ÜZ SKELETİNİN ASİMMETRİK XÜSUSİYYƏTLƏRİ

66

AZƏRBAYCAN  RESPUBLİKASI  SƏHİYYƏ  NAZİRLİYİ

AZƏRBAYCAN  TİBB  UNİVERSİTETİ

İNSAN  ANATOMYASI  KAFEDRASI

 

 

ÜZ SKELETİNİN  ASİMMETRİK XÜSUSİYYƏTLƏRİ

 

 

 

 

 

Hərbi Tibb Fakultəsi,

1127A qrup tələbəsi

QULUZADƏ İ. M.

 

Elmi rəhbərlər:

t.ü.f.d., baş müəllim,

CƏFƏROVA  Ü. T.

 

assistent

ƏLİYEVA  S. A.

 

Bakı-2017

 

 

 

Tədqiqat işinin aktuallığı. Səbəbi müxtəlif olan üz asimmetriyaları ilə tez-tez rastlaşırıq. Üz asimmetriyaları istər mexaniki, istərsə də genetik faktorlardan qaynaqlana bilir. Ən çox qarşılaşdığımız səbəblər isə travmalar, infeksiyalar, inkişaf anomaliyaları, əzələ problemləri, üz kəlləsinə təsir                       edən  sindromlar, gicgah-çənə  oynağı  problemləridir.

 Üz-çənə asimmetriyalarının səbəbləri sırasında qığırdaq asimmetriyaları ən əsasıdır. Bu və digər anomaliyalar elmi tədqiqat işləri aparmaq istəyimizi zəruriləşdirdi. Üz asimmetiyası haqqında əsaslı məlumatların toplanılması müasir  müalicə  üsullarının  yaranmasına  imkan  verəcək.

Tədqiqat işinin məqsədi. Yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alaraq biz tədqiqat işimizdə üzün asimmetriyasına aid ədəbiyyat məlumatlarının toplanılmasını qarşımıza məqsəd qoymuşuq. Elmi ədəbiyyatlardakı məlumatlara görə  üz  skeletində  olan  asimetriyaları  aşağıdakı  kimi  təsnif  olunur.

  • Anadangəlmə  (Kongenital)  asimmetrik  ağlayan  üz
  • Aşağı  dodağı  endirən  əzələnin  hipoplaziyası;
  • Çənə  asimmetriyası;

 

ANADANGƏLMƏ ASİMMETRİK AĞLAYAN ÜZ

(CONGENİTAL ASYMMETRİC CRYİNG FACE)

Anadangəlmə asimmetrik ağlayan üz ağız bucağını endirən əzələnin – musculus depressor anguli oris birtərəfli mövcud olmadığı (ageneziyası) və ya düzgün inkişaf etmədiyi zaman ortaya çıxan bir            anomaliyadır.  Xəstəliyin ən önəmli əlaməti ağlama zamanı ağız bucağının aşağı və bayıra doğru hərəkətinin məhdud olması və ya heç olmamasıdır (şəkil 1; B). Belə xəstələrdə üzün digər mimiki əzələləri normal olur  və yalnız sakit vəziyyətdə üzün simmetrik olduğu müşahidə olunur (şəkil 1; A). Anadangəlmə asimmetrik ağlayan üzdəki asimmetriya ən çox uşaqlıq  dövründə  aydın  görünür.[3]

Yenidoğulmuşlarda xəstəliyin rast gəlmə tezliyi 1:160 nisbətində müşahidə olunsa da, vaxtından əvvəl doğulmuş (hamiləliyin 37-ci  həftəsindən  əvvəl  dünyaya  gəlmiş)  uşaqlarda  bu  göstərici  azdır.[2]

Şəkil 1. A-üz nahiyəsi sakit vəziyyətdə

B-üz nahiyəsi ağlama zamanı.

