will bookmark your blog and take the feeds also¡KI am satisfied to seek out a lot of useful info right here within the submit, we want work out more techniques in this regard, thank you for sharing. . . . . .

Europe Travel
Guest

Hello. impressive job. I did not expect this. This is a great story. Thanks!