Leonardo da Vinçinin 10 ən məşhur rəsm əsəri

85

Leonardo di ser Pyero da Vinçi — Avropa intibah dövründə yaşamış ensiklopedik alim, riyaziyyatçı, mühəndis, ixtiraçı, rəssam, heykəltaraş, memar, musiqiçi və yazıçı. İtaliya intibahının rəmzi sayılan “Universal insan”  (Homo Universale) tipinin ən parlaq nümayəndəsi olmuşdur.

                                            

Da Vinçinin insan kimi qəribəlikləri də çox idi. O, bazarı gəzir, qazancı çox olmasa da, quş satılan yerlərdə quşları qəfəsdən çıxarar, pulunu ödəyib azad edərdi. Gündə hər saatda on beş dəqiqə olmaqla yatarmış. Yazı tərzi də fərqli imiş. Solaxay olan Leonardo sağdan sola, çox vaxt tərsinə yazırmış və yazdıqlarını yalnız güzgüdə oxumaq mümkün imiş. Bəziləri bunu mürtədlikdə ittiham olunmaqdan qorunmaq, bəziləri ixtiralarının sirrini saxlamaq üçün etdiyini yazır. Sonralar bu manuskriptləri oxumağa müxtəlif alimlər on illər sərf ediblər.

Da Vinçiyə  məşhurluq gətirən bir çox rəsm əsərləri olmuşdur, onlardan 10-nu bu siyahıda oxuya bilərsiniz :

 

“SONUNCU ŞAM YEMƏYİ”

                               

XV əsrdə Milanda Leonardo da Vinçi tərəfindən  yaradılmış divar rəsmidir. Rəsm əsərinin mövzusu Yəhya İncilində təsvir edilmiş İsanın sonuncu şam yeməyimövzusundan götürülmüşdür. Bu şam yeməyi zamanı İsa on iki həvarisindən birinin ona xəyanət edəcəyini və onu satacağını bildirmişdi. Rəsmdə İsa peyğəmbərlə həvarilərin son söhbəti təsvir olunur. Peyğəmbər orada bildirir ki, həvarilərin biri satqındır. Və təbii ki, bu sözlər ayrı-ayrı sifətlərdə fərqli emosiyalar oyadır. Da Vinçi burada öz unikal bacarığını göstərib. Rəsmdə satqın İuda da yer alır. Deyirlər ki, İudanın sifətinin təsviri üçün Leonardo cinayətkarların toplaşdığı pritonları gəzib axtarırdı.

Əsərdə İsanın xəyanət barədə xəbərini alan həvarilərin üzündəki təəccüb xüsusilə vurğulanmış, nəzərə çarpacaq şəkildə təqdim edilmişdir. Da Vinçi həvarilərin simasını qədim əlyazmaları tədqiq etdikdən sonra, oradakı qeydlərə və təsvirlərə əsasən dəqiqliklə göstərməyə çalışmışdır.  Bu əsərə qədər isə yalnız İuda, Pyotr, İoann və İsanın təsvirləri dəqiq şəkildə işlənmişdi.

İuda yaşıl və mavi rəngli paltarda, xeyli arxaya çəkilmiş və planlarının açığa çıxmasından böyük narahatlıq keçirməsini gizləməyə çalışırmış kimi təsvir olunmuşdur.  Pyotr əsəbi görünür və əlindəki sivri uclu bıçağı üzü qərbə tərəf olmağla İsadan uzaqda tutmuş vəziyyətdə dayanmışdır. Gənc həvari İoann isə bayqın halda təqdim edilmişdir (bəzi tədqiqatçılar bu obrazın xüsusiyyətlərini incələyərək, onun həvari İoann yox, İsaya xüsusi yaxınlığı ilə seçilən Mariya Maqdalena olduğunu və Da Vinçinin bu obrazı şam yeməyində təsvir etməkə xristianlığın hansısa gizli məqamlarına işarə etdiyini iddia edirlər. Çünki sonuncu şam yeməyini təsvir edən müqəddəs mətnlərin heç birində Mariya Maqdalenanın bu mərasimdə iştirak etməsi haqqında qeydlər yoxdur).

Altı həvaridən sonra, əsərin mərkəzində ən önəmli fiqur olan İsa təsvir edilmişdir. O, qırmızı və mavi parçalı paltar geyinmiş, uzun saçları isə ənənəvi şəkildə çiyninə tökülmüşdür. İsanın üzündə qəmli ifadə olmaqla yanaşı, o danışırmış kimi görsənir və başını bir qədər sola əymiş vəziyyətdədir.

