Böyük rəssam Rafaellonun həyatı və incəsənətə baxışı

98

Rafaello (Raphael)

Böyük italyan renessansının 4 əsas təmsilçisi vardı: Leonardo da Vinçi (Leonardo da Vinci), Mikelancelo (Michelangelo), Donatello (Donatello) və Rafaello (Raphael). 6 aprel ya da 28 mart, 1483-cü ildə İtaliyada dünyaya gələn Rafaello Santi (Rafaello Sanzio) “yolun yarısı” adlanan 37 illik həyatında dühası və verə bildiyi əsərlər sayəsində “böyük usta” kimi tarixdəki yerini hələ də qoruyur. İtaliyanın 20 bölgəsindən biri olan Marçedə (Marche), Urbində (Urbino) dünyaya gələn Rafael kiçik yaşda rəssam və dekorator atası Giovanni Santi sayəsində dühasını sənətə yönəldərək uğurlu işlərə imza atacağına işarə vermişdi. Atası Giovanni tərəfindən sənətçi kimi yetişdirilən kiçik Rafael 1446-ci ildə doğulmuş italyan rəssam Petro Peruqonun (Pietro Perugino) emalatxanasında şagird kimi öz sənətini inkişaf etdirdi. 8 yaşında anası Magiyanı itirdi və bunun üzərinə atası yenidən evləndi. 3 il sonra atasını da itirən Rafaelin tək valideyni rahib əmisi Bartolomey (Bartolomeo) olsa da, ögey anası onu buraxmadı. Ögey ananı məhkəməyə verən rahib Bartolomey qardaşı oğlunu qanunlar qarşısında itirdi.

St. George and the Dragon – Müqəddəs Georq və əjdaha

• Rəssam Rafael 17 yaşında “usta” adını alır.

11 yaşına gələn Rafaello isə atasının emalatxanasını yenidən düzəldərək onun işləri ilə özünü təkmilləşdirməyə davam etdi. Çəkdiyi avtoportretlərlə uğurlu olacağını göstərən gənc rəssamın ilk önəmli işi bir altarpiece idi, yəni kilsədə mehrabın arxasına yerləşdirilən çərçivəli rəsm idi. Müqəddəs Aqustin kilsəsinə (Sant’Agostino) hələ 17 yaşında ikən çəkdiyi Baronci Altarpiece 31 sm uzunluğa və 27 sm enə sahib idi. Bu iş onun bir ilini apardı və o, bölgədə usta adlanmağa başladı. Eyni zamanda, bu işdən 4 il sonra İtaliyanın müxtəlif kilsələrinə freskalar çəkdi.

The Marriage of the Virgin – Bakirənin toyu

• Rafaelin “The Sistine Madonna” əsəri 

Sonuncu yağlı boya əsəri, 30 yaşında çəkdiyi “Sistin Madonnası” (“The Sistine Madonna”) tablosu incəsənət tarixinə verilmiş ən dəyərli əsərlərdən biri oldu. Bu əsər o qədər dəyərli idi ki, altdakı iki körpə mələk fiquru ümumi kompozisiyadan ayrıca şöhrət qazandı.
Rafaello 1508-ci ildə papa II Yulisin (Julius) istəyi üzərinə Vatikana getdi. Katoliklərin müqəddəs yeri olan Vatikanda papa II Yulisin kitabxanasına divar-divar rəsmlər çəkən Rafael Mikelancelonun “Adəmin doğulması” (“The creation of Adam”) əsərindən çox təsirləndi və onda yaranan bu təsir sözü gedən əsərində də öz əksini tapdı. Ustamız “The Sistine Madonna”nı Pyaçentsadakı San Sisto Vekko kilsəsi (San Sisto Vecchio) üçün yenə papa II Yulisin istəyi ilə 1512-1513-cü illərdə tamamladı. Əsasən, papa II Yulisin tabut qapağı olaraq dizayn edilən bu əsər də bir altarpiece-dir.

