Cinsiyyətin təkamülü

80
 
Cinsiyyətin təkamülü 1:cinsi çoxalmanın inkişafı
 
 
Canlıların həyati prosesləri içərisində ən önəmli olanlarından biri çoxalmaqdır.Canlılar təkamülün yön verməsi ilə müxtəlif çoxalma tipləri inkişaf etdirmişdir.Canlıların çoxalma tiplərinin kökləri çox keçmişə dayanır. Bunun səbəbi də dünya üzərindəki canlıların fizika qanunlarının əhatəsində əmələ gəlib,inkişaf etməsidir.Belə ki, canlı formalarında həyatda qalmağın yolu  entropiyaya qarşı qoymaqdır. Ən sadə canlı formalarından ən mürəkkəbinə qədər bütün canlılar  aktiv olaraq enerjidən istifadə edib entropiyaya qarşı gəlməyə çalışırlar. Bunları nəzərə alsaq deyə bilərik ki,həyatda qalmağın ən asan yolu,yaşamağa əl verən  ünsürləri gələcək nəsillərə ötürməkdir. Bir sözlə canlılar  formaları iki əsas məqsədlə yaşayır. Buna həyat qanunu da deyə bilərik : Həyatda qalmaq və çoxalmaq.
Nəyə görə canlılar çoxalmaq məqsədindədirlər?
 
Bunun da səbəbi odur ki, entropiya daima var olmağa imkan vermir.Canlı daima çalışır entropiya ilə mübarizə etsin,amma müəyyən vaxta qədər. Növ olaraq məhv olmamaq üçün informasiyanı gələcək nəslə ötürməlidir.Günümüzə qədər də canlıların quruluşunda çoxsaylı dəyişikliklər baş versə də məqsədlər dəyişməmişdir.
 
Çoxalma tiplərinin təkamülü:
 
 Bildiyimiz ən ilkin çoxalma forması amitoz bölünmədir. Bilirik ki,amitoz bölünmə,sürətli şəkildə genetik materialın,sonra da sitoplazmanın bölünməsi ilə gedən çoxalma növüdür. Prokariotlarda(formalaşmış nüvəsi olmayanlar) çox rast gəlinir. Həmin dövrdə var olan canlıların genetik materialı ən sadə quruluşa sahib idi.Tək DNT molekulu halqa şəklində hüceyrənin mərkəzində dayanır,bölünmə anında da DNT özünü sürətlə kopyalayar,hüceyrənin zarına doğru itələnər, sitoplazma fermetnlərin təsirində iki yerə bölünər və nəticədə iki hüceyrədə də eyni DNT əldə edilmişdir. Təkamül ərzində bu ən sadə, ən asan quruluşdur. Zaman keçdikcə bəzi dəyişikliklər amitozun ixtisaslaşıb mitoz bölünməyə başlanğıc verməsidir. Belə deyək ki,amitoz bölünmə üzərində ediləcək çox cüzi özəlləşdirmə  mitoz bölünməni əmələ gətirir. Prokariot canlıların təkamülündə bir qol olaraq ayrılan və sonradan çeşidlənən ilkin eukariotlar(formalaşmış nüvəsi olan) genetik cəhətdən prokariotlardan bir addım önə keçmişlər.Eukariotların DNT quruluşu, nüvə zarı kimi qoruyucu bir ünsürün təkamülü ilə birlikdə daha böyük və rahat şəkildə istehsal edilməyə başlandı. Bu da “dairəvi DNT” quruluşunun yerinə “düzgün paketlənmiş DNT” quruluşunu əmələ gətirməsinə təkan verdi. DNt- nin bu şəkildə mürəkkəbləşməsi  informasiyanın daha güclü şəkildə depolanmasına şərait yaratsa da bu, materialın çoxaldılmasında problem yaradırdı. Bunun nəticəsində mitoz bölünmə təkamül keçirməyə məcur olmuşdur. Başqa bir səbəb də var.Belə ki,mitozun interfaza, profaza , metafaza, anafaza və telofaza mərhələlərinin nəticəsi olaraq əmələ gələn sitokinez (sitoplazmatik bölünmə) sonrasında əvvəlcə DNT-nin miqdarı 2 dəfə artır  və sonradan bölünmə ilə yarıya bölünür və mutasiyaları nəzərə almasaq 2 eyni hüceyrə əmələ gəlmiş olur. Düzdü, hüceyrə sayını sürətli şəkildə artırır,amma çoxalma zamanı bir-birinin eyni olan hüceyrələr əmələ gəlir ki bu da çox risklidir. Çünki əslində ana hüceyrə ilə eyni genlərə sahib olmaq çox da yaxşı bir şey deyil. Əgər populyasiya içərisinə ölümcül bir virus ya da yoluxucu xəstəlik daxil olarsa genetik müxtəliflik demək olar ki olmayacağı üçün bu çoxsaylı ölümü də bərabərində gətirəcək. Əlbəttə ki mitozla bölünən canlılarda bir miqdar da olsa fərqlilik var, ətraf mühitin də daimi dəyişməsi müxtəlifliyə təkan verməkdədir. Amma bu yetərli deyil.Üstəlik sadəcə bu da deyil ,fərdin birində meydana gələcək ölümcül və ya başqa bir mutasiya, olduğu kimi gələcək nəsillərə ötürüləcək və bir nəslin həyatda qalma və çoxalma şansını əhəmiyyətli dərəcədə azaldacaq, hətta ola bilər ki ,yox edə bilsin. Çünki mitozla çoxalmada əmələ gələn genetik xətalar demək olar ki heç bir zaman tam düzəldilə bilməz. Buna görə də, müxtəlifliyin həyati önəmi bir qrup canlı üzərində seçilmə “təzyiqi “yaratmışdır. Bunun nəticəsində cinsi çoxalma təkamül edə bilmişdir.
 