 

Uşaqlıq dövründə xəstəliyin aydın müşahidə olunmasının səbəbi isə ağız bucağını endirən əzələnin zəif inkişafı ilə bağlıdır, yaş keçdikcə bu asimmetriya azalır. Çox vaxt sərbəst (digər xəstəliklərdən təcrid olunmuş) şəkildə təsadüf olunur. Lakin digər anomaliyalarla birgə dayaq-hərəkət, tənəffüs, sidik-cinsiyyət, mərkəzi sinir sistemi, üz-boyun anomaliyaları ilə birlikdə də müşahidə edilə bilər.[1] Paralel şəkildə ən çox kardiovaskulyar qüsurlarla və müxtəlif xromosom mutasiyaları ilə birgə  rast  gəlinir [1].  Xəstəliyin  diaqnozu  fiziki  müayinələr  nəticəsində qoyulur.

 

 

AŞAĞI DODAĞI ENDİRƏN ƏZƏLƏNİN HİPOPLAZİYASI

(HYPOPLASİA MUSCULUS DEPRESSOR LABİİ İNFERİORİS)

Üz skeletinin asimmetriyası dedikdə ilk olaraq üz siniri iflici haqqında düşünürük. Lakin nadir hallarda da olsa, mimiki əzələlərin hipoplaziyası (yəni anadangəlmə zəifliyi) və ya ageneziyası (yəni tam inkişaf  etməməsi)  da  təsadüf  olunur.

Şəkil 2. Xəstənin sakit vəziyyətdə şəkli.

 

Şəkildə (şəkil 3) aşağı dodağı endirən əzələnin inkişafdan qalması ilə  bağlı  anadangəlmə  üz  asimmetriyasını  görürük. [5]

Şəkil 3. Xəstənin mimiki hərəkəti ilə ortaya çıxan asimmetriya.

 

Üz şöbəsində anadangəlmə asimmetriya ilə qarşılaşdıqda, doğuş zədəsi ilə əlaqədar inkişaf edən üz siniri iflici ilə daha nadir hallarda rast gəldiyimiz – postnatal dövrdə inkişafdan qalmış əzələ anomaliyalarını fərqləndirmək lazımdır. Xəstənin anamnezində uzun müddətli çətin doğum, doğuş zədəsi (ginekoloji maşa-forseps ilə müdaxilə) nəticəsində baş vermiş asimmetriya üz siniri iflici ilə əlaqədardır.[1] Belə            xəstələrdə asimmetriya xüsusən ağlama zamanı aydın görünür. Anadangəlmə üz asimmetriyası olan xəstələrin çoxunda asimmetriya səbəbi posttravmatik üz iflicidir.[4]  Aparılan araşdırmalar göstərir ki, anadangəlmə üz iflicinə  hər 2000 insandan birində rast gəlmək olar. Dəqiq rəqəm verilməsə də asimmetriyadan əziyyət çəkən xəstələrin 90% -dən çoxunda travmatik  səbəblər üstünlük təşkil edir.

 

 

ÇƏNƏ SÜMÜYÜNÜN ASİMMETRİYASI

Heç bir insan tam simmetrik üz quruluşuna malik deyil. İnsan üzünü diqqətlə incələsək, üzün sağ və sol hissələri arasında az da olsa asimmetriya müşahidə edə bilərik. Çənə sümüyünün bir istiqamətə meyl etməsi çənə asimmetriyası adlanır. Çənə sümüyünün birtərəfli az və ya çox dərəcədə inkişafı, çənə sümüyünün ageneziyası (inkişaf etməməsi)  çənə  asimmetriyasını  yaradan  əsas  səbəblərdəndir.

Şəkil 4. A-üz nahiyəsi sakit vəziyyətdə;

B-üz asimmetriyası danışarkən.

 

Çənə sümüyündə olan birtərəfli şişlər, zədələnmələr və ya cərrahi müdaxilələr nəticəsində çənə sümüyünün itirilməsi, səhv birləşmiş sınıqlar, kondilus çıxıntının patalogiyaları da çənə asimetriyasına səbəb ola bilər.

 

Şəkil 5. A-üz nahiyəsi sakit vəziyyətdə;

B-üz asimmetriyası danışarkən.

