Peşə seçimi zamanı gəncin düşüncələri

92

193 il əvvəl may ayının 5-də Trierdə protestant ailəsində dünyaya bəşəriyyətin ən görkəmli ziyalılarından olan alman mütəfəkkiri, filosof, sosioloq, iqtisadçı və ictimai xadim Karl Henrix Marks gəlib. Onun  fəlsəfədə “dialektik və tarixi materializm”, iqtisadiyyatda “izafi dəyər nəzəriyyəsi” və siyasətdə “sinfi mübarizə təliminin formalaşması” işləri  bəşəriyyətə böyük töhfələr verib. Bu münasibətlə  Marksın 17 yaşındaykən yazdığı məqaləni təqdim edirik.

Karl Marks – Peşə seçimi zamanı gəncin düşüncələri  (1835)

Təbiət özü heyvan üçün onun hərəkət etməli olduğu fəaliyyət dairəsini müəyyən etmişdir və o, bu hərəkətləri rahat şəkildə yerinə yetirir. Onun hədlərindən kənara çıxmağa çalışmır və digər dairənin mövcudluğu haqqında düşünmür. Həmçinin, tanrı insana ümumi məqsədi  – bəşəriyyəti və insanın özünü nəcibləşdirmək məqsədini göstərmişdir və bu məqsədlərə çatmaq üçün vasitələrin müstəqil şəkildə əldə etmək imkanı təqdim etmişdir. O, insana imkan vermişdir ki, cəmiyyətdə ona müvafiq olan mövqeyi tutsun və ona özünü, cəmiyyəti yüksəltmək üçün ən yaxşı imkanlar versin. Belə seçimin mümkün olması insanın, dünyanın digər canlılar qarşısındakı böyük üstünlüyüdür, amma bununla birlikdə bu seçim elə bir hərəkətdir ki, insanın bütün həyatını məhv edə, onun bütün planlarını poza və onu bədbəxt edə bilər. Bu seçimi ciddi şəkildə götür-qoy etmək, nəticədə, öz həyat yoluna qədəm qoyan və ən vacib işlərini taleyin oyununa buraxmaq istəməyən gəncin ilk vəzifəsidir. Hər kəsin qarşısında müəyyən məqsədi var – elə bir məqsəd ki, onun özü üçün böyük görünür və həqiqətdə elə bir məqsəd ki, ən güclü inancı, ən səmimi qəlb səsini tanıyır, çünki tanrı heç vaxt fanini rəhbərsiz qoymur, bu səs sakitcə, amma əminliklə danışır. Amma bu asanlıqla susdurula bilən səsdir və bizim həvəs hesab etdiyimiz şey, bəlkə də, anın məhsuludur və mümkündür ki, bu an onu yenidən məhv etsin. Bizim təxəyyülümüz alovlanır, bizim hisslərimiz oyaqdır, gözlərimiz qarşısında ruhlar gəzir və biz ehtirasla bizə görünən məqsədə aludəyik, tanrının özü bizə bunu göstərib. Amma bizim hərarətlə bağrımıza basdığımız şey tezliklə bizi özündən itələyir və budur, bizim bütün mövcudluğumuz məhv edilir.

Buna görə də biz seçdiyimiz peşənin bizi, doğrudan da, ilhamlandırdığını, daxili səsimizin onu qəbul etdiyini, həvəsimizin yanılma olmadığını, ilahi çağırış hesab etdiyimizin özünü aldatmaq olub-olmadığını götür-qoy etməliyik. Biz ilhamlanma mənbəyini tapmadan bunu öyrənə bilərik?

Böyük olan parıltı ilə əhatə olunub, parıltı şöhrətpərəstlik doğurur, şöhrətpərəstlik isə ilhamlanma və ya bizə ilhamlanma kimi görünən şeyi yarada bilər, ancaq şöhrətpərəstlik şeytanının cəlb etdiyi insanı şüur artıq tutmaq iqtidarında deyil və imsan qarşısıalınmaz gücün onu cəlb etdiyi yerə atılır. O, cəmiyyətdəki yerini özü seçmir, onun əvəzinə bunu vəziyyət və illüziya edir.

Bizim meylimiz daha çox parlamaq imkanımızın olduğu ictimai vəziyyət deyil. Bu elə bir vəziyyət  deyil ki, bu mövqeyi tutduqda, bəlkə də, bir neçə il ərzində biz bir dəfə də olsun yorğunluq hiss etməyək, bizim həvəsimiz azalmasın, bizim şövqümüz heç vaxt soyumasın. Əksinə, tezliklə biz hiss edəcəyik ki, bizim arzularımız təmin olunmayıb, bizim ideyalarımız gerçəkləşməyib, bu zaman biz tanrıdan narazılıq edib, bəşəriyyəti lənətləyəcəyik.