İsadan solda isə daha üç həvari – Müqəddəs Foma, Yakov Zevedee və Müqəddəs Filip növbəti üçlük kimi göstərilmişdir. Fomanın arxaya itələnməsi açıqca görünür, onu arxaya itələyən Yakov isə coşmuş şəkildə, hər iki əli havada, sinəsini qabağa verərək sanki İsanı qorumağa çalışır. Eyni zamanda Filip də qəmli görünür.

Sonuncu üçlük kimi isə həvari Matfey, Müqəddəs Faddey və Simon Kananit göstərilmişdir. Faddey və Matfeyin üzü Simona doğru çevrilmiş vəziyyətdədir

Əsərdə üç rəqəmi ilə bağlı xüsusi diqqətə layiq xüsusiyyətlərin olması nəzərə çarpır ki, bunu da tədqiqatçılar xristianlıqdakı Müqəddəs Üçlüklə (Müqəddəs Ata, Oğul və Ruh) əlaqələndirirlər. Belə ki, təsvirdə həvarilər üçlük qruplar şəklində əyləşmişlər, İsanın arxasında üç pəncərə var və ən nəhayət İsanın duruş şəkli əsərin tam mərkəzində bir üçbucaq əmələ gətirir. Lakin bu üçbucağı gizli paqan təriqətlərlə də əlaqələndirən tədqiqatçılar vardır.

Əsərlə bağlı ən mürəkkəb və mübahisə doğuran məsələlərdən biri də Leonardonun müqəddəs qədəhi təsvir etməməsidir. Müqəddəs mətnlərdə sonuncu şam yeməyində İsanın müqəddəs qədəhi sağ əlində tutaraq, həmin qədəhdən şərab içməsi bildirilir. Lakin Leonardonun yaratdığı “Sonuncu şam yeməyi” əsərində on iki həvarinin ortasında oturmuş İsanın hər iki əli masanın üstündədir və o, heç bir qədəh tutmayıb.

Digər bir məsələ isə, müqəddəs təsvirlərə görə, masanın üstündə yalnız bir qədəh – müqəddəs qədəh olmalı olduğu halda, Da Vinçi masada çoxlu qədəhlər təsvir edib. Lakin hal-hazırda, əsər orijinal görünüşünü itirdiyindən həmin qədəhlər o qədər də dəqiqliklə seçilmir. Da Vinçinin bu detalla başqa bir gizli mətləbə işarə etməsi güman edilir. Bəzi araşdırmaçılar müqəddəs qədəh dedikdə heç də real anlamıyla hansısa bir qabın yox, İsanın qanının və soyunun davamçısı olan qadının nəzərdə tutulduğunu qeyd edirlər. Simvolikada qadın simvolu kimi qəbul edilən “V” işarəsinin qədəhə bənzəməsi səbəbiylə qədəh sözündən istifadə edilməsini bildirirlər.

 

“MONA LİZA”

                             

Da Vinçinin ən məşhur əsərlərindən biri də “Mona Liza”-dır. O, bu əsəri 1503-1519-cu illərdə ərsəyə gətirmişdir. Rəsm əsəri hal-hazırda Parisin Luvr muzeyində 21-ci əsrin ən dəyərli sənət əsərləri sırasında öz yerini almaqdadır.  Dövrünün Florentin tərzində geyinmiş və vəhşi, dağlıq bir mənzərə içində oturan bir qadın fiquru, Leonardonun sfumato texnikasının yumşaq, kölgəli modelinin gözəl nümunəsidir.  Cəlbedici və sərt Mona Lizanın əsrarəngiz ifadəsi portretə universal şöhrət qazandırır.