Rəsmə girmədən öncə, bəzi detalları bildirmək lazımdır. “Sistine” adı 258-ci ildə ölən müqəddəs Sistodan (II Saint Sixtus) gəlir. Rəsmin solunda gördüyümüz qoca adam da onun özüdür. 265 × 196 sm ölçülərində olan əsər 1754-cü ildə yerindən alınıb Drezdenə köçürüldü. Dostoyevskidən (F.Dostoyevsky) Nitsşeyə (F.Nietzsche), Vaqnerdən (R.Wagner), Göteyə (J.Goethe) qədər bir çox önəmli insanı təsirləndirən əsər bu gün Drezdendəki Alt Mester (Alte Meister) qalereyasında sərgilənməkdədir.

Əsərə gəldikdə isə, rəsmin tam ortasında yaşıl pərdələr açılmış, qucağında körpə İsanı tutan Məryəmi görürük. Məryəm tam qarşıya narahat bir ifadə ilə baxır. Körpə İsa da özünü sıxıntı ilə qısmış, gərgin bir biçimdə Məryəmlə eyni yerə baxır. Ana ilə oğulun baxdığı yer soldakı müqəddəs Sistonun sağ əliylə işarə etdiyi yerdir. Bunun çox mənalı bir açıqlaması var. Belə ki, kilsənin dizaynı bu əsəri çarmıxa çəkilmiş İsa ikonasının tam qarşısına yerləşdirə biləcək vəziyyətdə idi. Yəni Sistonun işarə etdiyi və Məryəmlə oğlunun təlaşla baxdığı yer İsanın başına gələcək olan fəlakətdir. Bilirik ki, ona inanılmayan İsa çarmıxa çəkilərək cəzalandırılmışdı. Rəsmdə də bu qeyri-insani hadisənin əks-sədası vardır.

Məryəmlə oğlunun sağ tərəfindəki qadın müqəddəs Barbaradır (Barbara). Müqəddəs Barbara çarmıxa çəkilmiş İsa ikonasına baxa bilmir, hüzn və ağıryanalıqla başını önə əyməkdədir. Müqəddəs Sistonun alt tərəfində yerləşən papalıq tacına da xüsusilə diqqət yetirmək lazımdır.

Məryəmlə oğlu buludların üzərində durur. Digər tərəfdən, yaxından baxmadıqca dəqiq olaraq görünməyən bir detal da var: Məryəmin arxasındakı bəyaz hissədə onlarla mələk üzü yerləşdirilib. Mələklərin üzləri müqəddəs qadın ilə oğlunun üzərinə Tanrının işığını gətirmişlər. Altda iki körpə mələk görürük. Bu körpə mələklər, bəlkə, ümumilikdə, rəsmin özündən belə məşhurdur. Məryəm ilə oğlu, müqəddəs Sisto və müqəddəs Barbara, körpə mələklər olmaqla üç ana mövzunun bir yerdə olduğu bu kompozisiyada, şübhəsiz ki, körpə mələklər daha çox önə çıxır. Bu körpə mələklərin dirsəklərini dayadığı taxta yer, əvvəldə də qeyd olunduğu kimi, papa II Yulisin tabut qapağıdır.

