DEPRESSİYA

71

Depessiya nədir?
Depressiyanı gündəlik həyatımızdakı digər üzüldüyümüz və özümüzü pis hiss etdiyimiz hallardan ayıran xüsusiyyət, depressiyanın davamlı və kəskin olaraq hiss olunmasıdır.
Depressiyada olan şəxs halsızlıq, həyatdan zövq almamaq, yorğunluq kimi xüsusiyyətləri özündə cəmləşdirir. Depressiya özünə inam hissini azaldır və depressiyada olan şəxs özünü dəyərsiz hiss edir, gələcəyə ümidsiz baxır, işlərində uğursuz olacağını, xəstələnəcəyini düşünür. Depressiya insana həyatın və yaşamağın mənasız olduğunu düşündürür. Bəzi hallarda depressiya intiharla nəticələnir. Müalicə almayan xəstələrin 15%-i intihar edir.
Depressiyada olan insan çox vaxt önəmsiz yerə, keçmişdə baş vermiş hadisələri xatırlayıb özünə mənəvi əzab verir. İnsanların davranışlarında, danışıqlarında, hərəkətlərində ləngimə müşahidə olunur. Depressiya xəstələrdə fiziki olaraq yuxusuzluq, iştahsızlıq, qəbizlik, çəkinin azalması, cinsi istəyin azalması, qadınlarda aybaşı(mensturasiya) tsiklinin pozulması kimi hallar müşahidə olunur.


Depressiyanın növləri.
Atipik depressiya: Bu depressiya növündə xəstənin halı müsbət hadisələr qarşısında düzələ bilər. Xəstənin yuxusu və iştahası artar.
Yaşlılıq depressiyası: 65 yaşdan sonra ortaya çıxan depressiya növüdür. Yaşlı insanlarda sıx rast gəlinmir. Yaşlı insanlarda çox vaxt depresiya gözdən qaçır və illərlə müalicə olunmur. Yaşlılarda depresiya problemi daha çox fiziki problemlərlə qarışdırılır. Yaşlılıq depressiyası, kifayət qədər qidalanmamaq, az maye qəbulu nəticəsində ortaya çıxır.


Melanxolik depressiya: Depessiyanın ən ağır növlərindəndir. Xəstənin kədərli halı müsbət hadisələr qarşısında belə dəyişməz. Yuxusuzluq, iştahsızlıq, sürətlə arıqlamaq, düşüncə və hərəkətlərin yavaşlaması Melanxolik depressiyanın xüsusiyyətlərindəndir.
Psikotik depressiya: Bu depressiya növü ağırlaşanda, xəstənin fəaliyyətsizliyinə səbəb olur. Xəstənin qidalanmaq rejimi pozulur, hallüsinasiyalar görməyə başlayır. Şəxs ağır və çarəsi olmayan xəstəliyə tutulduğuna, ağır bir cinayət əməli törətdiyinə və günahkar olduğuna inanır.
Doğumdan sonrakı depressiya: Doğuşdan sonrakı depressiyalar 10-15% qadında müşahidə olunur və çox vaxt birinci və ya ikinci həftələrdə başlayır. Depresiya həftələr hətta aylar ərzində davam edə bilər. Xəstə hiss etdiyi çarəsizlik duyğusuna görə övladına qayğı göstərmir, daha ağır xəstələr isə özünə və uşağa xəsarət yetirə bilər.
Fəsil depressiyası: Qaranlıq və soyuq qış günlərində insanın əhvalı pisləşə bilir. Əsasən gənclərdə ortaya çıxan bu depressiya növü “Qış depressiyası” kimi də adlandırılır və ciddi xəstəliklərə səbəb ola bilər.
Depresiya diaqnozu necə qoyulur?
Depresiya diaqnozu bir həkim(psixiatr) tərəfindən qoyulmalıdır. Depressiyanı hepatit, böyrək çatışmazlığı, vitamin çatışmazlığı, Parkinson xəstəliyi kimi fiziki xəstəliklərdən qaynaqlanan problemlərlə və həmiçinin digər psixoloji xəstəliklərlə qarışdırmaq olmaz. Depressiya yuxarıda bəhs etdiyimiz xəstəliklərlə birlikdə də ortaya çıxa bilər. Psixiatr yuxarıdakı xəstəliklərin xəstədə olub olmadığını öyrənmək üçün xəstədən müxtəlif analizlər (qan, sidik və s.) istəyə bilər.