Amma təkcə şöhrətpərətslik bu və ya digər peşəyə qarşı qəfil həvəs yarada bilməz. Biz, güman ki, bu peşəni öz xəyalımızda bəzəmişik. Elə bəzəmişik ki, o, həyatın verməyə qadir olduğu ən yüksək səadətə çevrilmişdir. Biz bu peşəni əqlən təhlil etməmişik, onun  nə qədər ağır olduğunu, bizim üzərimizə qoyduğu məsuliyyəti götür-qoy etməmişik. Biz ona sadəcə uzaqdan baxmışıq, uzaq isə aldadıcıdır.

Bu halda şüurumuz bizim məsləhətçimiz ola bilməz, çünki o, hislərlə aldadılmış, fantaziya ilə gözləri qamaşmış olduğundan nə təcrübəyə, nə də dərin müşahidəyə əsaslanır. Bəs biz nəzərlərimizi hara yönəldək? Şüurumuzun bizi tərk etdiyi zamanda bizi kim dəstəkləyəcək? Böyük həyat yolu keçmiş, taleyin sərtliyinin sınağından çıxmış valideynlər. Ürəyimiz bizə bunu deyir.

Və əgər bizim həvəsimiz hələ öz qüvvəsini qoruyursa, biz seçdiyimiz peşəni sevməyə davam ediriksə, onu soyuqqanlı şəkildə müzakirə etdikdən, ağırlığını, bütün çətinliklərini gördükdən sonra belə ona meyl hiss ediriksə, bu zaman biz onu seçməliyik. Şövqümüz bizi aldatmır, tələskənlik bizi yanıltmır.

Amma biz həmişə həvəsimizin olduğu peşəni seçə bilmirik. Cəmiyyətdəki münasibətlərimiz müəyyən dərəcədə o qədər müəyyən olunmağa başlayır ki, biz ona müəyyənedici təsir göstərə bilək.

Bizim cəmiyyətdəki münasibətlərimiz hələ biz onlara həlledici təsir göstərmək iqtidarında olmamışdan əvvəl müəyyən dərəcədə qurulmağa başlayır. Artıq bizim fiziki təbiətimizin özü tez-tez  bizə qorxulu tərzdə müqavimət göstərir, onun haqlarına məhəl qoymamağa isə heç kimin hünəri çatmaz.

Düzdür, ondan üstün olmaq bizim imkanlarımız daxilindədir, lakin o zaman bizim süqutumuz da daha tez baş verəcək. Belə olan halda, biz zəif bünövrə üzərində bina ucaltmağa qərar veririk və bütün həyatımız mənəvi, cismani prinsiplərin başıbəlalı mübarizəsinə çevrilir. Öz daxilində mübarizə aparan ünsürlərə qalib gələ bilməyən insan həyatın qarşısıalınmaz təzyiqlərinə necə müqavimət göstərə bilər, necə rahat hərəkət edə bilər? Axı yalnız arxayınlıqdan böyük və möhtəşəm işlər əmələ gələ bilər. O, məhz yetişmiş məhsul bitən torpaqdır. Lakin  baxmayaraq ki peşəmizə uyğun olmayan fiziki halda biz uzun müddət işləyə bilmirik və bu, nadir hallarda bizə sevinc gətirir, yenə də öz əmin-amanlığımızı vəzifəmizə qurban verdiyimiz fikri bizi enerjili olmağa sövq edir, zəif güclə olsa belə. Amma əgər biz lazımi bacarığımız olmayan peşəni seçsək, onu heç vaxt layiqli dərəcədə həyata keçirə bilməyəcəyik və tezliklə utanc hissi ilə öz bacarıqsızlığımızı görəcək və öz-özümüzə dünyada ən lazımsız insan olduğumuzu, cəmiyyətin öz vəzifəsini həyata keçirə bilməyən üzvləri olduğumuzu deyəcəyik. O zaman ən təbii nəticə özümüzə qarşı olan nifrət hissimiz olacaq. Bundan daha əzabverici, ətraf mühitin  hədiyyəsi ilə bundan daha az əvəzlənə bilən nəsə varmı? Özünə qarşı olan nifrət qəlbi daima zəhərləyən və gəmirən, onu canlandıran, qanı soran və ona insana qarşı sevgisizlik və ümidsizlik zəhəri yapışdıran ilandır.