Rəsm xəyali bir mənzərə qarşısında oturan insanı  təsvir edən ilk portretlər arasında idi və Leonardo, xəyali perspektivliyi istifadə edən ilk rəssamlardan biri idi. Əsrarəngiz qadın, hər iki tərəfdə də tünd rəngli sütunlar olan açıq bir ərazidə təsvir edilir. Arxasındakı geniş mənzərə buzlu dağlar ilə nəhayətlənir. Dolanbac yollar və uzaqda əks olunan körpü insan varlığının ən kiçik göstəricisidir.. Sfumato ilə hazırlanmış qadın saçının həssas dalğaları və geyimi vadilər və çaylarda əks olunur. Bulanıq kənar xətlər, zərif fiqurlar, işıq və qaranlığın dramatik ziddiyəti və ümumi sakitlik hissi Da Vinçi üslubuna xarakterikdir. Mona Lizanın ənənəvi bir rəsm olaraq düşünülməsi mübahisəlidir, çünki o həqiqi bir qadını yox, idealı təmsil edir.  Əsasən də  qadının xəfif gülümsəməsindən  əldə olunan xüsusi uyğunluq, insanlığı və təbiəti bir-birinə bağlayan bir əlaqənin olması fikrini əks etdirir.

 

Bütün insan fəaliyyətini bir araya gətirən renessans dövründə incəsənət elm demək idi, incəsənət həyatı həqiqətlər idi. Bu dövrdə Leonardo da Vinçi, möhtəşəm bir fiqur idi, çünki o epik Endiavur italyan incəsənətinin universal dəyərlərini özündə əks etdirirdi: o özündə rəssamın dəyişkən həssaslığını birləşdirən dərin hikmət sahibi alim, şair və ustad idi. Lakin hələ yeni təqdim olunmuş rəsmin formal aspekti – nəcib baxışları və modelin artan ləyaqəti  –  qarşıdakı iyirmi ilin ərzində Florensiyadakı klassik portretlər üzərində qətiyyətli təsirinin olması idi. Leonardo “Mona Liza” ilə birlikdə daha canlı, daha konkret ve sələflərindən daha poetik  yeni bir formul yaratdı.

Onun “Mona Liza” əsəri təbiətin möcüzəvi bir şəkildə yaradılmasını eyni zamanda öz növünü təmsil edir: portret sosial sərhədləri aşır və universal bir məna daşıyır. Leonardo bu rəsm üzərində nəinki rəssam və şair kimi, həmçinin alim və mütəfəkkir kimi çalışıb. Lakin “Mona Liza”-nın tədqiqatının elmi və fəlsəfi aspektləri heç bir nəticə verməyib. Onun portretlərində sirr yox idi; Leonardo bu rəsmi sadəcə hər hansı bir simvollar vasitəsi ilə ifadə etməyə çalışmışdı. “Mona Liza” yaşayan bir müəmma idi: ruhu orada idi ancaq əlçatmaz…

 

“VİTRUVİAN İNSAN”

                                             

“Vitruvian insan” 1487-ci ildə   məşhur memar  Vitruvius Pollionun çap olunmuş əsəri əsasında hazırlanıb. Kağız üzərində mürəkkəb və qələm ilə çəkilən rəsm qolları və ayaqları ayrı olan, eyni anda dairə və  kvadrat içində çəkilən iki üst üstə yerləşdirilən kişi fiqurunu təsvir edir. Rəsm və mətn  bəzən “Kanon mütənasibliyi”,  yaxud   “İnsanların mütənasibliyi” adlandırılır. Bu rəsm  İtaliyada Venesiyadakı  “Gallerie dell’Accademi” da saxlanılır və kağız üzərində işlənilən bir çox əsər kimi ara-sıra sərgilənir.

Hissələrin mütənasib əlaqəsi universal dizayn əks etdirir. Elementlərin “tibbi”  tarazlığı sabit bir duruşu təmin edir. Bu keyfiyyətlər insanın Tanrının ən yaxşı sənət əsəri olduğuna işarə edir. 1480-ci illərin sonlarında bu mikrokosmik mövzu ən böyük düşüncənin birləşən prinsiplərindən biri kimi ortaya çıxdı. Lakin bu memarlıq əsəri mövzunun sonu deyil,  baxmayaraq ki, universal  bir uyğunlaşmanın bir hissəsinin başlanğıcıdır.

Bu rəsm Leonardonun mütənasibliyə olan kəskin marağının mükəmməl misalıdır. Əlavə olaraq, Leonardonun insanı təbiət ilə əlaqələndirməyə çalışmasının əsasını təmsil edir. Encyclopaedia Britannica’ya görə: “Leonardo, çəkdiyi anotomik şəkillər  və “Vitruvian insan” vasitəsi ilə  istehsal etdiyi insan vücudunun mükəmməl rəsm qraikasını mikrokosmosun kosmoqrafiyası kimi nəzərdə tuturdu. O, insan bədəninin kainat ilə bir bənzərliyinin olduğuna inanırdı”

Leonardo da Vinçinin “Vitruvian insan” rəsmi dünyanın ən məşhur ikonalarından biridir. Leonardonun Vitruvius rəsminin quruluşunu anlamaq üçün illər ərzində saysız-hesabsız araşdırmalar olmuşdur.