Depressiya və İntihar.
İntihar önəmli bir problemdir. İnkişaf etmiş ölkələrdə edilən araşdırmaların nəticəsi intiharın 5-ci ən çox yayılmış ölüm səbəbi olduğunu göstərdi. İntihar davranışına təbii bir davranış, insanın ətrafda baş verənlərə verdiyi normal bir reaksiya kimi yanaşmaq olmaz. İntihar nəticəsində həyatını itirənlərin 70% hadisədən əvvəl depressiv vəziyyətdə olublar. Başqa cür yanaşsaq depressiyadan əziyyət çəkən insanların 15%-i intihar nəticəsində həyatını itirir. Depressiyanın müalicə olunması isə bu faizi əlbəttə ki, azaldır. İntihar düşüncəsində olan xəstənin bir psixiatr tərəfindən izlənməsi və ya xəstəxanaya yerləşdirilməsi onun həyatını xilas edə bilər.
Kimlər depressiyaya düşə bilər?
Edilən araşdırmalar onu göstərir ki, insanların 25%-i həyatı boyu ən az bir dəfə depressiya diaqnozu qoyula biləcək bir dövr yaşayıblar. Bu faiz qadınlarda kişilərə nisbətən iki qat daha çoxdur. Əlimizdəki məlumatları incələsək belə bir nəticəyə gəlirik ki, depressiya bir beyin xəstəliyidir. MRT kimi beyinin quruluşunu göstərən bir çox vasitəylə, depressiya dövründə beyindəki insanın duyğularını, qərar vermək və düşünmək qabiliyyətinin olduğu mərkəzlərin fəaliyyətlərində pozulmalar olduğu müşahidə olunur. Depressiyadan əziyyət çəkən şəxslər depressiyadan əvvəl psixi travmalar alsa da, depressiyaya bu travmaların təbii nəticəsi olaraq yanaşmaq doğru deyil. Ailəsində depressiya keçirmiş insanlar olan fərdin depressiyaya düşmək ehtimalı daha çoxdur. Belə nəticəyə gəlirik ki, genetik, ətraf mühit və bədən faktorları birləşərək depresiyanı əmələ gətirir.
Depressiyanın müalicə yolları.
Depressiyada, başda serotonin olmaqla beyindəki müxtəlif neyrotransmitter fəaliyyətlərinin pozulduğu müşahidə olunur. Müalicə zamanı əsas məqsəd bu maddələrin beyindəki fəaliyyətlərinin bərpa olunmasıdır. Depressiya müalicə olunmasa 6-18 ay müddətində davam edir. Son elmi araşdırmalar bu müddətin xəstələrin 30%-də iki ildən çox olduğunu göstərir. Depressiya doğru müalicə olunarsa 2-3 ay kimi qısa bir zamanda sağala bilər. Depresiyada olan xəstənin müalicəsində aşağıdakı ünsürləri diqqətə alaraq müalicə seçimi etmək çox vacibdir.
