Psixoanalizdə şəxsiyyətin və psixikanın strukturu.

90

Təxminən XX əsrin əvvəllərində cəmiyyətdə baş verən iqtisadi, sosial dəyişikliklər, böyük dünya müharibələri, sənaye inqilabları və bütün bunların nəticəsində yaranan psixoloji travmalar, sindromlar psixologiya elminə yeni pəncərədən baxmağı qarşıya məqsəd kimi qoydu. Sonrakı dövrlərdə psixoanaliz Ziqmund Freydin səyi nəticəsində öz inkişaf yolunu keçdi. Belə ki, psixoanalizdə ən çox diqqətə alınan nüanslardan biri də şəxsiyyətin və psixikanın təməl strukturudur. Psixikanın quruluşu və topoqrafik modelə əsasən Z. Freyd şüuraltını ön plana çəkirdi. Bəs şüursuzluq nədir? Şüursuzluq – təhtəlşüur – şüuraltı insan ağlının ən dərin və əhəmiyyətli hissəsini təqdim edir və primitiv anadangəlmə instinktləri, emosiyaları, xatirələri özünə daxil edir, hansılar ki, sayıq qalan şüuru o qədər hədələyirlər ki, o vaxtında sıxışdırılır, lakin insanın gündəlik fəaliyyətinin xüsusiyyətlərini müəyyən etməyə davam edir. Şüurdan öncə və ya şüuraltımızda isə müvəqqəti şüurdan sillinmiş və ya uzaqlaşdırılmış hadisələrin, hisslərin saxlanma yeridir. Biz bir az çalışsaq, istədiyimizi yada sala bilərik.  “İndi də olmasa, bir azdan”

 

Şüurluluq – insanın diqqəti sahəsində olan hissləri, emosiyaları, fikirləri, yaddaşında olan hər bir anı, hərəkəti ifadə edir.
Klassik psixoanaliz baxımından psixika anadangəlmə şüurlu və şüursuz hissələrə bölünmür. Uşaqlıq vaxtından başlayan bu proses cinsi inkişaf zamanı bitir.
Şüuraltıda inkar və şübhə yoxdur. O laqeyd reallığa və həzz-  həzzdən uzaqlaşma prinsipi üzrə yaşayır. Şüuraltının məzmunu, güclü meyllər enerjisi ilə yüklənmiş olur, və şüura qayıtmağa və davranışda görünməyə çalışır. Şüur istəyən kimi, şüuraltı insana lazimi məlumatı verir.
Şəxsiyyətin strukturu dedikdə ümumi olaraq nə başa düşülür?
1. İd – O – həzz
2. Eqo – Mən – reallıq
3. Super-eqo – vicdan və ideal

 

İD– İd. “id” sözü latıncadan «o» mənasını verir və Freydə görə, şəxsiyyətin xüsusi primitiv, instinktiv və anadangəlmə aspektlərini bildirir.

  • İd tamamilə şüuraltıda işləyir və ilkin ehtiyaclarla (yemək, yuxu, təmizləmə) sıx bağlıdır, hansılar ki, bizim davranışımızı enerjiylə doldururlar. Freydə əsasən, id — nəsə tünd, bioloji, qarmaqarışıq, qanunlar bilməyən, qaydalara tabe olmayan bir substraktdır.
  • Fərd üçün bütün həyati boyu öz mərkəzi rolunu oynayır.
  • Psixikanın ən köhnə ilkin strukturu olaraq, bütün insan həyatının ilkin prinsipini ifadə edir — (xüsusilə seksual və təcavüzkar) bioloji şərt qoyulmuş meyllərlə edilən psixi enerjinin təcili boşalması. Gərginliyin təcili boşalması həzz prinsipini adı aldı.
  • Bütövlüklə özünüqoruma instiktinə tabedir. İlk öncə özünü düşünür.
  • Freyd iki mexanizm ayırır, hansı ki, id vasitəsi ilə gərginlikdən şəxsiyyəti azad edir. İlk –reflektor hərəkətlər. İkincisi- ilkin proseslər. Reflektor akt – oyanmaya dərhal verilən cavab. İkinci isə birinci yerinə yetirilməyən zaman baş verir. Balaca uşaq ağlayır- çünkü acdır. Lakin tələbatı ödənməsə, o özünə yemək tapa bilməyəcək, o zaman onun gözünün qarşısına ana südü və ya döşü gələcək.