 

“MADONNA QAYAQLIQDA”

                                                                 

       London versiyası                                                               Luvr versiyası

“Madonna qayalıqda” – bəzən isə bu əsəri “Bakirə qayalıqda” adlandırırlar. Rəsmin biri Parisdə Luvrda, ikincisi isə Londonda  “National Gallery”də saxlanılır. Hər iki rəsmdə Madonna və balaca Məsih, Yəhya peyğəmbər və bir mələklə, rəsmlərə adının verildiyi qayalıq bir ərazidə göstərilir.. Rənglər, işıqlandırma, bitki örtüyü və sfumatonun istifadə forması da daxil olmaqla,  əsərlərin fərqliliyini göstərən bir çox nəsnələr vardır. Haqqında danışdığımız kompozisiyanın dəqiq tarixi bəlli olsa da  hər iki rəsmin dəqiq tarixi bilinmir  və hansının daha öncə çəkildiyinə dair ziddiyətli fikirlər mövcuddur.

Təbiətin qəlbini əldə etmək və sirrləri bilmək arzusu bəlkə də Leonardo Da Vinçinin etdiyi hər işdəki əsas təkan gücü idi. Rəsmdə olduğu kimi bunun kimi maraqlar  hardasa təbiəti özünə rəqib halına gətirə bilərdi, onun haqqındakı bütün məlumatlarını super-təbii  əşyaların yaradılmasına sərf edirdi. ”Bakirə qayalıqda” rəsmində  qanunlar təbiətin, amma yekun yaradılış Leonardonundur. Və  burada əvvəlki bədii fərziyələrdən keçərək təbiətə müxtəlif yollarla meydan oxuyur. Leonardo bu rəsmdə insan əli ilə hazırlanmayan təbii bir mağaranı təsvir edir. Bu təbiət qüvvələrin məhsuludur: suyun daimi hərəkətindən parçalanmış və hamarlanmış qayalardır.

Bura hələ də insan tərəfindən ayaq basılmamış yer kimi görünür, çünki mağara qarşısında diz çökmüş fiqurların bitkilər kimi artan keyfiyyəti var; onlar yerləri üçün yad deyillər və onların içində heç bir uyğunsuzluq hissi yoxdur.

Bir çox incəsənət tarixçiləri düşünür ki “Bakirə qayalıqda” əsəri 1483-1486-cı illər arasında çəkilib. Bir çox səlahiyyətli şəxslər rəsmin tamamının Leonardo tərəfindən hazırlandığı ilə razılaşır.  Luvr versiyası London versiyasından 8 sm daha uzundur. Bu rəsmin ilkin eskizləri 1625-ci ildə Fransa kral kolleksiyasında idi. Ümumi olaraq, bu rəsm Leonardo tərəfindən Milanda satıldığı və  sonra Londonda olan versiyasının hazırlandığı düşünülür. İki rəsmin mövcud olmasını açıqlayan bəzi başqa izahlar da vardır. Bu rəsm tablosu, Leonardonun sfumato texnikasının mükəmməl bir nümunəsi olaraq görünür.

Londonda National Gallerydə olan oxşarı Leonardo  tərəfindən 1508-ci ildə hazırlanıb. İlk əvvəl Leonardonun köməkçiləri tərəfindən rəngləndiyi söylənən əsər sonuncu yenidənqurma zamanı  boyanın incələnməsi nəticəsində  rəsm əsərinin böyük hissəsinin Da Vinçi tərəfindən rəngləndiyi qənaətinə gəliblər. Milandakı nüsxə San Francesco Maggiore kilsəsindəki Immaculate Conception Konfirmasyonunun kilsəsi üçün rənglənmişdi. Əsər kilsə tərəfındən təxminən 1781-ci ildə satıldı  və  1785-ci ildə qədər  Gavin Hamilton tərəfındən alındı. Müxtəlif sərgilərdə olandan sonra, 1880-ci ildə National Gallery tərəfindən satın alındı.

