Fəlsəfə     

Yunan mifologiyası kiməsə sadəcə nağıllar toplusu kimi görsənsə də,dünya incəsənətinə və ümumilikdə bəşəriyyət tarixinə əvəzolunmaz,çox böyük təsir göstərmişdir.Əsrlər boyunca bir çox rəssamlar yunan əsatirlərindən ilhamlanıb bir çox şedevrlər yaratmışlar.Bundan başqa miflərin antik yunan filosoflarının formalaşmasında rolu olmuş,yunan mifologiyasının təsirindən bir çox ədəbiyyat nümunələri yaradılmışdır.

     Yunan mifologiyası tarixcə indoavropa panteon sistemiylə eyni köklərə malikdir.Yaranma tarixi çox qədim olsa da,hazırki halına uyğun təxminən e.ə. 2000-ci ildə keçmişdir.Homerin “İlliada” və “Odissey”i,Hesiodun “Teoqoniya”sı və bir çox əsərlər ədəbiyyat nümunəsi olmaqla yanaşı,yunan mifologiyasının öyrənilmə mənbələrinə çevrilmişdir.Bunu da qeyd etmək lazımdır ki,yunan mifologiyasının inkişafı boyunca digər panteonlardan tanrılar götürülüb yunanlaşdırılmış,real insanların həyatı əsatirlərə qarışıb onları mifik qəhrəman obrazlarına çevirmişdir.
     Bundan sonra yazacaqlarım müxtəlif müəllif və mənbələrdə bəzən fərqli verilən miflərin ortaq bir versiyası olacaq.

Dünyanın yaranması

     Hesiod “Teoqoniya”sına görə kainat yaranmazdan əvvəl Xaos var idi.Sonradan Geya,Tartar və Eros yarandılar.Geya Yer ilahəsi(ana yer),Tartar yerin dərinliklərində axirət kimi bir yer idi.Eros sevgi tanrısı idi,lakin sevgi dedikdə burada çoxumuzun başa düşdüyü sevgi yox,kainatı bürüyən,onun əsasını təşkil edən bir sevgi idi(kobud olaraq qravitasiya,cazibə ilə oxşada bilərsiz)(sonrakı dövrlərdə Eros daha çox Afroditanın oğlu kimi tanınmağa başlandı və sevgi tanrısı sayıldı).
     Sonradan Xaosdan Gecə-Nükta və Zülmət-Ereb yaranmışdır. Gecə və Zülmət cütlüyündən,yəni Nükta və Erebdən(qeyd edim ki,Nükta qadındır) Efir və Hemera doğulur. Nə qədər qəribə olsa da,valideynlərinə oxşamayan Efir-havanın ən yüksək,şəffaf qatı,Hemera isə gündüz işığı tanrısı idi.
Kronun Uranı axtalaması.Corco Vazari və Jerardi Xristofano

     Bundan sonra meydana göy,səma tanrısı Uran gəlir.Bəzi mənbələrdə Uran Xaos tərəfindən yaradılmlş hesab olunur.”Teoqoniya”da isə Uranı Geya yaradır.Uran sonsuz cinsi gücə,potensiyaya malik olur.Səma tanrısı Uran və Geyanın nigahından titanlar yaranır.Titanlar 6 bacı və 6 qardaş olurlar(bəzi müəlliflərə görə onların sayı 5 və 7 kimi göstərilir).Uran öz uşaqları-titanlara nifrət edirvə onları analarının bətnində(Geya-yer tanrısıdır,bunu yerdə gizlətmək kimi də başa düşmək olar) gizlədirdi.Geya titan qardaşlar arasında ən kiçiyindən-Krondan(Kronos)  atasını öldürməyi xaiş edir.Hesioda görə Kron atasını axtalayır-onun cinsi orqanını kəsir.Sonsuz güclü potensiyaya malik Uranın yerə düşən qanından eriniyalar,nimfa və qiqantlar əmələ gəlir.Dənizə düşən Uranın cinsi orqanı ətrafına köpük yığılır və Kipr adasına çatanda ondan sevgi ilahəsi Afrodita əmələ gəlir.

