Reklamlarda əzilən , əmtəə hesab edilən qadın

86

Reklam istehlakçıda istehlak istəyi yaradıb(lüzumsuz olsa da ) , onu məhsula maraqlandırıb ona bir şeyləri satmaq məqsədi güdür.(Daha ətraflı baxın : John Berger – Görme biçimleri:REKLAM)  Reklamlar bəzən sizin istifadə məqsədinizi göstərərkən bir çox hallarda emosional mesaj verən psixoloji təlqindən istifadə edir. Bu psixoloji mesaj isə ailə , qadın , sosial münasibətlər və bu kimi bizimlə emosional bağ qura biləcəkləri(xüsusilə mühafizəkar cəmiyyətlərdə) anlayışlar vasitəsilə edilir.

Bütün bunlar – streotipləşmiş ailə həyatı , xoşbəxt evliliklər , rahat yaşam özündə qadınsız təsəvvür edilmədiyinə görə reklamlar da qadın həm məqsəd , həm də vasitəçidir.

Ona görə məqsəddir ki , qadın üçün yaradılmış ideal qadın bədəni və bənzər qəliblər onu kişilərdən çox,  daim bir şeylər(geyim, makiyaj , aksessuarlar və s.) almağa təşvik edir.

Ona görə vasitəçidir ki , həm qadınlara , həm kişilərə bir şeylər satdıra biləcək olan qadındır. Kişilərə niyə olduğu bəllidir , qadınlara isə “ideal qadın bədəni” uğrunda olan rəqabətdə önəmli  təsir gücünə malik olan da qadındır. Bu da öz alıcılarını gözləyən bir bazardır- Evlənmə bazarı.

 

məhsulun istehlakına görə reklamlarda iki tip qadın görə bilərik : Ana və gənc , gözəl subay qadın.

Azərbaycan kimi mühafizəkar ölkələrdə də streotiplərin nüvəsini daşıyan , nəsilin  sosial genlərini( mem) övlada ötürən ailəsinə bağlı olan anadır. Reklamlarda da bu özünü biruzə verir , xüsusilə ananın evdar qadın kimi ev işlərinə olan diqqəti , evin təmizliyindən və məişətin digər işlərindən (mətbəxdə aşbaz, uşaq baxımında dayə kimi ) məsul şəxs kimi göstərilir.  Ona görə biz ana obrazını qabyuyan maşın , paltaryuyan yuyucu vasitə və bu kimi reklamlarda həmişə görürük.(BAX: Procter&Gamble Azərbaycan Ariel reklamı)

Digər gənc və subay qadın obrazı ilə bağlı məsələ isə çox mürəkkəbdir. Çünki qadının bu obrazı reklamlarda simvollaşmış sex obyeti  kimi göstərilir. Bu reklamlarda önəmli olan vurğu qadının dişiliyinə və cinsiyyət üzvlərinə aiddir. Xüsusilə qadının çılpaqlığı , bədən xəttləri qabardılır.

Reklamlar, cəmiyyətdə biçilmiş rollar və bunların davamlılığı vasitəsilə təşəkkülünü tapır. Məsələn qadın və ya kişi çəki atmaq üçün hər hansı bir pəhriz məhsulu istifadə edə bilər. Halbuki məhsulun reklamında yalnız qadına yer verilir. Arıqlama, fit və gözəl görünməyin bir məcburiyyət kimi təqdim edilməyi bir yana , bunlar yalnız qadına xas şeylərmiş kimi göstərilir. Bir dondurma reklamında medianın cinsiyyətçi baxışına uyğun bir qadının (seksi, gözəl, zəif) istifadə edilməsi, dondurmanı istehlakına aid olmayan bir istəyi  təlqin edər. (Bax: MAGNUM REKLAM – reklamda qadın bir seks obyekti kimi göstərilib , xüsusilə üz idaələri , ədalı yeriyişi və özü ilə bərabər hərəkət edən əzəmətli heyvanlar , həmçinin bahalı maşınlar )

Müasir cəmiyyətimizdə qadın və kişi arasında zehni fəaliyyətdə fərqin olmamasını göstərən elmi təfəkkürün mümkünlüyü bir yana , sosial münasibətlərdə cinslərə məxsus işlərin , xüsusilə ağır fiziki aradan yavaş- yavaş aradan qalxması , həmçinin qadının istədiyi vaxt uşaq sahib ola bilməsi , yəni abort və ya qoruyucu vasitələrlə idarə altına ala bildiyi üçün qadın və kişi arasındakı fərqlərin ciddi şəkildə aradan qalxdığını deyə bilərik. Ancaq buna baxmayaraq keçmişin cinsiyyətçi izlərini hələ də sistem ünsürlərində görürük. Məsələn reklamlardakı üçüncü qadın tipi “super qadın” tipidir. Bu tip həm ana , həm də kariyera sahibidir. Buna ən yaxşı nümunələrdən biri Orkid adlı bez şirkətinin “çoçuk da yaparım , kariyer də” (BAX: Orkid reklamıadlı reklamdır