 
Diploid xrmosom dəstinə malik canlıların əmələ gəlməsi mitozdan meyoza keçidin əsas hadisələrindən biri olmuşdur.Bu proses əslində mitozun düzgün getməməsinin nəticəsində inkişaf edə bildi.Belə ki,erkən prokariot  canlılarda tək halda olan DNT,mitozun başlanğıcında ikiləşir amma elə ola bilir ki,bölünmə baş verməsin.Nadir hallarda ola bilər ki,iki hüceyrə birləşib vahid hüceyrə əmələ gətirsin və bununla dagenlər bir bədəndə birləşib ikiqat artsın.Bu proseslərin nəticəsində diploid orqanizmlər yarandı.Düzdü,bu tip canlıların əksəriyyəti ölümcül xüsusiyyətlər qazandılar.(gen uyuşmazlığı və s.)Nadir hallarda da olsa  çox xromosomlu canlılar sağ qalırdı.
 Cinsi çoxalma ya da meyoz,mitozdan bir az daha fərqli bir prosesdir. Əslində arxa-arxaya 2 mitoz kimi görünə bilər, sadəcə xromosomların çoxaldılması və paylanması fərqlidir. Meyozda hər bir xromosom homoloq xromosom əmələ gətirir və mitoza olduqca bənzəyən bölünmə ilə homoloq xromosomlar fərqli hüceyrələrə ayrılır və yenə mitoza olduqca bənzəyən ikinci bir bölünmə ilə qız xromatidlər bir birindən ayrılaraq cəmi 4 fərqli hüceyrə əmələ gəlir, beləcə tək hüceyrədən 4 fərqli hüceyrə əmələ gəlir. Ana hüceyrədə 2 dəst (diploid)xromosom olduğu halda qız hüceyrələrdə tək bir dəst(haploid) xromosom olur və qarşı cinsdən gələn bir dəst xromosom   sayəsində birləşərək 2 dəst xromosomun bərpasına gətirib çıxarır. Cinsi çoxalma təkamül edə bildi, çünki bir çox üstünlükləri var.2 fərqli canlının genlərinin qarışmasından müxtəliflik əmələ gəlir. Bu sayədə ana fərd ilə fərqlər əmələ gəlir. Yeni yaranmış fərd  hər iki  “valideyin” in bəzi xüsusiyyətlərini öz üzərində daşıyır və belə güclü xüsusiyyət nəqli baş tutarkən, eyni zamanda da bunların üzərinə yeni  xüsusiyyətlərin əlavə olunması mümkün olur. Çünki bir gen tək bir allel olaraq bir fərddə olarkən deaktiv ola bilər amma bu öz alleli ilə birlikdə yeni nəsildə ortaya çıxa bilər.Həm də cinsi çoxalmada təsadüfi birləşmələrin baş vermə ehtimalı daha yüksəkdir. Krossingover adlanan bu proses sayəsində iki  tərəfdən alınan genlərin bir qismi tamamilə təsadüfi olaraq qarışır. Bu qarışma da yeni xüsusiyyətlərə malik yeni fərdin əmələ gəlməsi deməkdir. Müxtəlifliyi arttırıcı xüsusiyyətinə görə fərqli mühitdə fərqli şəkillərdə dözümlü ola bilən fərdlər əmələ gəlir ki, bu da