Art terapiya nədir?

90

Psixoterapiyada art terapiya metodu ən cavan metodlardan biridir. İlk dəfə bu terapiyanı 1938-ci ildə Adrian Hill vərəm dispanserində xəstələr üzərində tətbiq etmişdir. Onun 1945-ci ildə nəşr etdirdiyi “Təsviri sənət xəstəliklərə qarşı.” kitabı uzun müddət psixiatr və psixoloqların masaüstü kitablarından biri oldu. Kitabda xəstəliklərdən azad olma və orqanizmin bərpası prosesində şəkil çəkmə prosesinin müsbət təsirini göstərən emperik təcrübələr verilmişdi. Zamanla bu növ terapiya çox geniş yayıldı və demək olar ki sərhədsiz tətbiq sahəsinə sahibdir. Bu terapiyanı istənilən qrup insanlarla və məqsədlərlə istifadə etmək olar. Tədris müaəsisələrdən başlayaraq, psixiatrik klinikalara qədər auditoriyaya sahib olan art terapiyanı müxtəlif incəsənət növləri ilə keçirtmək mümkündür.
Art terapiya emosiyalar üzərində bir eksperimentdir. Ona görə də ilk olaraq gizlənmiş emosional problemlər art terapiyada asanlıqla üzə çıxır. Emosional yaşamlar kağız üzərində simvollar şəklində ifadə olunur. Art terapevtin əsas işi bu simvoları açmaqdır. Bunun üçün ilk olaraq o qrafo-analizi bilməlidir.
Öz emosional yaşantılarını çəkərək əks etdirməyin ilkin tarixi qədim dövrlərə, mağara rəsmlərinə çəkilməsi dövrünə düşür. İnsanlar öz varlıqlarını, kosmik dünyada mövcudluq əlamətlərini divar rəsmləri ilə simvolizasiya etmişlər. Bu divar rəsmləri insanların təfəkkür fəaliyyətinin inkişafını göstərən ən gözəl nümunəlrdir. Əl-əzələ sisteminin təkmilləşməsi prosesi ilə baş beynin aktivliyi arasında sıx əlaqəlilik burda özünü ən gözəl şəkildə göstərir. Rəng seçimi, basqı və mövzu seçimi. Bunlar kor-təbii ahəngdarlıq yaradan tərəflər deyil.
İlk olaraq incəsənətlə müalicənin tarixi çox qədimlərə gedir. Ən bariz nümunə qədim dini mənbələrdən biri olan Tövratdan gətirilir. Belə ki orda qeyd olunur ki, Davud peyğənbər musiqi alətində, arfada çalaraq Saulu əsəb pozuntusundan sağaltmışdır. Qədim yunanda isə rəssamlığın, teatrın, musiqinin, rəqsin insan orqanizminə təsirini öyrənirdilər. Məsələn: Pifaqor, Aristotel, Platon musiqinin terapevtik və proflaktik təsirindən danışırdılar. Bununla əlaqədar Pifaqorun evritimiya nəzəriyyəsi də vardı.Bu nəzəriyyəyə əsasən insan müsiqi dinləmə, rəqs etmə, yeriş zamanı və danışma tərzində öz ritmini saxlamalıdır. Onun mikrostrukturu kainat ilə hormoniyada olmalıdır. Hal-hazırda da art terapiyanı tam harmoniya keçirtmək əsas qaydalardan biridir.
19-cu əsrdən başlayaraq art terapiya daha çox psixiatrik klinikalarda istifadə olunmağa başladı: İngiltərədə M.Riçardson, C.Debuffe, E.Qutman və s. psixiatrlar ilkin diaqnostik vasitə kimi rəsm çəkmədən istifadə etmişdilər. Daha sonra Z.Frey və K.Yunq bu sahədə ilk dəfə normal insan şüurunun tədqiqi üçün istifadə etmişdilər. Freyd ilk olaraq şəkil çəkməni psixodiaqnostik metod olaraq görürdü. Yunq bu prosesi inkişaf etdirərək psixoterapevtiv səviyəyə gətirir. Şüursuzluq anlayışı bu anlamda art terapiyanın funksiyasını daha artırdı. Freydə əsasən sıxışdırılmış arzu və istəklər mütləq şəkildə bayıra çıxmaq, maddiləşmək meylində olurlar. Bu baş vermirsə daxili konfliktlər yaranır. Nəticədə onlar bəzi xəstəliklər, nevrozlar halına çevrilərək gizlin şəkildə üzə çıxırlar.