Eqo– Mən-reallıq. Eqo xarici dünya tərəfindən qoyulan məhdudiyyətlərə uyğun olaraq idin arzularını təmin etməyə çalışır. Eqo öz strukturunu və funksiyanı İddən alır, ondan təkamül edir və sosial reallığın tələblərə cavab vermək məqsədi ilə öz ehtiyacları üçün İdin enerjisinin hissəsini alır. Beləliklə, eqo təhlükəsizliyi və orqanizmin özünü qorumasını təmin etməyə kömək edir. Məsələn, yeməyin axtarışında olan ac insan təsəvvürdə yaranan və reallıqda olan qidanın obrazını ayırmalıdır. Yəni insan qidanı tapmağı və yeməyi öyrənməlidir ki, gərginlik azalmazdan əvvəl bunlar baş versin. Bu hədəf insanı oxumağa, düşünməyə, qəbul etməyə, qərar verməyə, yadda saxlamağa məcbur edir və s.

 

Müvafiq olaraq eqo koqnitiv və persepsiyadan istifadə edir ki, idin arzuları və ehtiyaclarını təmin etsin. İddən fərqli olaraq, hansının ki, təbiəti həzzin axtarışında ifadə edilir, eqo reallıq prinsipinə tabe olur, hansının ki, hədəfi — instinktlərin təmin olunmasının möhləti yolu ilə orqanizmin bütövlüyünün saxlanılmasına yönəlir.

Super-eqo – Üstün mən.

  • İnsanın cəmiyyətdə normal işləməsi üçün onun dəyərlər sisteminin, mənəviyyatın və əxlaqlar sisteminin olması mütləqdir. Bütün bunlar sosiallaşması zamanı baş verir.
  •  İnkişaf edən şəxsiyyətin ən sonuncu komponentidir.
  • İnsan super-eqo ilə doğulmur. Mənəvi-etik güc olaraq, üstün-mən valideynlərdən asılılıqdan yaranır.
  • Freyd super-eqonu iki alt sistemə bölür: vicdan və eqo-ideal. Vicdan valideyn cəzalarının vasitəsi ilə əldə edilir. O, belə hərəkətlərlə bağlıdır, hansı ki, valideynlər “sözə baxmayan davranış” adlandırırlar və hansılar ki, uşaq töhmət alır. Vicdan özünə tənqidi qiymətləndirmə qabiliyyətini daxil edir, mənəvi qadağaların mövcudluğu və günah hissinin yaranması. Super-eqonun həvəsləndirici aspekti — bu eqo-idealdır. O ondan formalaşır ki, əhəmiyyətli insanlar bəyənirlər və ya yüksək qiymətləndirirlər. Və, əgər hədəfə nail olunmuşdursa, özünə hörmətin və qürur hissinə səbəb olur .
  • Super-eqo tamamilə o vaxt formalaşmış hesab edilir ki, valideyn kontrolu özünə nəzarətlə əvəzlənir. Super-eqo, cəmiyyət tərəfindən ittiham səbəb ola biləcək istənilən impulsları qovaraq onları ideala yaxın fikir, davranışla əvəz edir. Mükəmməliyə çalışan bu komponent adamı insan edir.

Şəxsiyyətin psixoseksual inkişafının mərhələlərini sadalayaq:

  •  Oral yaş – 0-1,5 yaş -ağız
  •  Anal – 1,5-3 yaş – anal sahə
  •  Fallik – 3-6,7 – özünü tanıma
  •  Latent – 6,7-11,12 – sıxışdırma
  •  Genital 11,12 (yeniyetməlikdən başlayaraq) – 18 – normal seksual münasibətlər.

Redaktə etdi: Şəfiqə Babayeva (18.11.2017)

Leave a Reply

90 Comments on "Psixoanalizdə şəxsiyyətin və psixikanın strukturu."

Notify of
avatar
Sort by:   newest | oldest | most voted
read this
Guest

I just want to tell you that I am just all new to blogging and seriously liked you’re web-site. Almost certainly I’m want to bookmark your blog post . You absolutely come with amazing stories. Thank you for sharing your website page.