Ətraflı baxış keçirdiyimiz müəyyən peşədəki bacarıqlarımız haqqında olan yanılma  özünə görə qisas alan bir səhvdir və o ətraf mühitdən töhmət almasa da, bizə ətraf mühitin verə biləcəyi əzablardan daha dəhşətli əzablar verir.

Əgər biz bunların hamısını ölçüb-biçmişiksə və həyat şəraitimiz bizə istədiyimiz peşəni seçməyə imkan verirsə, onda bizə daha çox şərəf gətirəni, tamamilə əmin olduğumuz ideyalara əsaslanan peşəni seçə bilərik. Biz bəşəriyyət naminə fəaliyyət üçün və onunla müqayisədə istənilən peşə yalnız vasitə olan o ümumi məqsədə, mükəmməlliyə yaxınlaşmaq üçün bizə daha geniş sahələr açan peşəni seçə bilərik.

İnsanı ən çox ucaldan, onun fəaliyyətinə, bütün səylərinə ən çox nəciblik verən, onu kütlə üzərində ucaldaraq insanların heyrətinə səbəb olan məhz şərəfdir.

Lakin yalnız qul olmadığımız, öz mühitimizdə müstəqil olaraq yarada bildiyimiz peşə bizə şərəf gətirə  bilər. O peşə ki, insandan ən azından zahirən çirkin hərəkət tələb etmir və o peşəyə ki, ən yaxşı olan, alicənab belə fəxarətlə girişə bilər. Bütün bunlara malik olan peşə ən yüksək olmasa da, ən üstün tutulandır. Lakin necə ki, şərəfimizə layiq olmayan peşə bizi alçaldır, eləcə də yalan olaraq qəbul etdiyimiz ideyalara əsaslanan peşənin ağırlığı altında da, nəticədə, biz haldan düşürük.

Biz burda özünü aldatmaqdan başqa xilas yolu görmürük, özünü aldatma üzərində qurulan xilas isə ümidsizlik dolu xilasdır.

Həyata müdaxilə etməkdən daha çox abstrakt həqiqətlərlə məşğul olan peşələr  möhkəm prinsipləri, qəti və sarsılmaz əqidəsi olmayan bir gənc üçün daha təhlükəlidir. Bununla bərabər, əgər bu peşələr qəlbimizdə dərin köklər salıblarsa, onlarda hakim olan ideyalar uğrunda biz öz həyatımızı və bütün səylərimizi qurban verə biliriksə, onlar bizə ən yüksək peşələr kimi gəlir.

İstedadı olan insanları onlar xoşbəxt edə bilirlər, lakin tələsik olaraq, düşünmədən, ani olaraq təsir altına düşərək bu işə girişən insanları məhvə məhkum edirlər.

Əksinə, peşəmizin əsaslandığı ideyalar haqqında olan yüksək fikirlər bizə cəmiyyətdə daha yüksək mövqe verir, ləyaqətimizi artırır, fəaliyyətimizi sarsılmaz edir.

Yüksək qiymətləndirdiyi peşəni seçən insan ona layiq olmadığını düşünsə, diksinəcək. Onun cəmiyyətdə tutduğu mövqe alicənab olduğu üçün o da alicənablıqla hərəkət edəcək.

Lakin peşə seçimində bizi istiqamətləndirən əsas rəhbər bəşəriyyətin rifahı, bizim özümüzü mükəmməlləşdirməyimizdir. Düşünmək lazım deyil ki, bu iki maraq düşmən olub bir-birilə ədavətə girə bilər və onlardan biri o birini məhv etməlidir. İnsan təbiəti elə qurulub ki, insan yalnız öz müasirlərini mükəmməlləşdirmə yolu ilə, onların rifahı üçün çalışaraq özü mükəmməlliyə çata bilər.

Əgər insan yalnız özü üçün çalışırsa, o çox güman ki, məşhur alim, böyük mütəfəkkir, mükəmməl şair ola bilər, lakin heç vaxt həqiqi mükəmməl və böyük insan ola bilməz.

Tarix ümumi məqsəd uğrunda çalışaraq daha da mükəmməlləşən insanları böyük olaraq qəbul edir. Təcrübə ən xoşbəxt insan olaraq daha çox insana xoşbəxtlik gətirəni tərifləyir. Dinin özü bizə öyrədir ki, hamının can atdığı o ideal bəşəriyyət naminə özünü qurban verdi. Bu nəsihətləri inkar etməyə kimin hünəri çatar?