 

“MÜQƏDDƏS YƏHYA”

                 

“Müqəddəs Yəhya”  1513-1516-cı illərdə – renessansın Mannerizm dövründə  çəkilib. Leonardonun son rəsm əsəri olduğu düşünülür. Əsər qoz ağacı üzərində yağlı boya ilə çəkilib, orijinal ölçüsü 69×57 santimetrdir. Hal-hazırda Parisdə Luvr muzeyində sərgilənir.

Rəsm əsərində Yəhyanın işarət barmağı səmanı göstərir və bu da dini bir mənaya istinad edir. Rəsm əsəri daha sonra renessans və manerist məktəbləri üçün istinad mənbəyi oldu. Yəhyaya bu tipli bir işarənin əlavə edilməsi dindarlar tərəfindən müsbət qarşılandı. Leonardonun rəsmində Müqəddəs Yəhya  hermafroditmiş kimi görünür. Sinəsində bükülmüş qolu, cənnətə doğru ucalmış barmağı və  Mona Lizanın üzündə görünən əsrarəngiz gülümsəmənin eynisi rəsmlər arasında sıx  bağ yaradır. Sifəti sanki saman kimi görünür və qıvrım saçlar ilə çevrələnib. Cənnətə doğru ucalan barmaq, Leonardonun əsərlərində tez-tez görünür (“Burlington House” karikaturası  da buna misal ola bilər) və Məsihin gəlişini simvolizə edir.

Leonardo bu sistemin təbiətində olan təhlükədən xəbərdar idi. Leonardo müqəddəs Yəhyanın bədəninin kölgələrində formasını tam olarq başa düşməyimiz üçün işığı saxladı. Aydakı kimi fiqurun qaranlıq bölgələri belə parlaq bir işıq ilə izlənilir.

Leonardonun ən son və ən əsas əsəri bu idi. Bu obrazın xəyali gözəlliyi cinsi şəxsiyyətin naməlumluğundan qaynaqlanır. İşıqlı üz onu tamamilə bürüyən qaranlığın çıxıntısı kimi görünür. Yüksələn barmağını qaldıran qolun sirli hərəkəti sadəcə dini deyil, eyni zamanda ezoterik mənanı da daşıyır.

 

“LİTTA MADONNA”

                          

 

Leonardonun bu əsərinin müəyyən hissəsi özü tərəfindən çəkilsə də,  şagirdi Boltraffio tərəfındən 1480-1490-cı illərdə tamamlanmışdır. Madonnanın başını əymə şəkli Leonardoya xasdır və rəsmin bu hissəsinin özünün çəkdiyi deyilir. Əlavə olaraq, rəsm üzərində araşdırmalar aparmış elm adamları  körpə Məsihin Leonardonun çəkdiyi digər obrazlara bənzəmədiyini qeyd edirlər. Buna görə Leonardo bu əsər üçün bakirənin baş hissəsini çəkmiş, geri qalan hissə isə ustadın nəzarəti altında başqa bir rəssam, bəlkə də  Boltraffio tərəfindən tamamlanmışdır

Bu əsərdə Madonnanın Məsihi əmizdirdiyi göstərilir.

“Litta Madonna” əsəri  Vicontisin əlindən Milanın Litta ailəsinə keçdi və adını onlardan aldı. Bundan sonra isə çar tərəfındən satın alındı. Daha sonra 1865-ci ildə İmparator II Aleksandr tərəfındən  Ermitaj muzeyinə əlavə edildi. Burada ikinci dəfə yenidən boyadıldı. İlk yenidənboyama naməlum bir milanlı rəssam tərəfındən 1495-ci ildə edilmişdi. Bu rəsmin kopyaları yayılmışdır və şiddətli şəkildə məşhurlaşdığı bildirilir. Rəsm indi  St.Peterburqda  Ermitaj muzeyində sərgilənir.

 

 “MÜJDƏ”

       

20 yaşlı ustadın ilk əsəri olan ”Müjdə”  bizim hələ Leonardo dövrü adlandıracağımız mərhələyə aid deyil.  Kompozisiya solda Cəbrail mələk, sağda isə bakirə Məryəm olan əsrlər əvvəlin modelini əks etdirir.  Mələk dizi üstə çöküb, dəbli qanadları zəngin geyimi və əlində tutduğu zanbaq ilə möhtəşəm gəncliyi özündə əks etdirir. Məryəm isə İncili oxuduğu zaman təəccüb ifadəsi ilə ona baxır və əli ilə işarə edir. Oturduğu yerdə dizləri bərabər çəkilmiş geniş geyimi ilə qapalı olan oturuşu ona güclü tarixi obraz qazandırır.