Yunq düşünürdü ki, rəsm çəkmə prosesində bu sıxışdırılmış istəklər, qorxular kağız üzərinə keçdikcə daha idarə olunan olur, təhlükəliliyini itirir, pasient onlara fərqli tərəfdən baxmalı olur və nəticədə katarsistik boşalma baş verir. Pasient rahatlanır.Yunqun ideyalarından istifadə edərək R.Pikford, M.Milnen, D.Vinnikott art terapiya sahəsinə böyük bəhrələr vermişlər. İndi Amerika, İngiltərədə, Rusiyada art terapiya assosiasiyaları fəliyyət göstərir. Bir çox proyektiv metodlar, art terapiya növləri bu assosiasiyaların dəstəklədiyi məktəblər tərəfindən tətbiq edilib. İlk defə İngiltərə Art terapiya Assosiasiyası tərəfindən təsviri sənət metodlarının orta məktəblərdə tətbiqi layihəsi keçirilmişdi.
ABŞ-da art terapiyanın əsasçıları M.Naumburq və E.Kramer olmuşdur. Onların hər biri ayrı bir məktəbin təsisçiləri sayılır. M.Naumburq Freydin nəzəriyyəsinə əsaslanaraq art terapiyanın sadəcə psixoterapevtik metod kimi qəbul edir. Haumburq pasientlərdən öz yuxu və ya qorxularını tasvir etməyi xahiş edir, rəsmlərə əsassən onları analiz edir. E.Kramer isə art terapiyanın müalicəvi əhəmiyyətinə üstünlük verir və daha çox K.Yunqun nəzəriyyəsinə söykənərək fəaliyyət göstərir. Həmçinin H.Rid və E.Kramer təsviri sənəti psixoterapevtik və psixokarreksion vasitə kimi uşaqlar üzərində keçirtmişdi.
Rusiyada bu sahənin inkişafında L.Brusilovskiy, B.Rojnova, A.Kopıtin tərəfindən inkişaf etdirilmişdi. Moskvada və Sank Peterburqda art terapiya məktəbləri açılmışdır. Rusiyada art terapiya psixiatriya və psixoterapiya çərçivəsində inkişaf etmişdir.Sank Peterburqda mövcud olan “Art-terapiya assosiasiyası”na A.İ.Kopıtın rəhbərlik edir. O eyni zamanda “İmoton” tədris mərkəzinə də rəhbərlik edir. Moskvada isə Psixoterapiya və kilinik psixologiya institutunda art terapiya fənn olaraq D.M.Lebedeva tərəfindən tədris edilir.
Art terapiyanın musuqi-terapiya, imaqo-terapiya, foto-terapiya, izoterapiya, oyun terapiya, biblio-terapiya, qum-terapiya, rəqs-terapiya, maska-terapiya və s. növləri var.
Art terapiyada ən çox “Mandala”, “Mövcud olmayan heyvan”, “Mən kiməm?”, “Avtoportret”, “Əhval-ruhiyyəm”, “Vəziyyətim”, “Kollektiv avtoportret”, “Ailə gerbi”, “Hədiyyələr”

 

Art terapiya hər yaş fərdinin asanlıqla iştirak edə biləcəyi bədii fəaliyyətlərdən yaxşılaşdırmaq məqsədi daşıyır. Başqa sözlə, sənət vasitəsi ilə insanların duyğularını ifadə etmək yolu. Bu çərçivədə; musiqi terapiyası, hərəkət terapiyası, drama terapiyası, şeir terapiyası, biblioterapiya, oyun terapiyası, qum terapiyası.