Əgər biz bəşəriyyət üçün daha çox çalışa biləcəyimiz çərçivədə bir peşə seçmişiksə, onun ağırlığı altında əzilməyəcəyik, çünki bu hamı uğrunda olunan qurbandır. O zaman biz miskin, məhdud, eqoistik sevinc duyğusu keçirməyəcəyik, bizim xoşbəxtliyimiz milyonlara məxsus olacaq. Onda bizim əməllərimiz  sakit, lakin aktiv həyatla yaşayacaq, külümüzün üstündə isə nəcib insanların coşqun göz yaşları axacaq.

İlk dəfə 1925-ci ildə çap edilmişdir.

 (c) SOLFRONT

Redaktə: Zumrud Karimova

Leave a Reply

92 Comments on "Peşə seçimi zamanı gəncin düşüncələri"

Notify of
avatar
Sort by:   newest | oldest | most voted
website link
Guest

I just want to tell you that I’m new to blogging and certainly enjoyed you’re website. Most likely I’m want to bookmark your site . You surely come with good articles and reviews. Many thanks for sharing with us your web site.

Metroclick-
Guest

MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

:FaYtech North America
Guest

Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

Fashion
Guest

of course like your website but you need to test the spelling on quite a few of your posts. A number of them are rife with spelling problems and I to find it very troublesome to tell the reality on the other hand I’ll definitely come back again.

EMery EPS)
Guest

I really hope to reveal to you that I am new to blogging and very much liked your article. Very possible I am probably to bookmark your blog post . You literally have great article materials. Get Pleasure From it for discussing with us your favorite website report

John Deere Diagnostic and Test Manuals
Guest

Ordinary this submit is totaly unrelated to what I was looking out google for, nevertheless it was indexed at the first page. I suppose your doing something proper if Google likes you enough to place you at the first page of a non related search.

News
Guest

I really appreciate this post. I have been looking all over for this! Thank goodness I found it on Bing. You’ve made my day! Thx again!

News
Guest

Some genuinely nice and useful info on this web site, also I conceive the layout has great features.

Tworzenie Stron WWW Online
Guest

Appreciate it for helping out, excellent information.

Tworzenie Gorzow
Guest

You are my inhalation , I own few blogs and occasionally run out from to post .

News
Guest

You are my inhalation , I own few blogs and sometimes run out from to brand.

John Deere Diagnostic and Test Manuals
Guest

very good post, i definitely love this website, keep on it

News
Guest

Nice read, I just passed this onto a friend who was doing a little research on that. And he just bought me lunch because I found it for him smile Thus let me rephrase that: Thanks for lunch! “Any man would be forsworn to gain a kingdom.” by Roger Zelazny.

News
Guest

Very interesting subject, thank you for putting up.

Zwrot Podatku z Niemiec
Guest

Hey very cool website!! Man .. Beautiful .. Superb .. I will bookmark your website and take the feeds additionally…I am happy to search out a lot of helpful info right here in the publish, we want work out extra strategies on this regard, thanks for sharing.

Fashion
Guest

I haven’t checked in here for some time as I thought it was getting boring, but the last few posts are good quality so I guess I will add you back to my daily bloglist. You deserve it my friend 🙂

investment news
Guest

I am now not positive the place you’re getting your info, however good topic. I must spend a while finding out more or working out more. Thanks for fantastic information I used to be searching for this information for my mission.

News
Guest

Merely a smiling visitant here to share the love (:, btw outstanding style and design .

Youtube Maszyny Rolnicze w Akcji
Guest

Enjoyed looking through this, very good stuff, appreciate it. “Curiosity killed the cat, but for a while I was a suspect.” by Steven Wright.

News
Guest

But wanna remark on few general things, The website layout is perfect, the content is really fantastic : D.

News
Guest

Thank you for sharing excellent informations. Your web site is so cool. I’m impressed by the details that you have on this site. It reveals how nicely you understand this subject. Bookmarked this website page, will come back for more articles. You, my pal, ROCK! I found simply the information I already searched everywhere and just could not come across. What a perfect website.

blogcabinca.org
Guest

I am only commenting to let you understand of the nice discovery our princess went through studying your site. She came to find such a lot of issues, which included what it is like to have an amazing helping character to have many people with no trouble know just exactly specified advanced things. You really did more than my expectations. Many thanks for imparting those insightful, trustworthy, revealing and also easy tips about that topic to Lizeth.

News
Guest

Magnificent site. A lot of useful information here. I’m sending it to several buddies ans also sharing in delicious. And of course, thanks on your effort!