Ancaq istisna olaraq “Dove”-un  “real beauty”  adlı kampaniyasında kök , bədənləri tüklü və baxımsız qadınlar cinsiyyətçiliyin önünə almaq üçün reklamda yer alıb , ancaq unutmayaq ki , “Dove” bir kitab , jurnal və ya özündə məna ehtiva edən bir şey deyil , nəmləndirici sabundur və etdiyi bu addımla reklamlarda oynatdığı yüzlərlə modelin yaratdığı təsiri bununla ( bax : Dove Firmingört-basdır edə bilməz. Reklam özü etibarında maarifləndirici ola bilməz , onun məqsədi satmaqdır. Yeri gəlsə,bunu üçün maarifçiliyi də satar.

Reklamlarda qadınlar:

reklam1
1950-ci illər , reklamda deyir ki , əgər qadın dağınıq saç günündədirsə, intihar edə bilər.

 

 

 

 

 

 

 

 

1952. Yeməyi yandıran bir adına həyat yoldaşı:”üzülmə əzizim əsas odur , pivəni yandırmadın”.Qadın evdar və bacarıqsız kimi təsvir edilib.

 

1953. Reklamda deyir:”Yəni bu butulkanı bir qadının aça biləcəyini mi düşünürsünüz?”. Qadın aciz və gücsüz təsvir edilib.

 

 

reklam4
1967 Brown & Williamson:”Ən yaxşı qadın zərif və zəngin olandır”. Qadın siqaretlə eyniləşdirilməklə , əşyalaşdırılıb.

 

 

1967, Drummond: Reklam kişilərə bu geyimləri al və qadına sahib ol mesajı verir

 

 

reklam6
1968, Procter & Gamble: “Gələcəyin qadınları ayı təmizləyərək oranı yaşanacaq bir yer edəcəklər”. Qadın yenə xidmətçi rolunda.

 

reklam7
1969, Pepsi:”Dadı bütün soyuqları əzər”. Xüsusilə bu reklamlarda sarışın qadınlar rol alıb və məhsulun şimali avropa qadınlarından daha təsirli olduğunu deməyə çalışıblar.

 

reklam8
1971, Mini:”Sadə istifadə üçün avtomatik ötürücü” mesajlı reklamdan bir çox şey anlamaq olar. Bunlardan biri qadının axmaq obrazında verilməsidirsə , ikincisi çarxın görüntüsünə olan baxışdır. Hər ikisi olduqca cinsiyyətçi yanaşmadır.

 

reklam9
1974, Weyenberg Shoes:”Onu aid olduğu yerdə tut” , yəni qadının yeri ayağınızın altıdır demək istəyir.

 

reklam10
1975, Love’s Baby Soft :” məsumluq göründüyündən daha seksidir” . Bu reklamın açığı-açığına pedofiliya təbliğ etdiyini deməyə ehtiyac yoxdur.Hər şey aydındır

 

reklam11
1979, Soroc şirkəti

 

 

reklam12
1980, Maybelline:”Madonna, yoxsa Maybeline?”

 

 

reklam13
1986, More :”Daha qalını üçün cəsarət et”

 

reklam14
1997, Nintendo Gameboy Pocket şirkəti uşaqlığımız oyuncağı olan tetris üçün bu reklamı hazırlamışdı. Diqqət dağıdan qadını yatağa bağla və oyununu oyna


reklam17
2015 ,Protein World.:”Bədəniniz yaza hazırdır?” adlı bu reklamı öncəki illərdən fərqli olaraq təzyiqlərə məruz qalıb və bazardan yığışdırılmışdı

 

Sonuncu nümunədə olduğu kimi biz də çalışdığımız qədər bu mövzulara diqqət ayırmalı və buna qarşı mübarizə aparmalıyıq. Çünki artıq bütün bunların şüurunu daşıyacaq gücdəyik və öncüllərimizdən çox şey bilirik. Proseslərdən kişilər “mənə nə” deyib kənarda qalmamalı həyatımızın önəmli bir hissəsi olan qadınların əşyalaşdırılmasına , alınıb satılan seks obyekti kimi baxılmasına qarşı olmalıyıq. Ən azından sevdiyimiz insanlar-dostlarımız ,ailə üzvlərimiz, sevgilimiz və başqa doğmalarımız üçün bu mübarizəni aparmağa dəyər. Onlar da bu dünyada yaşayır , bu proseslərdən kənar qaldığını düşünmək gülünc olardı.