Veneranın doğulması.Sandro Botiçelli(Roma mifologiyasında Afroditanın adı Veneradır)

     Bundan sonra Kron öz bacısı titanida bacılarından biri Reya ilə evlənir və onların nigahından Zevs,Aid,Poseydon qardaşları və Hestiya,Demetra,Hera bacıları doğulur.Kron qorxur ki,övladları ondan güclü olar və çevriliş edəcəklər,buna görə də doğulan uşaqları yeyir.Lakin Reya Krona Zevs əvəzinə bələnmiş daş parçası verir,Zevsi isə Krit adasında mağarada gizlədir.Zevs böyüyür,öz bacı qardaşlarını atasının qarnından azad edir və atasına qarşı çıxır.9 il sürən döyüşdə Zevsə sikloplar və 100 əli,50 başı olan hekatonoxeyrlər kömək edirlər,onlar Kron və digər titanlara qalib gəlirlər və titanlar tartara göndərilirlər.

Saturn.Rubens(Roma
mifologiyasında
Kronosun adı Saturndur
və şəkildə Kronos öz
uşağını yeyir)

     Beləliklə üç qardaş dünyanı öz aralarında bölürlər.Zevs göylərdə,Poseydon dənizdə,Aid isə yeraltı dünyada hökmranlıq sürürlər.Titanların ardından Olimp dağında yaşayan tanrılarının dövrü gəlir.Olimp tanrıları arasında əsasən bunların adı qeyd olunur:

Kron və Reyanın uşaqlar-Kronidlər:
   Zevs-baş olimp tanrısı,göy,ildırım tanrısı
   Hera-Zevsin bacısı və arvadı,nigah ilahəsi
   Poseydon-dəniz tanrısı
   Aid-ölülər çarlığının hökmdarı
   Demetra-əkinçilik və bərəkət ilahəsi
   Hestiya-ailə,ev sevgisini bəsləyən ilahə
Və Zevsin övladları(bəziləri Heradan olsa da,hamısı ondan deyil):
   Afina-müdriklik,ədalət ilahəsi
   Ares-müharibə tanrısı
   Persefona-bahar ilahəsi,Aidin arvadı
   Hefest-dəmirçilik tanrısı
   Hermes-ticarət,hiyləgərlik,oğruluq tanrısı
   Apollon-işıq,incəsənət,elm tanrısı
   Artemida-ov,Yerdəki canlıların ilahəsi
   Dionis-çaxır və şənlik tanrısı

Tanrıların şurası.Rafael Santi

























İnsanın yaranışı

Pandora.Tomas Kenninqton

Titanların oğlu olan Prometeyin üç qardaşı:Epimetey,Atlant,Menetiy var idi.Sözü gedən mifdə başlıca qəhrəman Prometey(yun. öncədən düşünən) və qardaşı Epimeteydir.(yun. sonradan düşünən).Tanrılar Prometeyə canlıları yaratmağı tapşırmış,o bütün qabiliyyətini heyvanlara sərf etmişdi.O insanları gildən yaratdı və Afina onlara nəfəs verdi.İnsanlara yazığı gələn Prometey Hefestdən od oğurlayır və onu insanlara verir.Prometeyə cəza olaraq onu Qafqaz dağlarında bir qayaya bağlayır və hər dəfə Zevsin qartalı gəlib onu qaraciyərini didirdi(qeyd edim ki,qaraciyər yüksək regenerasiya qabiliyyətinə malikdir,25%-i qaldıqda belə əvvəlki kütləsini bərpa edə bilər).