təkamül ərzində bəzi genlərə üstünlük yarada bilir. Mitoz ilə çoxalan populyasiyalar sürətlə bölünə bilir, buna görə də mənbələr çox sürətli şəkildə istifadə olunur. Amma meyoz ilə çoxalan fərdlərdə çoxalma sürəti daha azdır. Qısaca belə deyə bilərik ki, mitozla çoxalma sürətli şəkildə irəliləsə də,meyoz ilə çoxalan növlər daha yavaş ancaq əmin addımlarla irəliləyər və çoxalarlar.
Meyoz ilə çoxalma daha yavaş bir prosesdir beləliklə prosesin sürətindən qaynaqlana biləcək xətaların da xətaların da qarşısı alınmış olur. Proses ərzində meydana gələn istər genetik, istərsə də başqa xətalar düzəldilə bilər. Cinsi çoxalma ərzində ciddi bir xətanı təmizlənmə mexanizmi də təkamül etmişdir.
Meyozla çoxalma uzun enerji planlanması lazım gəlir. Bu da canlılar üzərində ilk baxışda mənfi görünən əslində son dərəcə faydalı olan təzyiq yaradır. Canlılar çoxalmaya gedən yolda mühitə çox daha adaptasiya xüsusiyyərləri təkümül etdirirlər. Mitozla çoxalan canlılar çox qıa zaman ərzində çoxalma fazasına çata bildikləri üçün çox da dəyişikənlik göstərə bilmirlər.
Meyoz ilə çoxalma sürəti mitoza nəzərən daha zəif olsa da, daha çox enerji sərf edilsə də lazımlı xüsusiyyətlər  bunu kompensasiya edir.
Əgər növ yetərincə şanslıdırsa mitoz ilə uğurlu bir genetik quruluşa, beləliklə fiziki quruluşa sahib ola bilər, amma təbii ki yuxarıda sayılan səbəblərə görə bu quruluşun yox olması da eyni dərəcədə asandır. Meyozda isə çıxdaş olunan bir çox fenotip olur, çünki ciddi miqdarda müxtəliflik əmələ gələ bilmişdi.Ancaq təbiət  insani hisslərlə dolu bir quruluş olmadığı üçün bir var olmaq mübarizəsi yaradır, elə  təkamülə hərəkət verici ən önəmli ünsürlərindən biri də budur. Yəni Təbii Seçmə.  Bu proses sayəsində çətinlik də gözardı edilə bilər, çünki təkamül  keçirmək bir növ üçün yaxşı bir haldır.
Cinsi çoxalmanın bir digər problemi “partnyor” tapmaq problemidir. Çünki qeyri-cinsi çoxalmada canlı özündən çoxala bildiyi halda cinsi çoxalmada qarşı cinsə ehtiyac vardır. Bu da ciddi bir enerji sərfiyyatı deməkdir. Bunun nəticəsində  təkamülə hərəkət verən mexanizmlərdən biri olan  Cinsi Seçmə əmələ gəldi.
Göründüyü kimi cinsi çoxalmanın təkamül eddə bilməsi üçün bir çox problemlərlə üz üzə qalınsa da qarşılığında alınanlar növ üçün saysız üstünlüklər verir.
Cinsi çoxalma necə təkamül etdi?
 