Gilo Roman (Giulio Romano), Giyafransesko Penni (Gianfrancesco Penni), Perino del Vaqa (Perino del Vaga), Polidoro da Karavaqi (Polidoro da Caravaggio), Paleqrino Aretus (Pallegrino Aretusi), Tomas Vinçidor (Tommaso Vincidor), Timote Viti (Timoteo Viti) kimi şagirdlər yetişdirən Rafaellonun evlənmədiyi düşünülür. Bu barədə ona görə bir şübhə var ki, o, 1514-cü ildə nişanlandığı Mariya Bibiyena (Maria Bibbiena) ilə evlənmədi. Çünki bu gün hər kəsin bildiyi, hətta, haqqında kitablar yazılıb, filmlər çəkilən Rafaellonun ən böyük eşqi 1520-ci ildə həyatını itirən Mariya deyil, “çörəkçi qızı” Marqarita idi. Rafaello “Məryəm ana” tablolarına modellik edən Marqarita Lutiyə (Margarita Luti) böyük bir eşqlə bağlı idi. Hətta bir araşdırmaya görə, onun “Məryəm ana” tablosunda sonradan dəyişiklik etdiyi də sübut olundu. Lutinin modellik etdiyi tablodakı qadının əlindəki üzüyü silən Rafaellonun bu hərəkəti sənətçinin Marqarita ilə evləndiyi, lakin, Vatikanın təzyiqindən qorunmaq üçün bunu gizlətdiyi önə sürüldü. Marqaritanın sonradan bir kilsəyə sığınması da bunu sübut edə bilər.

The School of Athens – Afina məktəbi

La donna veleta – Örtüklü qadın

• Rafaelin həyatı 37 yaşında sona çatır.

Kilsələr üçün çəkdiyi əsərlər, şəkillər və dizaynlar ilə renessansın böyüklərindən biri olan Rafaelin 37 illik həyatı 6 aprel 1520-ci ildə sona çatdı. Romadakı Panteon məbədində dəfn olunan Rafaello Santi məzar daşında belə təbiətə istinadən deyirdi:

“Həyatda ikən təbiət “məni geridə buraxacaq” deyib qorxardı. Öldükdən sonra isə ‘mən də onunla birlikdə öləcəyəm’ deyib qorxur.”

Triumph of Galatea – Qalateanın zəfəri

 

La belle jardinière – Gözəl bağban qız

 

The deposition – Çarmıxdan endirilmə

 

Mənbə:

https://www.arthipo.com/artblog/unlu-ressamlarin-hayat-hikayeleri/ressam-raphael.html

Raphael’in “The Sistine Madonna” eseri

Hazırladı:  Fatimə Əliyeva

Redaktə etdi:  Şəfiqə Babayeva

 

 

Leave a Reply

98 Comments on "Böyük rəssam Rafaellonun həyatı və incəsənətə baxışı"

Notify of
avatar
Sort by:   newest | oldest | most voted
see this here
Guest

I simply want to say I am all new to blogging and definitely liked this blog site. Most likely I’m likely to bookmark your website . You actually come with good articles and reviews. Regards for sharing with us your web-site.

Faytech North AmericA^
Guest

Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

Fashion
Guest
I needed to send you the little bit of remark to thank you very much once again for those extraordinary pointers you have featured in this article. It is certainly unbelievably open-handed with you to provide easily exactly what a lot of people could possibly have made available for an ebook to help make some cash on their own, mostly since you might well have tried it in case you decided. These ideas additionally worked to become great way to comprehend the rest have the identical passion just like my own to know the truth very much more concerning this… Read more »
@EMERY EPS
Guest

I really have to share it with you that I am new to blogging and really enjoyed your site. Very possible I am likely to remember your blog post . You truly have wonderful article content. Get Pleasure From it for telling with us your current domain document

News
Guest

F*ckin’ remarkable things here. I’m very happy to see your post. Thank you so much and i am having a look ahead to touch you. Will you please drop me a mail?

metroclick&
Guest

MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

News
Guest

Thanks for the sensible critique. Me and my neighbor were just preparing to do a little research about this. We got a grab a book from our local library but I think I learned more from this post. I am very glad to see such wonderful info being shared freely out there.

Pozycjonowanie Stron WWW Wroclaw
Guest

Wow! This can be one particular of the most beneficial blogs We’ve ever arrive across on this subject. Actually Wonderful. I’m also a specialist in this topic so I can understand your hard work.