Verrocchiionun studiasında birlikdə hazırladıqları bu rəsm əsəri yenə də Leonardonun anadangəlmə rəsm istedadının sübutu və nailiyyətidir. Bu əsərdəki hər şey yüksək poetik və üslublu bir keyfiyyətə malikdir: fiqurların və xüsusiyyətlərin əllə çəkilməsi, məkan konstruksiyası və uzaqda çəkilmiş ağaclar, axar su rəssamın təbiətə olan sevgisini isbat edir. Leonardo da Vinçi, yorulmaz yenilikçi olduğu üçün rəsmdə bir çox  dəyişiklik vardır,  bu rəsm onun ən böyük əsərlərindən biri olaraq tarixdə qalıb.

 

“Məryəmə müjdə” şəklinin mövzusu: ” Luka 26-38 bəhsi keçən Tanrının xəbərçisi Cəbrayılla bakirə Məryəmin görüşməsini izah edir: Elizabetin hamiləliyinin altıncı ayında Tanrı, Mələk Cəbrayılı Cəlilədə, Davudun nəslindən olan Yusif adlı adamla nişanlı olan qıza göndərdi. Onun adı Məryəm idi. Onun yanına gələn mələk dedi: “Salam, Allahın lütfünə çatan qız! Rəbb səninlədir “. Məryəm bu sözləri eşidib  təəccüblənir, bu salamın nə demək olduğunu düşünməyə başlayır.  Mələk ona deyir: «Qorxma, Məryəm, sən Allahın lütfünə çatmısan. Hamilə qalıb bir oğlan dünyaya gətirəcəksən və adını İsa qoyacaqsan. O qüdrətli olacaq, Tanrı ona ulu babası Davudun taxtını verəcək.  O, Yaqubun nəsli üzərində əbədi olaraq hökm edəcək və hakimiyyəti sona çatmayacaq. Məryəm mələyə deyir: “Bu necə mümkündür? Mən evli deyiləm “. Mələk ona cavab verir: “Müqəddəs Ruh sənin üzərinə gələcək, sənə hakim olan ruh güc verəcəkdir. Buna görə də müqəddəs, Allahın Oğlu adlanacaq İsa. Bax, qohumun  Elizabet qoca yaşda bir övlada hamilə qaldı. Sonsuz  olduğu bilinən bu qadın indi 6cı ayındadır.”

 

 “BAKX”

                  

Rəsmin ilkin variantında İsa təsvir edilirdi. 17-ci əsrin sonlarında, 1683-1693-cü illər arasında,  Bakx (Bacchus) kimi  görünmək üçün  yenidən boyanmış və dəyişdirilmişdi. Luvr muzeyi Bakxın Leonardoya aid olan sənət əsərini özündə saxlayır. Digərləri isə 19-cu əsrdə Cesare da Sesto, Bernazzano Francesco Melzi  tərəfındən boyanmış olduğu təxmin edilir.  Rəsmin pozulması, rəsmin kimə aid olduğunu aydınlaşdırmağı  çətinləşdirirdi, lakin arxa plan  Leonardoya xas olan üslub kimi görünmürdü. Bunun üzərinə bu əsər üçün eskizlər tapılmadı. Mənzərəyə bir neçə  hissə  daha əlavə olundu: Pantera dərisi, üzüm yarpağı tac və orjinal rəsmə aid olmayan üzüm.

 

“MAGİNİN HEYRANLIĞI”

                 

Bu, Leonardo da Vinçinin ilk çəkdiyi rəsmlərindən biridir. Leonardo tərəfindən Avqustin keşişlərinin sifarişi ilə bu rəsm  hazırlanmış, lakin Milana köçməsi səbəbi ilə Leonardo rəsmin  boyanmasını yarıda qoymuşdur. Rəsm 1670-ci ildən bəri  Florensiyada  Uffizi Qalereyasında saxlanılır . Məryəm və  uşaq ön planda təsvir edilir  və  Maginin heyranlıqla  diz çökdüyü üçbucaq forması yaradır. Onların arasında gənc Leonardonun (ən sağdakı) özünün olduğu ehtimal edilən avtoportreti var. Solda arxa planda işçilər və görünüşə görə, yıxmağa çalışdıqları bir bütpərəst bina təsvir edilir. Sağda at belində döyüşən adamlar və qayalıq mənzərə görünür.