 

Sənət bir vasitə olaraq istifadə olunur. Art terapiya ilk olaraq problemin və problemin nəticəsini bilir. Bu təsəvvür də daxil olan bu müalicə ifadə verməklə fərdi azad edir. Terapiya zamanı şəxs özünü və ya təzyiq altında məhdudlaşdırmadan özünü sərbəst ifadə edir. Sözlərlə ifadə edilə bilməyən bəzi şeylər rəsm və musiqi kimi sənət nümunələri ilə ifadə edilir. Belə ki, nitq terapiyası çıxışın bitməməsi və qeyri-kafi olduğu yerlərdə istifadə olunur. Bu da fərdi qrup və ya qrup işi şəklində edilə bilər. İncəsənət terapiyası iki əsas məqsədi daşıyır; bəslənmiş düşüncələri ifşa etmək və insanlarda uyğun olmayan davranışları ifşa etməkdir.

 

Musiqi terapiyası: İbn-i Sina (980-1037), musiqinin müalicədə oynadığı rolu belə təyin: “… müalicənin ən yaxşı yollarından, ən təsirlilərindən biri, xəstənin ağılı və ruhi güclərini artırmaq, ona xəstəliklə daha yaxşı mübarizə üçün cəsarət vermək, ona ən yaxşı musiqi dinləmək, sevdiyi insanlarla bir araya gətirmək … ”

“Səs bizim mövcudluğumuz üçün vacibdir və səs tonunda dəyişikliklər insan moodlarını əks etdirə bilər. Musiqi bəstələrini bizə xoş göstərən eşitmə gücümüz deyil, o bəstənin müxtəlif təlqinlər çıxarmamızı təmin edən idrak qabiliyyəti. “Demişdir.

 

900 il əvvəl qurulmuş xəstəxanalarda bu gün müalicə məqsədilə musiqidən istifadə edilmişdir.

 

Musiqi terapiyası ilə əlaqədar, autizmli və diqqət əskikliyi olan uşaqlarda edilən araşdırmalara görə, zehni problemləri həll etmədə musiqinin ən təsirli müalicə üsulu olduğu sübut edilmişdir. Musiqinizin, kəşfiyyatınızın keyfiyyətini artırdığı da müəyyən edilmişdir. Şizofreniya xəstələri ilə edilən bir işdə, musiqilə edilən müalicədə, musiqinin içə qapalılığı azaltdığını, boşalma təmin etdiyi görülmüşdür.

 

Drama müalicəsi: fərdlərin fərdi xüsusiyyətlərini tanıyır və problemlərini tanımaq və dəyişməyə imkan verir. Bu dəyişiklik fərdi öyrənmə və inkişafı asanlaşdıran bir mühit təmin edir.

 

Bu, qrupdakı fərdlərin problemlərini nəzərə alaraq və problemlərə alternativ həllər çıxararaq məlumatlılığı təmin edən bir terapiya növüdür.

Bibliyo müalicə: Fərdin problemlərini daha yaxşı fərq edib, həll çatmasında kitablardan və ədəbi əsərlərdən faydalanmaqdır. Birey kitabdakı qəhrəmanlarla özünü müəyyənləşdirir və öz problemi barədə məlumat əldə edir.

 

Qaynaq: http://www.antalyaterapipsikiyatri.com/makale-sanatla-terapi-ve-yaraticilik-117-242#.WbPqSsgjHIU

Sanat Terapisi Nedir?

90 ŞƏRH

  1. I simply want to say I am all new to weblog and honestly loved this web blog. More than likely I’m want to bookmark your blog post . You absolutely come with superb writings. Thanks for revealing your web page.

  2. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  3. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  4. wonderful issues altogether, you just won a emblem new reader. What would you suggest in regards to your put up that you simply made a few days ago? Any certain?

  5. Just desire to say your article is as astonishing. The clarity in your post is simply nice and i could assume you’re an expert on this subject. Well with your permission let me to grab your RSS feed to keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please keep up the rewarding work.

  6. I merely desire to inform you you that I am new to putting up a blog and thoroughly loved your page. Very likely I am going to remember your blog post . You certainly have superb article materials. Acknowledge it for giving out with us the best internet site page

  7. Enjoyed reading this, very good stuff, regards . “I will do my best. That is all I can do. I ask for your help-and God’s.” by Lyndon B. Johnson.

  8. Hi my loved one! I want to say that this post is awesome, great written and come with approximately all significant infos. I would like to peer more posts like this.

  9. I truly enjoy reading through on this site, it holds wonderful posts . “I have a new philosophy. I’m only going to dread one day at a time.” by Charles M. Schulz.