 

Çənə sümüyünün kondilusu xüsusilə çənə asimmetriyasına diaqnoz qoyulmasında böyük əhəmiyyət kəsb edir. Kondilus çıxıntıda çox cüzi bir böyümə olarsa belə, üzdə asimmetriyaya səbəb ola bilir. Əgər çənə cismi (corpus mandibulae) və ya çənə şaxəsində (ramus mandibulae) cərrahi müdaxilə etməzdən əvvəl müayinə zamanı kondilus çıxıntılar diqqətlə yoxlanılmazsa əməliyyatdan sonrakı dövrdə kondilus patolgiyası olduğu kimi  qaldığı  üçün  problemin  yenidən  ortaya  çıxmasına  səbəb  olur [6;7].

Üzdəki asimmetriya kliniki müayinə ilə asanlıqla təsbit edilə bilər. Çənənin mövqeyinə görə ilk baxışda asimetriyanın olub olmadığını müəyyən  eymək  mümkündür.

Deformasiya çənə sümüyünün bir tərəfli inkişafdan qalması nəticəsində ortaya çıxarsa çənə ucu deformasiya olan tərəfə sürüşəcəkdir (şəkil 4; A, B). Bunun əksinə olaraq deformasiya bir tərəfli çənə sümüyünün həddindən  artıq böyüməsi ilə bağlı olduqda çənə ucu əks tərəfə doğru istiqamətlənir             (şəkil 5; A, B). Buradan belə nəticəyə gəlmək olur ki, çənə ucu daima qısa  olan  tərəfə  doğru  istiqamətlənir  (şəkil 4 və 5).

Çənə asimmetriyası xəstənin tənəfüsünə, qidalanmasına, gicgah-çənə oynağının funksialarına və psixososial vəziyyətinə təsir edə bilər. Buna  görə  də  xəstəliyin  müalicə  olunması  zəruridir.

 

   

      ƏDƏBİYYAT SİYAHISI

 

  1. Şadlinski V.B.
  2.  Pape KE, Pickering D. Asymmetric crying facies: an index of other congenital anomalies. J Pediatr 1972; 81(1): 21-30.
  3.  Dubnov-Raz G, Merlob P, Geva-Dayan K, Blumenthal D, Finkelstein Y. Increased rate of major birth malformations in infants with neonatal “asymmetric crying face”: a hospital-based cohort study. Am J Med Genet 2007;143(A): 305-10
  4.  Toelle S.P., Bolthauser E. Long-term outcome in children with congenital unilateral facial nevre palsy. Neuropediatrics 2001; 32(2): 130-5.
  5. Cayler GC: Cardiofacial Syndrome. Arch Dis Child 44:69, 1969.
  6.  Levin SE, Silverman NH, Milner S: Hypoplasia of the Depressor Anguli Oris Muscle and Congenital Abnormalities, vvith special reference to the Cardiofacial Syndrome. S afr Med J, 61 (7):227-31, Feb1982
  7.  Bays RA. Ortognathic surgery-the practical use of functional principle. In Shelton DW? Irby WB (Ed) Current Advances In Oral And Maxillofacial

Surgery: Vol.V.The CV Mosby Com SdLouis, 1986: 144- 191

  1.  Digman RO, Grabb Mandibular laterognathism. Plast Reconstr Surg 1963:31:564-9

66 ŞƏRH

  1. I just want to say I am just newbie to blogging and honestly liked you’re blog site. Most likely I’m likely to bookmark your site . You absolutely have wonderful articles. Thanks a bunch for sharing with us your website.

  2. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  3. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  4. I just wish to notify you that I am new to posting and extremely enjoyed your report. Very likely I am most likely to remember your blog post . You indeed have lovely article materials. Value it for telling with us your main internet information

  5. F*ckin’ amazing issues here. I am very happy to peer your post. Thanks so much and i’m having a look ahead to touch you. Will you please drop me a mail?

  6. I’ll immediately take hold of your rss feed as I can not find your e-mail subscription hyperlink or newsletter service. Do you have any? Kindly allow me know so that I could subscribe. Thanks.

  7. I¡¦ve read several just right stuff here. Certainly price bookmarking for revisiting. I wonder how a lot effort you put to make this kind of great informative website.