a) Depressiyanın ciddiliyi
b) Əvvəlki xəstəlik hekayəsi, ailə hekayəsi
c) İntihar düşüncələri
d) Xəstənin yaşı və cinsi
e) Xəstənin istifadə etdiyi dərmanlar və hazırda depresiya ilə yanaşı əziyyət çəkdiyi xəstəlik.
Depressiyanın dərmanla müalicəsi.
Depressiya müalicəsində ilk seçim antidepresant adlandırılan dərmanlardır. Bu dərmanlar təsirlərini beyindəki reseptorlara təsir etməklə göstərir. Antidepresant seçimini mütləq həkiminiz etməlidir.
Psixoterapiya.
Depressiyanın müalicəsinə həmişə psixoterapiya da daxil olmalıdır. Bu stressin insanın davranışlarını dəyişməsinə və şəxsi stresli kritik vəziyyətlərin düzəlməsinə kömək edir. Təsiri elmi qaydada təsdiqlənmiş bu müalicə üsulu 6-12 seans davam edir.
Depresiya müalicəsi alan insanlar üçün on iki önəmli qayda.
1) Sağalmaq üçün səbirli olun! Depressiya çox vaxt yavaş-yavaş inkişaf edir və müalicə olunduqdada yavaş-yavaş zəifləyib yoxa çıxır. Müalicə vaxt alır-Buna dəyər.
2) Dərmana ehtiyacınız olsa, bu dərmanları həkimin yazdığı reseptlə alın. Səbirli olun, təsirini çox vaxt gec göstərir.
3) Antidepresantlar asılılıq yaratmır və xasiyyətinizi dəyişdirməz.
4) Həkiminizə vəziyyətinizdə olan dəyişilmələri deməlisiniz və müalicə müddətində içinizdə olan şübhələri, sualları həkiminizlə bölüşməlisiniz.
5) Dərmanların yan təsirlərini həkiminizdən soruşun. Bunların çoxu zərərsizdir və sadəcə başlanğıc dövrlərdə rast gəlinir.
6) Özünüzü yaxşı hiss etsəniz belə dərman istifadəsini dayandırmayın. Bunun diqqətli şəkildə planlanması vacibdir.
7) Hər gününüzü planlayın. Maraqlı və zövq aldığınız fəaliyyətlərə vaxt ayırın.
8) Qarşınıza kiçik və həyata keçirə biləcəyiniz hədəflər qoyun.
9) Özünüzə gündəlik tutun və hər gün olan əhvalınızı bu gündəliyə yazın. Həkiminizdən bu iş üçün məsləhət ala bilərsiniz.
10) Oyandıqdan sonra dərhal yatağınızı tərk edin.
11) Fiziki olaraq aktiv olun, hərəkət etmək antidepresiv xüsusiyyət daşıyır və sinir hüceyrələrinin yenilənməsini dəstəkləyir.
12) Özünüzü daha yaxşı hiss etdikdən sonra, həkiminizlə birlikdə depresiyanın yenidən yaranmasının qarşısını almağa çalışın.