  10. I as well as my buddies have been analyzing the excellent techniques from your web page and unexpectedly I had a terrible feeling I had not expressed respect to the website owner for them. The guys are actually so glad to study all of them and already have extremely been taking advantage of these things. Appreciation for being really considerate as well as for using some essential useful guides most people are really desperate to know about. My personal honest regret for not expressing gratitude to you earlier.

  11. I do agree with all of the concepts you’ve offered to your post. They’re really convincing and will certainly work. Nonetheless, the posts are very brief for newbies. May just you please extend them a little from subsequent time? Thank you for the post.

  12. Good ¡V I should definitely pronounce, impressed with your site. I had no trouble navigating through all the tabs and related info ended up being truly simple to do to access. I recently found what I hoped for before you know it in the least. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, web site theme . a tones way for your customer to communicate. Excellent task..

  13. I wanted to send a quick note to thank you for all of the marvelous tactics you are sharing at this site. My long internet research has at the end been recognized with excellent points to talk about with my neighbours. I would express that many of us website visitors are unquestionably lucky to exist in a good site with many brilliant people with beneficial strategies. I feel really blessed to have discovered the webpage and look forward to some more entertaining times reading here. Thanks once again for a lot of things.

  14. Wow, superb blog layout! How long have you been blogging for? you made blogging look easy. The overall look of your website is wonderful, as well as the content!

  15. F*ckin’ tremendous things here. I am very happy to see your post. Thank you so much and i’m taking a look ahead to contact you. Will you please drop me a mail?

  16. I think this is among the most important info for me. And i’m glad reading your article. But should remark on some general things, The web site style is great, the articles is really nice : D. Good job, cheers

  17. Wonderful goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you are just too magnificent. I actually like what you have acquired here, really like what you are stating and the way in which you say it. You make it entertaining and you still care for to keep it wise. I can’t wait to read much more from you. This is actually a great website.

  18. naturally like your web-site however you have to take a look at the spelling on several of your posts. Several of them are rife with spelling problems and I in finding it very troublesome to tell the reality on the other hand I’ll definitely come back again.

  19. We are a group of volunteers and opening a new scheme in our community. Your site offered us with valuable info to work on. You’ve done an impressive job and our entire community will be thankful to you.

  20. I do trust all of the ideas you’ve offered in your post. They’re really convincing and can certainly work. Still, the posts are too quick for newbies. Could you please extend them a little from next time? Thank you for the post.

  21. I’ve been browsing online more than 3 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It’s pretty worth enough for me. Personally, if all website owners and bloggers made good content as you did, the net will be much more useful than ever before.

  22. Thanks, I’ve recently been looking for info about this subject for ages and yours is the greatest I’ve discovered till now. However, what about the bottom line? Are you certain about the source?

  23. Thank you, I’ve just been searching for information about this topic for ages and yours is the best I have found out till now. However, what about the conclusion? Are you certain in regards to the source?

  24. I have to express appreciation to the writer just for rescuing me from this instance. As a result of searching throughout the online world and seeing proposals that were not helpful, I figured my entire life was done. Being alive without the presence of answers to the problems you’ve solved all through the posting is a crucial case, and the ones that might have in a wrong way damaged my entire career if I had not discovered the blog. That understanding and kindness in controlling the whole lot was tremendous. I’m not sure what I would’ve done if I hadn’t discovered such a point like this. It’s possible to now relish my future. Thanks very much for the impressive and effective guide. I won’t think twice to endorse the website to anybody who should get recommendations about this subject matter.

  25. Thanks , I have recently been searching for information about this topic for a long time and yours is the best I have discovered so far. However, what about the bottom line? Are you certain in regards to the supply?

  26. Excellent read, I just passed this onto a friend who was doing some research on that. And he actually bought me lunch since I found it for him smile So let me rephrase that: Thank you for lunch!

  27. Just desire to say your article is as astounding. The clearness in your post is simply excellent and i could assume you’re an expert on this subject. Well with your permission let me to grab your feed to keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please continue the enjoyable work.

  28. Thanks for all of the hard work on this blog. My daughter delights in managing investigation and it’s obvious why. We learn all about the dynamic way you offer worthwhile secrets on this web site and in addition inspire participation from other ones on this subject matter and our child is without question discovering a lot. Take pleasure in the remaining portion of the new year. You have been doing a splendid job.