 

Mənbələr:

  • TELEVİZYONDA CİNSİYETÇİLİK: REKLAM FİLMLERİ ÜZERİNDEN BİR ANALİZ  – Aybike SERTAŞ
  • REKLAMLARDA TOPLUMSAL CİNSİYET KAVRAMI ve KADIN İMGESİNİN KULLANIMI; BİR İÇERİK ANALİZİ  – Arş.Gör. Duygu DUMANLI

Şəkillər:

Gaia Dergisi

ƏLAVƏ OXU:

MODA

Elmə töhvələr vermiş, ancaq çox az adamın tanıdığı 6 qadın alim

müəllif: Ziya Mehdiyev

Leave a Reply

86 Comments on "Reklamlarda əzilən , əmtəə hesab edilən qadın"

Notify of
avatar
Sort by:   newest | oldest | most voted
look at this web-site
Guest

I just want to mention I am just beginner to blogging and certainly enjoyed you’re page. Most likely I’m want to bookmark your website . You amazingly come with awesome articles. Cheers for sharing your web page.

;Faytech NoRth America
Guest

Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

Fashion
Guest

I’ll right away seize your rss feed as I can’t to find your email subscription link or e-newsletter service. Do you’ve any? Kindly let me realize in order that I could subscribe. Thanks.

EmerY EPS_
Guest

I simply want to share it with you that I am new to writing a blog and undeniably valued your page. Very likely I am most likely to remember your blog post . You really have fabulous article content. Truly Appreciate it for expressing with us your url article

mEtroclick(
Guest

MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

News
Guest

wonderful issues altogether, you just gained a emblem new reader. What might you suggest in regards to your post that you simply made some days in the past? Any certain?

John Deere Technical Manuals
Guest

I am not really superb with English but I line up this very easy to understand .

News
Guest

I have been surfing online more than three hours today, yet I never found any interesting article like yours. It’s pretty worth enough for me. Personally, if all site owners and bloggers made good content as you did, the web will be a lot more useful than ever before.

SEO
Guest

Somebody necessarily help to make significantly posts I might state. That is the very first time I frequented your web page and to this point? I amazed with the analysis you made to create this particular put up incredible. Magnificent task!

WWW
Guest

Just wanna admit that this is very beneficial , Thanks for taking your time to write this.

News
Guest

I believe you have remarked some very interesting details , appreciate it for the post.

News
Guest

Enjoyed examining this, very good stuff, appreciate it. “It is in justice that the ordering of society is centered.” by Aristotle.

John Deere Diagnostic and Test Manuals
Guest

Thanks a lot for sharing this with all people you really recognise what you’re talking approximately! Bookmarked. Please also seek advice from my website =). We may have a hyperlink exchange contract among us!

News
Guest

I conceive you have remarked some very interesting details , thanks for the post.

Zwrot Podatku z Anglii
Guest

obviously like your website but you need to test the spelling on quite a few of your posts. A number of them are rife with spelling issues and I in finding it very troublesome to tell the reality then again I will surely come again again.

Fashion
Guest

Dead composed written content , regards for entropy.

kitchen ideas
Guest
I would like to express thanks to the writer for bailing me out of this predicament. Just after looking through the the web and getting ideas which are not helpful, I figured my entire life was done. Living minus the answers to the issues you have resolved by way of the blog post is a critical case, and the kind which may have badly damaged my entire career if I hadn’t noticed your web page. That natural talent and kindness in maneuvering all areas was vital. I don’t know what I would’ve done if I hadn’t come across such a… Read more »
News
Guest

Good – I should certainly pronounce, impressed with your website. I had no trouble navigating through all tabs and related information ended up being truly easy to do to access. I recently found what I hoped for before you know it in the least. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or something, web site theme . a tones way for your customer to communicate. Excellent task.

News
Guest

Very nice post. I just stumbled upon your weblog and wished to say that I have really enjoyed browsing your blog posts. After all I’ll be subscribing to your rss feed and I hope you write again soon!

Maszyny Rolnicze w Akcji
Guest

I truly enjoy examining on this internet site , it holds fantastic articles . “Beauty in things exist in the mind which contemplates them.” by David Hume.

News
Guest

I got what you mean , appreciate it for posting .Woh I am glad to find this website through google. “I would rather be a coward than brave because people hurt you when you are brave.” by E. M. Forster.

News
Guest

Dead composed content material , regards for information .

mental health
Guest

You really make it seem so easy with your presentation but I find this topic to be actually something which I think I would never understand. It seems too complex and extremely broad for me. I’m looking forward for your next post, I will try to get the hang of it!