Mənbə: PD Dr. med. Dr. rer. nat. Martin E. Keck “Depression”
Prof. Dr. Kamal Arıqan “Depresyon Hakkında Herşey”

Redaktə etdi:Ziya Mehdiyev

Leave a Reply

71 Comments on "DEPRESSİYA"

Notify of
avatar
Sort by:   newest | oldest | most voted
official site
Guest

I simply want to say I’m new to blogging and honestly liked your web blog. Probably I’m planning to bookmark your blog post . You surely come with tremendous stories. Regards for revealing your blog.

Emery EPS`
Guest

I merely want to inform you you that I am new to writing a blog and very much admired your write-up. Very possible I am most likely to bookmark your blog post . You indeed have extraordinary article information. Acknowledge it for telling with us your own website webpage

Fashion
Guest

I genuinely enjoy examining on this internet site, it has got excellent blog posts. “Beware lest in your anxiety to avoid war you obtain a master.” by Demosthenes.

metRoclick!
Guest

MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

News
Guest

I am extremely impressed with your writing skills and also with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you modify it yourself? Either way keep up the nice quality writing, it is rare to see a great blog like this one today..

Faytech North America^
Guest

Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

News
Guest

Merely wanna tell that this is handy , Thanks for taking your time to write this.

John Deere Diagnostic and Test Manuals
Guest

I do not know the things I could possibly have implemented without these methods shown by you over such a area of interest. T

Projektowanie Stron Internetowych Warszawa
Guest

Good – I should certainly pronounce, impressed with your site. I had no trouble navigating through all tabs and related info ended up being truly easy to do to access. I recently found what I hoped for before you know it at all. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or something, web site theme . a tones way for your client to communicate. Excellent task.

Gorzow Tworzenie
Guest

I do agree with all the ideas you’ve introduced for your post. They’re very convincing and can definitely work. Still, the posts are too short for novices. May just you please extend them a bit from next time? Thank you for the post.

News
Guest

F*ckin’ awesome issues here. I’m very glad to see your article. Thank you a lot and i am having a look forward to contact you. Will you please drop me a e-mail?

Kindergeld 2018
Guest

I believe this website has some very wonderful information for everyone :D. “The ground that a good man treads is hallowed.” by Johann von Goethe.

financial accounting
Guest
My husband and i ended up being absolutely happy when Chris managed to round up his researching from the precious recommendations he obtained from your very own web pages. It’s not at all simplistic to simply always be freely giving tricks that many some other people have been trying to sell. So we consider we’ve got the blog owner to appreciate for this. The type of explanations you made, the easy website navigation, the relationships you will give support to instill – it is many unbelievable, and it’s assisting our son in addition to the family consider that that issue… Read more »
News
Guest

I like this post, enjoyed this one appreciate it for posting. “Fear not for the future, weep not for the past.” by Percy Bysshe Shelley.

News
Guest

Thanks for sharing superb informations. Your website is so cool. I am impressed by the details that you’ve on this site. It reveals how nicely you understand this subject. Bookmarked this web page, will come back for extra articles. You, my pal, ROCK! I found just the information I already searched all over the place and simply couldn’t come across. What a perfect website.

Maszyny Rolnicze Allegro
Guest

I’ve recently started a blog, the info you offer on this site has helped me tremendously. Thanks for all of your time & work. “If you would know strength and patience, welcome the company of trees.” by Hal Borland.

http://aoflibrary.net
Guest

My brother suggested I might like this web site. He was totally right. This post actually made my day. You cann’t imagine simply how much time I had spent for this information! Thanks!

Home Improvement
Guest

Thank you for sharing superb informations. Your website is very cool. I am impressed by the details that you have on this website. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this web page, will come back for extra articles. You, my pal, ROCK! I found simply the info I already searched all over the place and simply couldn’t come across. What a perfect website.

Html Pozycjonowanie
Guest

I gotta bookmark this web site it seems very beneficial invaluable

Tore Aus Polen
Guest

You could certainly see your expertise within the paintings you write. The sector hopes for more passionate writers such as you who are not afraid to mention how they believe. All the time go after your heart. “Man is the measure of all things.” by Protagoras.

hat shop
Guest

Valuable info. Lucky me I found your web site accidentally, and I am stunned why this twist of fate didn’t happened in advance! I bookmarked it.

zgrzewanie rur pp
Guest

You have brought up a very good points , thanks for the post.

columbusgis.com
Guest

Excellent site. Plenty of helpful information here. I¡¦m sending it to several pals ans additionally sharing in delicious. And naturally, thanks to your effort!

http://www.chanelpascher.com
Guest

You made some good points there. I did a search on the subject matter and found most people will consent with your site.

http://brandsfavor.com
Guest

excellent post, very informative. I wonder why the opposite specialists of this sector don’t realize this. You must continue your writing. I’m confident, you have a huge readers’ base already!

odziez ochronna bhp
Guest

You are my breathing in, I have few web logs and occasionally run out from to brand.

http://healthexpo2015.net
Guest

Thanks , I have recently been searching for information about this subject for ages and yours is the greatest I’ve came upon till now. But, what concerning the conclusion? Are you positive about the supply?

historicdowntownmocksville.com
Guest

You really make it seem so easy with your presentation but I find this matter to be really something which I think I would never understand. It seems too complicated and very broad for me. I am looking forward for your next post, I will try to get the hang of it!

www.crammonduk.com
Guest

You made a number of good points there. I did a search on the subject matter and found the majority of people will consent with your blog.