  29. You could certainly see your expertise within the paintings you write. The world hopes for more passionate writers like you who are not afraid to mention how they believe. All the time follow your heart. “Until you’ve lost your reputation, you never realize what a burden it was.” by Margaret Mitchell.

  30. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  31. Fantastic goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you’re just extremely fantastic. I actually like what you have acquired here, really like what you are stating and the way in which you say it. You make it entertaining and you still take care of to keep it wise. I can’t wait to read much more from you. This is really a wonderful site.

  32. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  33. Its like you read my mind! You appear to know so much about this, like you wrote the book in it or something. I think that you could do with a few pics to drive the message home a bit, but other than that, this is fantastic blog. An excellent read. I will certainly be back.

  34. Thanks for the sensible critique. Me & my neighbor were just preparing to do a little research about this. We got a grab a book from our area library but I think I learned more from this post. I’m very glad to see such fantastic info being shared freely out there.

  35. hello!,I like your writing so much! share we communicate more approximately your article on AOL? I require a specialist in this space to solve my problem. Maybe that is you! Having a look ahead to see you.

  36. Hey here, just turned out to be alert to your writings through Search engines like google, and realized that it’s seriously informational. I’ll appreciate if you decide to keep up this.

  37. I really intend to share it with you that I am new to posting and really cherished your article. Quite possibly I am probably to store your blog post . You certainly have impressive article content. Love it for expressing with us your very own blog post

  38. Thanks for sharing excellent informations. Your website is so cool. I am impressed by the details that you’ve on this website. It reveals how nicely you understand this subject. Bookmarked this web page, will come back for extra articles. You, my friend, ROCK! I found just the information I already searched everywhere and just couldn’t come across. What an ideal web-site.

  39. You can definitely see your expertise in the work you write. The arena hopes for even more passionate writers like you who are not afraid to say how they believe. Always follow your heart.

  40. Enjoyed reading through this, very good stuff, regards . “The hunger for love is much more difficult to remove than the hunger for bread.” by Mother Theresa.

  41. I will right away grab your rss feed as I can’t find your e-mail subscription hyperlink or newsletter service. Do you’ve any? Kindly permit me recognise so that I could subscribe. Thanks.

  42. I wish to point out my passion for your generosity in support of men and women that really need guidance on your concern. Your real commitment to getting the message all over was quite insightful and have always permitted folks much like me to attain their dreams. Your new important tips and hints implies so much a person like me and even further to my peers. With thanks; from each one of us.

  43. I am writing to let you be aware of what a fantastic encounter our daughter undergone browsing your site. She came to find plenty of pieces, which included how it is like to have a great giving spirit to have men and women just master various hard to do things. You truly exceeded her expectations. Thanks for distributing the necessary, dependable, informative and even easy tips about the topic to Janet.

  44. I don’t even know how I ended up here, but I thought this post was great. I do not know who you are but certainly you’re going to a famous blogger if you aren’t already 😉 Cheers!

  45. We’re a group of volunteers and starting a new scheme in our community. Your web site provided us with valuable info to work on. You’ve done an impressive job and our whole community will be thankful to you.

  46. Just a smiling visitant here to share the love (:, btw outstanding layout. “Better by far you should forget and smile than that you should remember and be sad.” by Christina Georgina Rossetti.

  47. I’m extremely impressed with your writing skills and also with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you modify it yourself? Either way keep up the nice quality writing, it’s rare to see a great blog like this one today..

  48. What i do not understood is actually how you are now not actually much more neatly-favored than you may be now. You’re so intelligent. You know therefore considerably relating to this topic, made me individually believe it from a lot of numerous angles. Its like women and men don’t seem to be involved unless it is one thing to accomplish with Girl gaga! Your individual stuffs nice. At all times deal with it up!

  49. hi!,I like your writing very a lot! percentage we keep up a correspondence extra about your post on AOL? I require a specialist in this area to unravel my problem. Maybe that’s you! Having a look ahead to see you.

  50. Normally I don’t learn post on blogs, however I would like to say that this write-up very compelled me to try and do so! Your writing style has been surprised me. Thank you, quite great post.

CAVAB YAZ

Zəhmət olmasa şərhinizi daxil edin!
Zəhmət olmasa adınızı buraya daxil edin