 Bu məsələ haqda uzun illərdir alimlər müzakirələr aparırlar. Açığı ortaq bir fikir yoxdur. Və bu fikirlər də gün keçdikcə inkişaf edir və yeni şeylər ortaya çıxır. Cinsi çoxalmanın təkamülündə araşdırılmaqda olan 3 əsas fikir mövcuddur.
Bunlardan birincisi meyozun bakterial “seks” yəni transformasiyanın xüsusi bir növü olduğu və bu çoxalma tipinin ixtisaslaşıb təkamül etməsi nəticəsində əmələ gəldiyi irəli sürülməkdədir. Bəzi bakterialar DNT-lərini hüceyrələrin kənarına sözün həqiqi mənasında çıxarırlar və bu gen başqa bir bakterial tərəfindən “yeyilir”(endositoz) və öz DNTsi ilə inteqrasiya olunur. Bu prosesə transformasiya deyilir indiyə qədər bu şəkildə çoxalan 67 fərqli prokariot növü tapılmışdır. Bu fikir sayəsində prokariotik cinsi çoxalma ilə eukariotik cinsi çoxalma arasında bir körpü qura bilirik. Bakterial transformasiya ilə eukariotik cinsi çoxalma arasında bir çox bənzərlik mövcuddur.Biri də son zamanlarda kəşf olunan G.intestinalisadlı təkhüceyrəli növündə görünən ,hardasa meyozdakı homoloq xromosomların əmələ gəlməsinə oxşar çoxalmadır.  
İkinci bir fikir meyoz ilə mitozun ikisinin də bakterial transformasiyadan paralel olaraq təkamül etdiyi ilə bağlıdır. Yəni ilk əvvəllər bakterialar ,mitoz ilə meyoz arası ,nə mürəkkəb nə sadə olan, amma mitoz qədər də meyoz qədər də ixtisaslaşmamış olan bir çoxalma tipinə malik idilər. Sonrasında isə təkamül nəticəsində bir qrup prokariot mitozla bölünməyi inkişaf etdirərkən bir digər qrup meyoz ilə bölünməyi inkişaf etdirmişdir. Bu fikir günümüzdə çox da üzərində durulmayan çox sübutu olmayan ancaq yenə də açıqlama gücü baxımından dəyərləndirməyə alınan bir fikirdir.
Son olaraq ən məntiqli gələn mitozdan təkamül edən meyoz fikri. Bu fikirə görə əvvəlcə mitoz, amitoz kimi bir prosesdən təkamül edib sonrasında isə meoz, mitotik bölünmədən təkamül edib.
Müasir dövrdə meyoz ilə çoxalan canlılar mitoza da bağlıdırlar, çünki mitoz yuxarıda dediyimiz kimi çox effektiv bir çoxalmadır. Beləliklə təbiət ikisi arasında nizam yaratmış və eukariotik canlıların birinə məhkum olmağa məcbur etməmişdir. Qısaca ikisini də nizamlı bir şəkildə istifadə edə bilən canlılar təbiətdə üstün vəziyyətə keçmiş və çoxalmışlar. Günümüzdəki eukariotik canlıların çoxunda cinsi çoxalma mexanizmi meyozdur, amma somatik hüceyrələr mitoz ilə çoxalır, yəni bir eukariotik heyvan olaraq insanı nəzərə alsaq çoxalma orqanlarında meyoz ilə çoxalma hüceyrələri əmələ gələrkən geridə qalan bütün heceyrələr mitoz yolla bölünür. Hətta bunu da demək lazımdır ki, çoxalma orqanlarımız da mitoz bölünmə nəticəsində əmələ gəlir.
 