     İnsanlara cəza olaraq yerə ilk qadın olan Pandora göndərilir,Prometeyin kiçik qardaşı Epimeteylə evlənir.Sonradan o, öyrənir ki,evdə Zevsin verdiyi bir mücrü var və o mücrünü açmaq olmaz.Öz marağını yatıra bilməyən Pandora mücrünü açır.Mücrünü açdıqda oradan yerə bütün bəlalar,xəstəliklər çıxır.Bəzi müəlliflərə görə mücrünü bağladıqdasa orada yalnız ümid qalır və insanlar ümiddən məhrum qalırlar.
 
Əsas mənbə:Hesiod-Teoqoniya
                 Ali B.

58 ŞƏRH

  1. I just want to say I am very new to blogs and seriously savored this web page. Very likely I’m planning to bookmark your blog . You surely have excellent articles. Cheers for sharing your website.

  2. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  3. I merely hope to inform you that I am new to posting and very much valued your post. Likely I am going to save your blog post . You really have fabulous article material. Acknowledge it for swapping with us your very own site article

  4. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  5. An impressive share, I just now given this onto a colleague who has been doing small analysis with this. And that he the fact is bought me breakfast since I found it for him.. smile. So ok, i’ll reword that: Thnx for your treat! But yeah Thnkx for spending enough time go over this, I’m strongly about it and really like reading more about this topic. If at all possible, as you grow expertise, does one mind updating your website with an increase of details? It’s extremely helpful for me. Huge thumb up because of this short article!

  6. I am just commenting to let you know what a useful experience my girl gained studying your webblog. She picked up many details, which include what it is like to possess a very effective teaching spirit to get other individuals with no trouble know several problematic things. You really did more than our desires. I appreciate you for offering those effective, dependable, edifying not to mention fun tips on this topic to Jane.

  7. Thank you for sharing superb informations. Your web-site is very cool. I’m impressed by the details that you have on this website. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this web page, will come back for extra articles. You, my friend, ROCK! I found just the info I already searched everywhere and just could not come across. What a great web-site.

  8. I just could not go away your web site prior to suggesting that I actually loved the usual information an individual supply in your guests? Is gonna be back often in order to inspect new posts

  9. Whats Taking place i am new to this, I stumbled upon this I have found It absolutely helpful and it has aided me out loads. I hope to give a contribution & aid other users like its aided me. Good job.

  10. Hi, Neat post. There is a problem together with your site in web explorer, might check this… IE nonetheless is the marketplace chief and a good element of other people will omit your wonderful writing because of this problem.

  11. Its like you read my mind! You seem to know a lot about this, like you wrote the book in it or something. I think that you can do with a few pics to drive the message home a bit, but instead of that, this is wonderful blog. An excellent read. I will certainly be back.

  12. I do consider all the ideas you’ve presented for your post. They are really convincing and can certainly work. Still, the posts are too brief for newbies. Could you please lengthen them a bit from subsequent time? Thank you for the post.

  13. Thank you for your own hard work on this web site. Gloria delights in doing investigation and it is simple to grasp why. Most people hear all relating to the lively method you present effective suggestions by means of the website and inspire response from the others on this point while our own daughter is actually starting to learn a lot. Enjoy the rest of the year. You’re the one doing a remarkable job.

  14. I was suggested this web site by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my trouble. You are amazing! Thanks!

  15. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  16. I have been surfing online more than 3 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It is pretty worth enough for me. In my view, if all website owners and bloggers made good content as you did, the web will be a lot more useful than ever before.

  17. of course like your web-site however you need to check the spelling on several of your posts. Several of them are rife with spelling problems and I find it very bothersome to inform the truth nevertheless I will certainly come again again.

  18. I¡¦ve been exploring for a little bit for any high-quality articles or weblog posts in this sort of house . Exploring in Yahoo I eventually stumbled upon this site. Reading this information So i¡¦m satisfied to exhibit that I have a very excellent uncanny feeling I found out exactly what I needed. I such a lot for sure will make sure to do not fail to remember this site and provides it a glance on a continuing basis.