News
Guest

Definitely believe that which you said. Your favorite reason seemed to be on the web the simplest thing to be aware of. I say to you, I certainly get irked while people think about worries that they just do not know about. You managed to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having side effect , people can take a signal. Will probably be back to get more. Thanks

artykuly bhp hurtownia
Guest

Thanks for helping out, great info .

VacationPackages
Guest

Its like you read my mind! You appear to know a lot about this, like you wrote the book in it or something. I think that you can do with some pics to drive the message home a bit, but instead of that, this is fantastic blog. A great read. I will definitely be back.

FinancialMarket
Guest

Someone necessarily lend a hand to make severely posts I might state. That is the first time I frequented your web page and to this point? I amazed with the analysis you made to create this particular submit amazing. Wonderful activity!

Contemporary Furniture
Guest

Wow! This could be one particular of the most useful blogs We’ve ever arrive across on this subject. Basically Magnificent. I am also a specialist in this topic therefore I can understand your hard work.

SoccerShots
Guest

Great post and right to the point. I am not sure if this is really the best place to ask but do you people have any ideea where to get some professional writers? Thank you 🙂

RealEstateMarketing
Guest

Hiya, I am really glad I have found this information. Today bloggers publish just about gossips and net and this is really irritating. A good site with interesting content, this is what I need. Thank you for keeping this website, I’ll be visiting it. Do you do newsletters? Cant find it.

Lanqier Comfort Buty
Guest

Some truly quality posts on this website , bookmarked .

pcs
Guest

Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

Health
Guest

I was reading through some of your posts on this site and I believe this site is really instructive! Continue putting up.

CommunityEducation
Guest

hello!,I really like your writing so a lot! proportion we keep up a correspondence extra approximately your post on AOL? I require an expert in this house to solve my problem. May be that’s you! Looking ahead to look you.

FlightSearch
Guest

I cling on to listening to the rumor talk about receiving boundless online grant applications so I have been looking around for the finest site to get one. Could you tell me please, where could i find some?

Mustang Topanky
Guest

I gotta favorite this site it seems very beneficial invaluable

Home Improvement
Guest

But wanna tell that this is very useful , Thanks for taking your time to write this.

Topanky Mustang
Guest

I gotta bookmark this website it seems handy handy

nyc
Guest

MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

Figure Skates
Guest

Hiya, I am really glad I’ve found this information. Today bloggers publish just about gossips and web and this is actually irritating. A good blog with interesting content, that is what I need. Thanks for keeping this web site, I’ll be visiting it. Do you do newsletters? Cant find it.

Contemporary Furniture
Guest

I am so happy to read this. This is the kind of manual that needs to be given and not the accidental misinformation that is at the other blogs. Appreciate your sharing this greatest doc.

Home Improvement
Guest

I’ve read several just right stuff here. Certainly price bookmarking for revisiting. I wonder how a lot effort you put to create this type of excellent informative web site.

Mustang Boty
Guest

certainly like your web-site but you need to take a look at the spelling on several of your posts. Several of them are rife with spelling problems and I to find it very troublesome to inform the reality however I will definitely come back again.

Financial Planner
Guest
My wife and i ended up being really fulfilled when Albert could finish off his research out of the precious recommendations he obtained in your weblog. It is now and again perplexing just to be freely giving things which usually others might have been selling. So we consider we’ve got the website owner to be grateful to because of that. The most important explanations you made, the simple website menu, the friendships you make it possible to instill – it’s everything awesome, and it’s facilitating our son and us do think this subject matter is pleasurable, and that’s truly vital.… Read more »