İlk cinsiyyət orqanlarının nə zaman və hansı canlıda təkamül etdi?
 
Bu suala alimlər cavab verə bilirlər. İlk cinsiyyət orqanları 2 fərqli orqanizmdə təkamül etmiş ola biləcəyi düşünülür :
1.       Funisiya dorethea  : 565 milyon il öncə yaşamış bu onurğasızların ilk cinsiyyət orqanları təkamül edən canlı olduğu düşünülməkdədir. Bunlar müasir süngərlərin əcdadlarıdır. İlk dəfə spermatazoidləri və yumurtaları saxlayan orqanların inkişaf etdiyi düşünülür, çünki bu heyvanlardan əvvəlki heyvanlarda belə quruluşlar tapılmayıb.
2.       Materpiscis sp. Bir növ balıq olan bu canlının ilk dəfə cinsiyyət orqanları inkişaf etdirdiyi düşünülən ikinci canlıdır.  Bu heyvanda cinsi çoxalmanın  410 və ya 400 milyon il öncə təkamül etdiyi düşünülür.
 
       

 

Belə xüsusi orqanların səbəbi budur ki, dəniz son dərəcə xaotikdir və bir çox balıq daima üzməlidir, bu da sperm ilə yumurtaların görüşmə şansını azaldır bu səbəblə də ilk dəfə bu balıqlar qarmaq şəklində quruluşlar inkişaf etdirərək dişilərin yumurta kisələrinə tutunmağa çalışmışlar milyonlarla illik təkamül etdikdən sonra yumurtalarına gedən çuxurcuq genişlənərək dişi cinsiyyət orqanını əmələ gətirmişdir, yəni cinsiyyət orqanlarının təkamül etmə səbəbi spermatazoid ilə yumurtanın daha məhdud bir mühitdə daha əlverişli birləşməsidir.
 
 
 
Vüsal Həsənov
 
 
 
http://www.evrimagaci.org/makale/25
 
http://www.seeker.com/fish-had-sex-first-fossils-suggest-1765123979.html

80 ŞƏRH

  1. I simply want to tell you that I am just beginner to blogging and site-building and absolutely savored this web blog. More than likely I’m likely to bookmark your blog post . You surely come with good articles and reviews. Appreciate it for sharing your webpage.

  2. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  3. I have been absent for a while, but now I remember why I used to love this blog. Thank you, I’ll try and check back more often. How frequently you update your website?

  4. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  5. I merely wish to inform you that I am new to blog posting and pretty much valued your website. More than likely I am going to save your blog post . You simply have memorable article material. Delight In it for telling with us your favorite site write-up

  6. Hey very cool blog!! Guy .. Excellent .. Amazing .. I will bookmark your blog and take the feeds also…I’m happy to search out numerous useful information right here in the submit, we’d like work out more techniques on this regard, thanks for sharing.

  7. I believe this website contains some really good info for everyone :D. “Time–our youth–it never really goes, does it It is all held in our minds.” by Helen Hoover Santmyer.

  8. I really enjoy reading on this site, it holds excellent posts. “Don’t put too fine a point to your wit for fear it should get blunted.” by Miguel de Cervantes.

  9. I have been absent for some time, but now I remember why I used to love this site. Thank you, I¡¦ll try and check back more frequently. How frequently you update your site?

  10. certainly like your website but you need to check the spelling on quite a few of your posts. Several of them are rife with spelling problems and I in finding it very bothersome to tell the truth however I will definitely come back again.

  11. What i do not understood is in fact how you’re now not really much more well-favored than you may be now. You are so intelligent. You understand thus considerably on the subject of this subject, produced me in my view believe it from a lot of varied angles. Its like women and men are not fascinated unless it’s one thing to accomplish with Woman gaga! Your own stuffs nice. At all times deal with it up!

  12. Someone necessarily assist to make significantly articles I’d state. This is the very first time I frequented your website page and so far? I amazed with the analysis you made to create this actual submit amazing. Wonderful job!

  13. Attractive section of content. I just stumbled upon your weblog and in accession capital to assert that I get in fact enjoyed account your blog posts. Any way I’ll be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently quickly.

  14. Thank you, I’ve just been looking for information about this topic for a while and yours is the greatest I have came upon till now. However, what in regards to the conclusion? Are you certain in regards to the source?

  15. I just could not depart your website prior to suggesting that I really loved the usual information an individual provide for your guests? Is going to be again incessantly in order to check out new posts

  16. Hello there, just became alert to your blog through Google, and found that it is really informative. I am gonna watch out for brussels. I’ll appreciate if you continue this in future. Many people will be benefited from your writing. Cheers!

  17. I precisely wanted to thank you very much again. I do not know what I might have used without those opinions shown by you regarding that area of interest. This was a real alarming matter in my view, but witnessing the specialized technique you resolved it made me to weep with joy. Extremely happier for your work as well as pray you really know what an amazing job you have been putting in instructing people today through your webblog. I am certain you haven’t met any of us.

  18. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  19. A lot of thanks for all your valuable labor on this web page. My daughter really loves conducting research and it’s easy to understand why. My partner and i hear all relating to the dynamic means you render insightful things via the website and as well cause response from website visitors on the content and my child is truly being taught a lot of things. Take advantage of the rest of the year. Your conducting a splendid job.