Rəsmin əsas mahiyyəti İsaya heyranlıq duyğusu olan insanların bu haldan məmnunluğudur.

 

“ERMİNELİ XANIM”

Leonardo da Vinçinin təxminən 1489-1490-cı illər arası çəkilmiş rəsm əsəridir. Bu möhtəşəm rəsm 40.3 sm enində ve 54.8 sm uzunluğunda olan qoz qabığından hazırlanmış lövhədə yağlı boya ilə çəkilib.  Portret xanım “Cecilia Gallerani” olaraq tanınır və  təxmin edilir ki,  o Lodovico Sforzanın sevgilisi idi, Lodovico Sforza isə Milan Düku idi və Leonardo həmin dövrlərdə Dükun xidmətində idi.  Arxa plan tamamilə tündləşdirilib,  qadının geyindiyi şəffaf bir geyim saç rənginə uyğun formada yenidən boyanmışdır. Saçlarının aşağıya və çənəsinin altına uzandığına dair bir görüntü yeniliyi vardır. Yenə başqa  bir dəyişiklik, sağ əlinin barmaqları  arasında tünd  kölgələr əlavə olunması, altdakı iki barmağın yaxın görünüşüdür, naməlum bir rəssam onları yenidən boyadıqdan sonra fərqi nəzərə çarpır. Rəsmin rentgen analizi zamanı rəsmdə qapı fiqurunun çəkildiyi aşkar olunub. Leonardo  insanları çox maraqlandıran eksperimental vasitələr ilə yaxud tərk edilmiş proyektlərlə məşğul olurdu. O xanımın zərafətinin heyranedici görünüşünü yaradırdı. O özünün əvəzolunmaz yaradıcı zehninin bədii dahiliyini bu rəsmləri ilə göz önünə sərir.

 

 

Mənbələr : https://en.wikipedia.org/wiki/The_Last_Supper_(Leonardo_da_Vinci),  https://www.leonardodavinci.net

 

 

Əlavə məqaləmiz:

İtalyan Renessansı – Leonardo da Vinçi

 

 Redaktə etdi: Şəfiqə Babayeva

85 ŞƏRH

  1. I just want to mention I am just very new to blogs and definitely loved this web blog. Likely I’m going to bookmark your blog post . You really come with really good articles and reviews. Thank you for sharing with us your website page.

  2. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  3. I’ve recently started a site, the info you provide on this site has helped me tremendously. Thanks for all of your time & work. “The only winner in the War of 1812 was Tchaikovsky” by Solomon Short.

  4. I found your weblog site on google and check a couple of of your early posts. Proceed to maintain up the superb operate. I just additional up your RSS feed to my MSN Information Reader. In search of forward to reading extra from you later on!…

  5. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  6. I’ve been browsing online more than 3 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It is pretty worth enough for me. In my opinion, if all website owners and bloggers made good content as you did, the web will be much more useful than ever before.

  7. I simply wish to advise you that I am new to putting up a blog and thoroughly valued your post. Probably I am most likely to remember your blog post . You undoubtedly have lovely article material. Be Thankful For it for discussing with us your very own website document

  8. Good – I should definitely pronounce, impressed with your website. I had no trouble navigating through all the tabs and related information ended up being truly simple to do to access. I recently found what I hoped for before you know it at all. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, web site theme . a tones way for your client to communicate. Excellent task.

  9. Good day very nice web site!! Guy .. Beautiful .. Amazing .. I’ll bookmark your blog and take the feeds also…I am glad to seek out a lot of useful information right here in the submit, we need develop extra techniques in this regard, thanks for sharing.

  10. I precisely needed to thank you so much all over again. I do not know the things I could possibly have created without the actual tactics shared by you on that situation. It truly was a daunting setting for me personally, but considering this well-written style you handled the issue took me to leap for gladness. I’m just grateful for the work and in addition believe you really know what an amazing job you were accomplishing instructing people today via a web site. Most likely you’ve never come across all of us.

  11. Hello There. I found your blog using msn. This is an extremely well written article. I’ll be sure to bookmark it and come back to read more of your useful information. Thanks for the post. I will definitely return.

  12. Hello, Neat post. There is an issue along with your website in web explorer, may check this… IE nonetheless is the marketplace chief and a good section of other people will omit your excellent writing because of this problem.