Fashion
Guest

I’ve recently started a website, the information you provide on this site has helped me greatly. Thank you for all of your time & work. “There is a time for many words, and there is also a time for sleep.” by Homer.

http://bestresearchpapers.net
Guest

I would like to thank you for the efforts you have put in writing this blog. I’m hoping the same high-grade web site post from you in the upcoming as well. Actually your creative writing abilities has inspired me to get my own web site now. Really the blogging is spreading its wings rapidly. Your write up is a good example of it.

online games
Guest

I’m very happy to read this. This is the type of manual that needs to be given and not the random misinformation that is at the other blogs. Appreciate your sharing this greatest doc.

Pozycjonowanie Strony Samemu
Guest

I like this site so much, bookmarked. “I don’t care what is written about me so long as it isn’t true.” by Dorothy Parker.

Home Improvement
Guest

Merely wanna tell that this is very helpful , Thanks for taking your time to write this.

Home Improvement
Guest

Simply wanna input on few general things, The website design and style is perfect, the content material is really excellent : D.

Zäune Aus Polen
Guest

F*ckin’ awesome issues here. I’m very glad to see your article. Thanks so much and i am having a look forward to touch you. Will you please drop me a mail?

bike hire costs,
Guest

Thanks for the information we were trying to find this while we were checking the internet and also your website came up– Many thanks

zgrzewanie rur pp
Guest

You have remarked very interesting points! ps nice web site.

online retailer
Guest

I do agree with all the concepts you’ve introduced on your post. They are very convincing and will certainly work. Nonetheless, the posts are very quick for beginners. May just you please lengthen them a little from subsequent time? Thanks for the post.

Home Improvement
Guest

You have brought up a very fantastic details , thanks for the post.

brandsfavor.com
Guest

I¡¦ve been exploring for a bit for any high quality articles or blog posts on this sort of house . Exploring in Yahoo I at last stumbled upon this site. Reading this info So i¡¦m satisfied to exhibit that I’ve an incredibly good uncanny feeling I found out just what I needed. I such a lot definitely will make sure to do not fail to remember this web site and provides it a glance on a relentless basis.

columbusgis.com
Guest

of course like your website but you have to take a look at the spelling on quite a few of your posts. Several of them are rife with spelling problems and I in finding it very bothersome to tell the truth nevertheless I will definitely come back again.

artykuly bhp sklep
Guest

Some really select articles on this site, saved to fav.

healthexpo2015.net
Guest

excellent issues altogether, you simply received a new reader. What might you recommend in regards to your post that you simply made some days in the past? Any sure?

historicdowntownmocksville.com
Guest

My brother suggested I might like this website. He was entirely right. This post actually made my day. You cann’t imagine simply how much time I had spent for this information! Thanks!

News
Guest
I needed to create you that little bit of note to thank you so much over again for your precious pointers you have featured in this case. This has been wonderfully generous of you to grant without restraint precisely what some people could possibly have offered for sale for an e book to help with making some bucks for their own end, mostly given that you might have tried it in the event you desired. These thoughts as well served to become a great way to fully grasp most people have the same eagerness similar to my personal own to… Read more »
FinancialInstitution
Guest

I like the valuable information you provide in your articles. I will bookmark your weblog and check again here regularly. I am quite certain I’ll learn a lot of new stuff right here! Best of luck for the next!

HotelReviews
Guest

Thank you for some other magnificent article. The place else may anybody get that type of information in such an ideal approach of writing? I’ve a presentation next week, and I am at the look for such information.

WomenPerfume
Guest

Hi there, just became alert to your blog through Google, and found that it’s really informative. I’m going to watch out for brussels. I’ll appreciate if you continue this in future. Numerous people will be benefited from your writing. Cheers!

TennisScores
Guest

whoah this blog is wonderful i love reading your articles. Stay up the good work! You understand, many persons are searching round for this info, you could aid them greatly.

Home Improvement
Guest

I really like your writing style, superb information, thankyou for posting : D.

HomeDecoration
Guest

whoah this weblog is wonderful i love reading your posts. Stay up the great work! You already know, a lot of people are hunting round for this info, you can aid them greatly.

RealEstatePricing
Guest

Good website! I really love how it is easy on my eyes and the data are well written. I am wondering how I might be notified when a new post has been made. I have subscribed to your RSS feed which must do the trick! Have a nice day!

Home Improvement
Guest

I like the valuable information you provide in your articles. I will bookmark your weblog and check again here regularly. I am quite sure I’ll learn many new stuff right here! Good luck for the next!

Buty Jeansowe Ccc
Guest

great points altogether, you just gained a emblem new reader. What could you recommend about your publish that you just made some days ago? Any positive?

Health
Guest

Thanks, I’ve recently been looking for information about this topic for a while and yours is the best I have came upon so far. But, what about the bottom line? Are you certain concerning the source?