John Deere Diagnostic and Test Manuals
Guest

Thanks for this tremendous post, I am glad I noticed this website on yahoo.

Gorzow Tworzenie Stron
Guest

I dugg some of you post as I thought they were very helpful handy

News
Guest

I’ll right away seize your rss as I can’t to find your email subscription link or e-newsletter service. Do you have any? Kindly let me know so that I may subscribe. Thanks.

News
Guest

Wow, incredible blog layout! How long have you been blogging for? you make blogging look easy. The overall look of your website is fantastic, let alone the content!

News
Guest

Rattling wonderful information can be found on web site. “There used to be a real me, but I had it surgically removed.” by Peter Sellers.

Kindergeld 2018
Guest

Just wanna say that this is very beneficial , Thanks for taking your time to write this.

Fashion
Guest

I really like your writing style, good info, thank you for putting up :D. “God save me from my friends. I can protect myself from my enemies.” by Claude Louis Hector de Villars.

book flight and hotel
Guest

I loved as much as you’ll receive carried out right here. The sketch is tasteful, your authored subject matter stylish. nonetheless, you command get bought an impatience over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come more formerly again as exactly the same nearly a lot often inside case you shield this hike.

lowe's home improvement
Guest

Nice weblog right here! Additionally your web site a lot up fast! What web host are you the use of? Can I get your affiliate hyperlink for your host? I desire my site loaded up as fast as yours lol

News
Guest

Its good as your other blog posts : D, appreciate it for posting . “A lost battle is a battle one thinks one has lost.” by Ferdinand Foch.

John Deere Service Manuals
Guest

An impressive share, I just with all this onto a colleague who was performing a little analysis for this. Anf the husband the fact is bought me breakfast simply because I discovered it for him.. smile. So permit me to reword that: Thnx for that treat! But yeah Thnkx for spending time to go over this, I find myself strongly about it and enjoy reading on this topic. Whenever possible, as you become expertise, could you mind updating your website to comprehend details? It’s extremely ideal for me. Huge thumb up for this short article!

News
Guest

I really like your writing style, superb information, thank you for posting :D. “If a cluttered desk is the sign of a cluttered mind, what is the significance of a clean desk” by Laurence J. Peter.

Maszyny Rolnicze Wielkopolska
Guest

you’re in point of fact a good webmaster. The site loading velocity is incredible. It kind of feels that you’re doing any unique trick. Furthermore, The contents are masterpiece. you have done a fantastic process in this subject!

News
Guest

I do agree with all the ideas you have introduced for your post. They are very convincing and will definitely work. Nonetheless, the posts are too short for beginners. Could you please prolong them a bit from subsequent time? Thanks for the post.

http://blogcabinca.org
Guest

I cling on to listening to the reports talk about receiving boundless online grant applications so I have been looking around for the finest site to get one. Could you tell me please, where could i get some?

bestresearchpapers.net
Guest

I just could not leave your website prior to suggesting that I actually enjoyed the usual information a person provide to your guests? Is going to be back often to inspect new posts

News
Guest

I want to convey my admiration for your kindness in support of persons that really need guidance on this one theme. Your special commitment to getting the message throughout became extremely interesting and have regularly permitted somebody just like me to get to their endeavors. Your personal helpful instruction indicates a lot a person like me and extremely more to my office workers. With thanks; from everyone of us.

health
Guest

hello!,I love your writing very a lot! proportion we be in contact more about your article on AOL? I need an expert on this house to resolve my problem. May be that’s you! Having a look forward to peer you.

Home Improvement
Guest

I really like your writing style, wonderful info, thanks for putting up :D. “Freedom is the emancipation from the arbitrary rule of other men.” by Mortimer Adler.

Pozycjonowanie Strony Cennik
Guest

Absolutely written content material, Really enjoyed reading through.

Home Improvement
Guest

Thanks for sharing excellent informations. Your site is so cool. I’m impressed by the details that you have on this blog. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this website page, will come back for more articles. You, my friend, ROCK! I found simply the information I already searched all over the place and simply couldn’t come across. What a great site.