EMERY EPS!
Guest

I simply intend to reveal to you that I am new to writing a blog and completely valued your webpage. Most likely I am going to store your blog post . You literally have impressive article material. Delight In it for swapping with us your very own url page

Fashion
Guest

Hello, you used to write excellent, but the last few posts have been kinda boring… I miss your tremendous writings. Past few posts are just a little bit out of track! come on!

FayteCh North America@
Guest

Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

metroclick!
Guest

MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

News
Guest

Merely a smiling visitant here to share the love (:, btw outstanding style and design. “Individuals may form communities, but it is institutions alone that can create a nation.” by Benjamin Disraeli.

News
Guest

Hey, you used to write magnificent, but the last few posts have been kinda boring… I miss your great writings. Past several posts are just a bit out of track! come on!

John Deere Diagnostic and Test Manuals
Guest

Very interesting subject , thanks for putting up.

Strony Internetowe Projektowanie
Guest

I really like your writing style, superb info , regards for posting : D.

Gorzow Tworzenie Stron
Guest

It’s truly a nice and helpful piece of info. I am glad that you simply shared this helpful info with us. Please stay us up to date like this. Thanks for sharing.

News
Guest

I in addition to my guys came viewing the best helpful hints from the blog then at once came up with a terrible feeling I had not thanked you for those secrets. All the guys appeared to be for this reason joyful to see them and have in effect simply been having fun with them. Thanks for genuinely so considerate and also for making a choice on variety of amazing topics most people are really wanting to discover. Our own sincere apologies for not expressing appreciation to earlier.

News
Guest

Perfectly written content, regards for information. “Necessity is the mother of taking chances.” by Mark Twain.

News
Guest

Hi there very cool web site!! Guy .. Beautiful .. Wonderful .. I’ll bookmark your blog and take the feeds additionally…I am happy to search out numerous useful info here in the submit, we need develop extra strategies in this regard, thanks for sharing.

John Deere Diagnostic and Test Manuals
Guest

Within the other hand, no matter how nice being and treating any rig, ultimately it easy to see an incident in the place you must do any help controlling; yet conditioned on how old you are but physical exercise, with all the body for your caravan it is a particularly excessive physical activity. motor movers

Podwyzka Kindergeld 2018
Guest

of course like your web-site but you have to check the spelling on several of your posts. A number of them are rife with spelling problems and I to find it very bothersome to tell the reality nevertheless I’ll surely come back again.

Fashion
Guest

I see something truly interesting about your blog so I bookmarked .

cheap air
Guest

I wanted to make a small comment so as to thank you for those nice ideas you are giving out on this site. My time-consuming internet investigation has now been rewarded with beneficial facts and strategies to write about with my visitors. I ‘d say that most of us readers are undoubtedly lucky to live in a good network with many brilliant professionals with useful pointers. I feel very much grateful to have seen your entire webpage and look forward to many more excellent minutes reading here. Thanks once again for a lot of things.

News
Guest

I truly enjoy looking at on this web site, it contains good blog posts. “Don’t put too fine a point to your wit for fear it should get blunted.” by Miguel de Cervantes.

Zwrot Podatku z Anglii
Guest

I consider something genuinely interesting about your website so I saved to favorites .

News
Guest

But wanna remark that you have a very decent website , I love the style it actually stands out.

Maszyny Rolnicze Nowe
Guest

Absolutely pent subject material, thanks for entropy. “The earth was made round so we would not see too far down the road.” by Karen Blixen.

News
Guest

Only wanna remark on few general things, The website style and design is perfect, the written content is really good. “The idea of God is the sole wrong for which I cannot forgive mankind.” by Marquis de Sade.

Fashion
Guest

Perfectly indited articles , thanks for selective information .

game development
Guest

naturally like your website however you have to test the spelling on several of your posts. A number of them are rife with spelling issues and I in finding it very bothersome to tell the truth nevertheless I¡¦ll definitely come back again.

Home Improvement
Guest

I enjoy the efforts you have put in this, thank you for all the great articles.

Pozycjonowanie Gorzow
Guest

I simply couldn’t go away your website before suggesting that I really enjoyed the usual info a person provide to your guests? Is gonna be again frequently to check out new posts.