  20. Somebody essentially help to make critically posts I would state. This is the first time I frequented your web page and thus far? I surprised with the analysis you made to make this actual submit incredible. Magnificent job!

  21. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  22. A lot of thanks for all your valuable effort on this website. Kate loves managing investigations and it’s easy to understand why. My partner and i notice all relating to the compelling means you present good thoughts through your blog and as well as attract participation from other ones on this content while our favorite simple princess is in fact becoming educated a great deal. Enjoy the remaining portion of the new year. You’re the one doing a useful job.

  23. Hey there, just became aware about your blogging site through Search engine, and have found that it’s truly entertaining. I’ll be grateful for should you continue this post.

  24. I simply want to show you that I am new to putting up a blog and utterly loved your article. Likely I am most likely to save your blog post . You absolutely have superb article content. Love it for discussing with us your own domain report

  25. I do trust all the ideas you have offered in your post. They are really convincing and can definitely work. Nonetheless, the posts are very quick for beginners. May you please extend them a little from subsequent time? Thank you for the post.

  26. It is in reality a great and useful piece of information. I am happy that you just shared this useful information with us. Please keep us informed like this. Thank you for sharing.

  27. Hey there, You’ve done an incredible job. I will certainly digg it and personally suggest to my friends. I’m confident they’ll be benefited from this site.

  28. Thanks for sharing superb informations. Your site is very cool. I am impressed by the details that you have on this site. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this website page, will come back for more articles. You, my pal, ROCK! I found just the info I already searched all over the place and simply couldn’t come across. What a great site.

  29. Undeniably believe that which you stated. Your favorite justification appeared to be on the internet the simplest thing to be aware of. I say to you, I definitely get irked while people consider worries that they plainly do not know about. You managed to hit the nail upon the top and also defined out the whole thing without having side-effects , people can take a signal. Will likely be back to get more. Thanks

  30. My brother recommended I might like this web site. He was totally right. This post truly made my day. You can not imagine just how much time I had spent for this info! Thanks!

  31. Hey, you used to write great, but the last few posts have been kinda boring… I miss your great writings. Past few posts are just a little out of track! come on!

  32. I would like to thnkx for the efforts you’ve put in writing this blog. I’m hoping the same high-grade web site post from you in the upcoming also. Actually your creative writing skills has encouraged me to get my own site now. Actually the blogging is spreading its wings fast. Your write up is a great example of it.

  33. What i don’t understood is in fact how you are now not actually much more neatly-favored than you may be now. You are very intelligent. You realize therefore considerably in terms of this subject, produced me in my opinion imagine it from a lot of numerous angles. Its like men and women aren’t interested except it is one thing to accomplish with Girl gaga! Your individual stuffs great. At all times handle it up!

  34. Wow! This could be one particular of the most beneficial blogs We have ever arrive across on this subject. Actually Fantastic. I’m also a specialist in this topic so I can understand your hard work.

  35. This is very interesting, You’re a very skilled blogger. I have joined your rss feed and look forward to seeking more of your magnificent post. Also, I’ve shared your site in my social networks!

  36. Simply desire to say your article is as amazing. The clarity in your post is simply excellent and i could assume you’re an expert on this subject. Well with your permission let me to grab your feed to keep up to date with forthcoming post. Thanks a million and please keep up the rewarding work.

  37. I have been exploring for a little bit for any high quality articles or weblog posts in this sort of space . Exploring in Yahoo I finally stumbled upon this web site. Studying this info So i am satisfied to express that I have an incredibly just right uncanny feeling I discovered exactly what I needed. I so much no doubt will make sure to don¡¦t overlook this website and provides it a look on a constant basis.

  38. I wish to voice my gratitude for your kindness in support of people who require guidance on this important issue. Your very own commitment to getting the message all over had become definitely informative and have specifically empowered men and women much like me to get to their goals. Your new warm and friendly guide means a whole lot a person like me and substantially more to my mates. Many thanks; from everyone of us.

CAVAB YAZ

Zəhmət olmasa şərhinizi daxil edin!
Zəhmət olmasa adınızı buraya daxil edin