Zäune Aus Polen
Guest

Enjoyed reading through this, very good stuff, appreciate it. “Talk sense to a fool and he calls you foolish.” by Euripides.

software
Guest

Its like you read my mind! You seem to know a lot about this, like you wrote the book in it or something. I think that you could do with a few pics to drive the message home a bit, but instead of that, this is excellent blog. A fantastic read. I’ll definitely be back.

http://consultarnumero.com
Guest

My brother recommended I might like this web site. He was entirely right. This post truly made my day. You can not imagine simply how much time I had spent for this info! Thanks!

laczenie rur pe
Guest

As soon as I observed this website I went on reddit to share some of the love with them.

http://brandsfavor.com
Guest

Hello, you used to write wonderful, but the last several posts have been kinda boring¡K I miss your tremendous writings. Past several posts are just a bit out of track! come on!

chanelpascher.com
Guest

Hello my loved one! I want to say that this article is awesome, great written and come with approximately all significant infos. I¡¦d like to look more posts like this .

http://www.columbusgis.com
Guest

A person necessarily assist to make critically articles I might state. That is the very first time I frequented your web page and up to now? I surprised with the research you made to create this actual put up incredible. Magnificent process!

Home Improvement
Guest

Some truly prize articles on this site, saved to bookmarks .

historicdowntownmocksville.com
Guest

Excellent weblog here! Additionally your website a lot up fast! What web host are you using? Can I get your associate link on your host? I desire my site loaded up as fast as yours lol

www.crammonduk.com
Guest

Thank you for every one of your labor on this website. Ellie enjoys working on investigation and it’s really easy to understand why. A lot of people notice all concerning the lively tactic you make sensible ideas by means of the blog and even recommend response from some others on the matter so our own daughter is undoubtedly starting to learn a lot of things. Have fun with the rest of the new year. Your carrying out a brilliant job.

http://gshguide.com
Guest

Great amazing things here. I am very satisfied to see your post. Thanks so much and i’m looking forward to touch you. Will you please drop me a mail?

News
Guest

Generally I do not read article on blogs, however I would like to say that this write-up very pressured me to check out and do it! Your writing taste has been amazed me. Thank you, very great post.

bhp hurtownia
Guest

You have observed very interesting points ! ps decent site. “Do not quench your inspiration and your inmagination do not become the slave of your model.” by Vincent Van Gogh.

TravelAgent
Guest

It is appropriate time to make some plans for the future and it’s time to be happy. I’ve read this post and if I could I desire to suggest you some interesting things or suggestions. Maybe you can write next articles referring to this article. I want to read more things about it!

TrendyFashion
Guest

As a Newbie, I am always exploring online for articles that can help me. Thank you

RiedellSkates
Guest

I¡¦ll immediately grab your rss as I can not find your e-mail subscription hyperlink or newsletter service. Do you’ve any? Please permit me recognize in order that I may just subscribe. Thanks.

Home Improvement
Guest

You have brought up a very good details , appreciate it for the post.

Home Improvement
Guest

I was reading through some of your articles on this website and I conceive this site is very instructive! Continue posting .

HomeDecoration
Guest

Pretty section of content. I just stumbled upon your weblog and in accession capital to assert that I get actually enjoyed account your blog posts. Anyway I will be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently quickly.

HealthAnxiety
Guest

Thanks for another informative web site. The place else could I am getting that kind of information written in such a perfect method? I’ve a challenge that I am simply now running on, and I’ve been on the look out for such info.

EducationConferences
Guest

Hiya very nice web site!! Man .. Excellent .. Wonderful .. I’ll bookmark your blog and take the feeds also¡KI am happy to seek out so many helpful information right here within the put up, we need develop extra techniques on this regard, thanks for sharing. . . . . .