Home Improvement
Guest

I gotta bookmark this website it seems invaluable extremely helpful

Gartentore Aus Polen
Guest

Its great as your other content : D, thankyou for posting . “As experience widens, one begins to see how much upon a level all human things are.” by Joseph Farrell.

cool tech gadgets
Guest

Well I definitely enjoyed reading it. This post procured by you is very useful for accurate planning.

jak zgrzewac rury pp stabi
Guest

I like this post, enjoyed this one thanks for putting up.

Home Improvement
Guest

You have mentioned very interesting points ! ps decent site. “It is better to be hated for who you are than to be loved for what you are not.” by Andre Gide.

odziez robocza sklep
Guest

Very interesting info!Perfect just what I was searching for!

News
Guest

Wow! This can be one particular of the most useful blogs We have ever arrive across on this subject. Actually Magnificent. I am also an expert in this topic therefore I can understand your effort.

MakeupLooks
Guest

Just want to say your article is as amazing. The clearness in your post is simply cool and i could assume you’re an expert on this subject. Well with your permission let me to grab your RSS feed to keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please keep up the enjoyable work.

ManagementInformation
Guest

I have not checked in here for a while because I thought it was getting boring, but the last few posts are great quality so I guess I will add you back to my everyday bloglist. You deserve it my friend 🙂

Wooden Furniture
Guest

I in addition to my friends were reading the great items located on your web blog and so all of the sudden I got a horrible feeling I had not expressed respect to the site owner for those strategies. These men are actually as a consequence stimulated to learn them and now have in reality been enjoying those things. I appreciate you for turning out to be so thoughtful and then for picking out such incredibly good issues most people are really wanting to know about. Our own sincere apologies for not expressing appreciation to earlier.

SportsScores
Guest

Good blog! I truly love how it is easy on my eyes and the data are well written. I’m wondering how I could be notified whenever a new post has been made. I have subscribed to your RSS which must do the trick! Have a great day!

Home Improvement
Guest

You are my aspiration, I have few blogs and infrequently run out from brand :). “Analyzing humor is like dissecting a frog. Few people are interested and the frog dies of it.” by E. B. White.

Home Improvement
Guest

I truly appreciate this post. I’ve been looking all over for this! Thank goodness I found it on Bing. You’ve made my day! Thank you again!

EstateSales
Guest

excellent issues altogether, you just received a new reader. What would you suggest about your put up that you simply made a few days in the past? Any certain?

HomeDecor
Guest

I do trust all of the ideas you’ve presented in your post. They are very convincing and can certainly work. Still, the posts are too brief for newbies. Could you please lengthen them a bit from subsequent time? Thanks for the post.

EducationalApps
Guest

Undeniably believe that which you stated. Your favorite reason appeared to be on the internet the simplest thing to be aware of. I say to you, I definitely get irked while people think about worries that they just don’t know about. You managed to hit the nail upon the top and also defined out the whole thing without having side-effects , people could take a signal. Will probably be back to get more. Thanks

CareerCenter
Guest

What i don’t realize is in fact how you are not actually a lot more well-liked than you might be now. You are so intelligent. You realize therefore considerably on the subject of this topic, made me for my part believe it from so many numerous angles. Its like men and women aren’t involved unless it is one thing to do with Woman gaga! Your own stuffs outstanding. Always take care of it up!

HealthRisk
Guest

Hello, you used to write wonderful, but the last few posts have been kinda boring¡K I miss your tremendous writings. Past several posts are just a little bit out of track! come on!

Buty Dzinsowe
Guest

You have noted very interesting points ! ps decent internet site . “I’m going to a special place when I die, but I want to make sure my life is special while I’m here.” by Payne Stewart.

Health
Guest

Some genuinely quality content on this internet site , saved to fav.

Lanqier Allegro
Guest

I really appreciate this post. I have been looking everywhere for this! Thank goodness I found it on Bing. You’ve made my day! Thanks again!

displays
Guest

MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

LawJobs
Guest

Hey there, You’ve done an excellent job. I’ll certainly digg it and personally recommend to my friends. I am sure they’ll be benefited from this website.

BusinessCooperative
Guest

I’ve been surfing on-line greater than three hours these days, but I never discovered any fascinating article like yours. It is beautiful price sufficient for me. In my view, if all web owners and bloggers made excellent content as you did, the internet will likely be a lot more useful than ever before.