  8. Hiya, I am really glad I have found this information. Nowadays bloggers publish just about gossips and internet and this is actually irritating. A good blog with exciting content, that’s what I need. Thank you for keeping this website, I will be visiting it. Do you do newsletters? Cant find it.

  9. I’m really impressed with your writing skills as well as with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you modify it yourself? Anyway keep up the nice quality writing, it’s rare to see a nice blog like this one these days..

  10. Nice read, I just passed this onto a colleague who was doing a little research on that. And he actually bought me lunch as I found it for him smile Thus let me rephrase that: Thank you for lunch! “Without friends no one would choose to live, though he had all other goods.” by Aristotle.

  11. Keep up the fantastic work , I read few blog posts on this site and I believe that your site is real interesting and has got sets of great information.

  12. Appreciate it for helping out, excellent information. “Job dissatisfaction is the number one factor in whether you survive your first heart attack.” by Anthony Robbins.

  13. Just desire to say your article is as surprising. The clearness in your post is just nice and i can assume you are an expert on this subject. Fine with your permission allow me to grab your RSS feed to keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please continue the gratifying work.

  14. Somebody necessarily lend a hand to make seriously articles I’d state. This is the first time I frequented your web page and so far? I surprised with the research you made to create this actual publish extraordinary. Excellent process!

  15. I do accept as true with all of the ideas you have presented for your post. They’re very convincing and will certainly work. Still, the posts are very short for newbies. Could you please prolong them a bit from subsequent time? Thanks for the post.

  16. I have recently started a blog, the information you provide on this web site has helped me greatly. Thank you for all of your time & work. “The inner fire is the most important thing mankind possesses.” by Edith Sodergran.

  17. Usually I don’t learn article on blogs, however I would like to say that this write-up very pressured me to try and do so! Your writing taste has been amazed me. Thank you, quite great article.

  18. I like the valuable information you provide in your articles. I will bookmark your weblog and check again here frequently. I am quite certain I’ll learn a lot of new stuff right here! Good luck for the next!

  19. I like the valuable info you provide in your articles. I’ll bookmark your blog and check again here regularly. I’m quite sure I’ll learn a lot of new stuff right here! Best of luck for the next!

  20. You can certainly see your expertise within the work you write. The sector hopes for more passionate writers such as you who are not afraid to say how they believe. All the time go after your heart. “Until you’ve lost your reputation, you never realize what a burden it was.” by Margaret Mitchell.

  21. Someone necessarily lend a hand to make severely articles I’d state. This is the very first time I frequented your web page and so far? I surprised with the research you made to create this actual post amazing. Magnificent task!

  22. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  23. I’ve been absent for some time, but now I remember why I used to love this blog. Thanks, I’ll try and check back more frequently. How frequently you update your site?

  24. I am glad for commenting to make you know what a excellent discovery our daughter developed visiting yuor web blog. She picked up many issues, which include what it is like to have a great coaching mindset to make other individuals effortlessly gain knowledge of a variety of very confusing subject matter. You really did more than my expectations. Thank you for presenting those precious, trustworthy, explanatory and in addition cool tips about this topic to Ethel.

  25. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  26. I truly wanted to send a remark in order to thank you for all of the fantastic ways you are posting at this site. My time-consuming internet search has at the end been recognized with reliable facts to write about with my friends and classmates. I ‘d believe that most of us visitors are unquestionably endowed to live in a remarkable community with very many special individuals with great tricks. I feel extremely fortunate to have seen your entire site and look forward to plenty of more enjoyable moments reading here. Thanks once again for a lot of things.

  27. Thank you a bunch for sharing this with all of us you actually understand what you are speaking about! Bookmarked. Please additionally discuss with my site =). We can have a link alternate arrangement among us!

  28. Thanks for the sensible critique. Me & my neighbor were just preparing to do a little research on this. We got a grab a book from our area library but I think I learned more from this post. I’m very glad to see such magnificent info being shared freely out there.

  29. I simply need to notify you that I am new to having a blog and undeniably cherished your post. Most likely I am likely to remember your blog post . You simply have fabulous article information. Be Thankful For it for sharing with us your domain report

  30. Gday here, just started to be conscious of your website through yahoo, and realized that it is truly interesting. I will be grateful for if you decide to continue on such.