  19. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  20. I really need to inform you you that I am new to writing and thoroughly valued your website. Quite possibly I am likely to save your blog post . You truly have superb article blog posts. Acknowledge it for swapping with us the best internet site webpage

  21. Gday there, just started to be aware about your blog page through Bing and yahoo, and discovered that it is truly interesting. I will be grateful in the event you carry on these.

  22. It is perfect time to make some plans for the future and it is time to be happy. I have read this post and if I could I want to suggest you few interesting things or tips. Maybe you could write next articles referring to this article. I want to read even more things about it!

  23. I’ve been browsing on-line greater than 3 hours as of late, yet I by no means discovered any interesting article like yours. It¡¦s beautiful worth enough for me. Personally, if all webmasters and bloggers made excellent content as you did, the internet will probably be much more useful than ever before.

  24. I have recently started a web site, the info you offer on this web site has helped me tremendously. Thank you for all of your time & work. “So full of artless jealousy is guilt, It spills itself in fearing to be spilt.” by William Shakespeare.

  25. My wife and i felt absolutely thrilled when Albert managed to do his researching while using the ideas he gained from your very own site. It is now and again perplexing just to possibly be making a gift of helpful tips which often some other people could have been trying to sell. So we consider we’ve got you to be grateful to for that. The entire illustrations you’ve made, the easy web site navigation, the relationships your site give support to create – it’s got mostly incredible, and it’s assisting our son in addition to the family know that that issue is enjoyable, and that is quite vital. Thank you for everything!

  26. Thank you for the sensible critique. Me & my neighbor were just preparing to do a little research about this. We got a grab a book from our local library but I think I learned more from this post. I am very glad to see such excellent information being shared freely out there.

  27. I loved as much as you will receive carried out right here. The sketch is attractive, your authored subject matter stylish. nonetheless, you command get bought an impatience over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come more formerly again since exactly the same nearly very often inside case you shield this hike.

  28. Wow, amazing blog layout! How long have you been blogging for? you make blogging look easy. The overall look of your site is excellent, let alone the content!

  29. I happen to be commenting to make you understand what a excellent experience my cousin’s child experienced going through yuor web blog. She mastered numerous details, not to mention what it is like to possess an ideal helping nature to make many others smoothly comprehend specified very confusing subject matter. You undoubtedly surpassed visitors’ expected results. I appreciate you for distributing the great, dependable, edifying as well as cool tips about this topic to Sandra.

  30. Usually I do not read post on blogs, but I wish to say that this write-up very pressured me to take a look at and do so! Your writing taste has been surprised me. Thank you, quite nice post.

  31. I loved as much as you’ll receive carried out right here. The sketch is tasteful, your authored material stylish. nonetheless, you command get got an edginess over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come more formerly again as exactly the same nearly very often inside case you shield this hike.

  32. I’ve recently started a site, the info you provide on this web site has helped me tremendously. Thanks for all of your time & work. “The more sand that has escaped from the hourglass of our life, the clearer we should see through it.” by Jean Paul.

  33. of course like your website but you have to take a look at the spelling on quite a few of your posts. Several of them are rife with spelling problems and I find it very bothersome to tell the reality nevertheless I will definitely come again again.

  34. Great post. I was checking continuously this blog and I am impressed! Extremely useful information specifically the last part 🙂 I care for such information a lot. I was looking for this particular info for a very long time. Thank you and good luck.

  35. I cling on to listening to the news update talk about getting boundless online grant applications so I have been looking around for the finest site to get one. Could you tell me please, where could i acquire some?

  36. You actually make it seem so easy with your presentation but I find this topic to be really something that I think I would never understand. It seems too complicated and very broad for me. I am looking forward for your next post, I will try to get the hang of it!

CAVAB YAZ

Zəhmət olmasa şərhinizi daxil edin!
Zəhmət olmasa adınızı buraya daxil edin