Home Improvement
Guest

You are my intake , I possess few web logs and sometimes run out from to brand.I believe this website has some rattling fantastic information for everyone. “A man’s dreams are an index to his greatness.” by Zadok Rabinwitz.

Internetowych
Guest

I like this blog very much, Its a real nice office to read and receive info . “‘Taint’t worthwhile to wear a day all out before it comes.” by Sarah Orne Jewett.

Pozycjonowanie Stron WWW Wroclaw
Guest

Thanks for the sensible critique. Me & my neighbor were just preparing to do some research on this. We got a grab a book from our local library but I think I learned more from this post. I am very glad to see such magnificent information being shared freely out there.

Home Improvement
Guest

You are my breathing in, I own few blogs and very sporadically run out from to brand.

Metallzaun Polen
Guest

But wanna remark on few general things, The website style and design is perfect, the articles is rattling fantastic. “The enemy is anybody who’s going to get you killed, no matter which side he’s on.” by Joseph Heller.

Metallzaun Polen
Guest

I see something truly special in this site.

zgrzewarka do rur leroy merlin
Guest

Thankyou for helping out, excellent information.

shop
Guest

There is evidently a bunch to know about this. I think you made certain nice points in features also.

www.columbusgis.com
Guest

I’m not sure where you are getting your info, but good topic. I needs to spend some time learning more or understanding more. Thanks for wonderful information I was looking for this information for my mission.

Home Improvement
Guest

I truly appreciate this post. I have been looking all over for this! Thank goodness I found it on Bing. You have made my day! Thx again!

artykuly bhp sklep
Guest

Thanks for helping out, fantastic info. “Courage comes and goes. Hold on for the next supply.” by Vicki Baum.

http://healthexpo2015.net
Guest

I have been exploring for a little bit for any high-quality articles or weblog posts in this sort of space . Exploring in Yahoo I at last stumbled upon this site. Reading this information So i¡¦m happy to convey that I have an incredibly excellent uncanny feeling I found out just what I needed. I most indubitably will make sure to don¡¦t overlook this web site and give it a look regularly.

gshguide.com
Guest

Thanks for sharing superb informations. Your website is very cool. I am impressed by the details that you have on this website. It reveals how nicely you understand this subject. Bookmarked this web page, will come back for extra articles. You, my pal, ROCK! I found just the information I already searched everywhere and simply couldn’t come across. What a great site.

News
Guest

Rattling nice layout and great content , very little else we require : D.

TripInsurance
Guest

Hiya, I’m really glad I’ve found this information. Nowadays bloggers publish only about gossips and web and this is actually irritating. A good blog with exciting content, this is what I need. Thanks for keeping this site, I’ll be visiting it. Do you do newsletters? Can’t find it.

MakeupBrushes
Guest

You really make it seem so easy with your presentation but I find this matter to be actually something that I think I would never understand. It seems too complex and extremely broad for me. I’m looking forward for your next post, I’ll try to get the hang of it!

Home And Garden
Guest

magnificent points altogether, you simply gained a logo new reader. What might you recommend about your publish that you just made a few days ago? Any positive?

SportsPhysical
Guest

Hi there, I found your website by the use of Google while searching for a similar matter, your web site got here up, it seems great. I have bookmarked it in my google bookmarks.

Home Improvement
Guest

I went over this site and I think you have a lot of wonderful info, saved to fav (:.

Home Improvement
Guest

I dugg some of you post as I cerebrated they were handy handy

LivingRoomDesign
Guest

I think other web-site proprietors should take this site as an model, very clean and wonderful user friendly style and design, let alone the content. You’re an expert in this topic!

ManagementAccounting
Guest

Very nice article and right to the point. I am not sure if this is actually the best place to ask but do you folks have any ideea where to employ some professional writers? Thanks 🙂

Lanqier Jeans
Guest

What i don’t understood is actually how you are now not actually a lot more well-preferred than you might be right now. You’re very intelligent. You know thus significantly with regards to this matter, produced me personally believe it from numerous varied angles. Its like women and men don’t seem to be fascinated unless it is something to do with Woman gaga! Your own stuffs great. Always take care of it up!

new york
Guest

MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

Health
Guest

Hey there, You have done an excellent job. I will certainly digg it and personally recommend to my friends. I am confident they will be benefited from this web site.

LawPublic
Guest

I think other website proprietors should take this website as an model, very clean and wonderful user genial style and design, let alone the content. You’re an expert in this topic!

MarketingResearch
Guest

I would like to thnkx for the efforts you’ve put in writing this website. I am hoping the same high-grade site post from you in the upcoming as well. In fact your creative writing skills has encouraged me to get my own website now. Actually the blogging is spreading its wings rapidly. Your write up is a great example of it.