  31. I have not checked in here for some time as I thought it was getting boring, but the last several posts are great quality so I guess I will add you back to my everyday bloglist. You deserve it my friend 🙂

  32. Its like you read my mind! You seem to know so much about this, like you wrote the book in it or something. I think that you can do with a few pics to drive the message home a little bit, but other than that, this is excellent blog. An excellent read. I will certainly be back.

  33. Thank you for any other informative web site. Where else may just I am getting that kind of information written in such a perfect approach? I have a project that I’m just now working on, and I have been on the look out for such info.

  34. Nice read, I just passed this onto a friend who was doing a little research on that. And he actually bought me lunch since I found it for him smile So let me rephrase that: Thank you for lunch! “There are places and moments in which one is so completely alone that one sees the world entire.” by Jules Renard.

  35. I have to show some appreciation to the writer just for rescuing me from such a issue. Just after browsing through the the net and coming across tips which were not beneficial, I figured my life was gone. Being alive without the presence of strategies to the difficulties you’ve resolved by way of your main website is a serious case, and those which might have in a wrong way damaged my entire career if I had not encountered your blog post. Your good capability and kindness in taking care of the whole lot was useful. I don’t know what I would’ve done if I hadn’t come across such a step like this. I can at this point relish my future. Thanks a lot so much for this impressive and amazing help. I won’t think twice to propose the website to anybody who desires tips about this area.

  36. A person essentially assist to make severely posts I would state. That is the very first time I frequented your web page and so far? I surprised with the research you made to make this particular put up extraordinary. Great task!

  37. Simply desire to say your article is as astounding. The clarity in your post is simply spectacular and i can assume you are an expert on this subject. Well with your permission let me to grab your RSS feed to keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please continue the gratifying work.

  38. Whats Happening i am new to this, I stumbled upon this I have discovered It positively helpful and it has aided me out loads. I’m hoping to give a contribution & assist different users like its helped me. Great job.

  39. I do consider all the ideas you’ve introduced to your post. They are very convincing and can certainly work. Nonetheless, the posts are very short for beginners. May you please lengthen them a little from subsequent time? Thank you for the post.

  40. I wish to show some thanks to this writer just for rescuing me from this type of scenario. Because of checking through the the web and coming across tricks which are not powerful, I thought my life was well over. Existing without the answers to the problems you’ve sorted out all through this site is a crucial case, and those that would have badly damaged my entire career if I hadn’t noticed your blog. Your primary skills and kindness in playing with every part was vital. I am not sure what I would’ve done if I had not come upon such a subject like this. I can at this time look forward to my future. Thanks a lot so much for this reliable and results-oriented guide. I will not hesitate to endorse your blog post to any individual who would like tips about this issue.

  41. What i don’t realize is in fact how you’re now not really a lot more neatly-liked than you might be right now. You’re very intelligent. You realize therefore significantly relating to this topic, made me for my part imagine it from so many varied angles. Its like women and men don’t seem to be fascinated unless it is one thing to accomplish with Lady gaga! Your own stuffs nice. All the time maintain it up!

  42. I am only commenting to let you understand what a cool discovery my daughter encountered studying your web site. She mastered so many pieces, including what it’s like to have an incredible helping spirit to have certain people effortlessly fully grasp some complicated subject areas. You actually exceeded people’s expected results. I appreciate you for providing such informative, safe, explanatory not to mention easy tips about that topic to Lizeth.

  43. Thanks, I’ve just been looking for info approximately this subject for ages and yours is the greatest I have found out till now. But, what in regards to the bottom line? Are you sure about the supply?

  44. I simply wished to say thanks yet again. I do not know the things that I would’ve done without those solutions shared by you over this area. It actually was a very traumatic concern in my opinion, nevertheless considering the very specialised mode you treated the issue made me to cry for gladness. I will be happy for this information and thus sincerely hope you recognize what a powerful job you’re getting into training most people with the aid of your web site. Most probably you haven’t come across all of us.

CAVAB YAZ

Zəhmət olmasa şərhinizi daxil edin!
Zəhmət olmasa adınızı buraya daxil edin