  13. I¡¦ve been exploring for a little for any high-quality articles or blog posts in this kind of space . Exploring in Yahoo I finally stumbled upon this site. Reading this info So i am glad to convey that I have a very just right uncanny feeling I found out just what I needed. I so much indisputably will make certain to do not fail to remember this website and provides it a glance on a continuing basis.

  14. Great – I should definitely pronounce, impressed with your website. I had no trouble navigating through all the tabs as well as related information ended up being truly simple to do to access. I recently found what I hoped for before you know it at all. Quite unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, site theme . a tones way for your customer to communicate. Excellent task.

  15. F*ckin’ remarkable things here. I’m very satisfied to see your post. Thanks so much and i am looking forward to touch you. Will you kindly drop me a e-mail?

  16. I¡¦ve been exploring for a little bit for any high quality articles or weblog posts on this kind of space . Exploring in Yahoo I eventually stumbled upon this site. Studying this information So i am happy to convey that I have a very excellent uncanny feeling I discovered just what I needed. I most undoubtedly will make sure to do not forget this site and provides it a look regularly.

  17. F*ckin’ amazing issues here. I am very satisfied to peer your post. Thank you a lot and i am taking a look forward to contact you. Will you kindly drop me a mail?

  18. I like this site very much, Its a very nice place to read and find information. “You have to lead people gently toward what they already know is right.” by Philip.

  19. hello there and thank you for your info – I have certainly picked up something new from right here. I did however expertise some technical issues using this site, since I experienced to reload the website lots of times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if your web hosting is OK? Not that I’m complaining, but slow loading instances times will sometimes affect your placement in google and could damage your high quality score if ads and marketing with Adwords. Well I’m adding this RSS to my email and could look out for much more of your respective fascinating content. Make sure you update this again soon..

  20. hello!,I like your writing very much! percentage we be in contact extra about your article on AOL? I require an expert on this space to solve my problem. May be that’s you! Having a look forward to peer you.

  21. Thank you, I’ve just been looking for info approximately this subject for ages and yours is the greatest I have discovered till now. But, what concerning the conclusion? Are you positive about the source?

  22. Excellent read, I just passed this onto a colleague who was doing a little research on that. And he actually bought me lunch because I found it for him smile So let me rephrase that: Thank you for lunch! “It is impossible to underrate human intelligence–beginning with one’s own.” by Henry Adams.

  23. You actually make it seem so easy with your presentation but I find this matter to be really something which I think I would never understand. It seems too complex and extremely broad for me. I am looking forward for your next post, I’ll try to get the hang of it!

  24. I have not checked in here for a while because I thought it was getting boring, but the last several posts are great quality so I guess I’ll add you back to my daily bloglist. You deserve it my friend 🙂

  25. I wanted to create you that little bit of observation to be able to say thanks as before with the awesome tactics you’ve featured at this time. This is simply shockingly generous with you to allow publicly all that many of us might have supplied for an ebook in making some dough on their own, notably since you could have tried it in case you wanted. Those suggestions also served to become a fantastic way to realize that someone else have the same keenness like my very own to know the truth a good deal more on the topic of this condition. I know there are several more pleasurable periods ahead for those who find out your site.

  26. Thank you for sharing excellent informations. Your web site is very cool. I am impressed by the details that you’ve on this web site. It reveals how nicely you understand this subject. Bookmarked this web page, will come back for extra articles. You, my friend, ROCK! I found just the information I already searched everywhere and simply could not come across. What an ideal website.

  27. My spouse and i got absolutely satisfied that Jordan could complete his analysis through the ideas he got out of the site. It’s not at all simplistic to simply be making a gift of tips some others may have been making money from. And we also consider we need the writer to appreciate because of that. Most of the explanations you have made, the straightforward website navigation, the friendships you can give support to foster – it’s got all fantastic, and it’s assisting our son in addition to the family recognize that the concept is brilliant, which is certainly extremely indispensable. Many thanks for the whole lot!

  28. Whats Happening i’m new to this, I stumbled upon this I’ve discovered It absolutely useful and it has aided me out loads. I am hoping to contribute & aid different users like its aided me. Good job.

  29. I like this post, enjoyed this one appreciate it for posting. “No trumpets sound when the important decisions of our life are made. Destiny is made known silently.” by Agnes de Mille.

  30. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  31. My husband and i ended up being so cheerful when Ervin could round up his basic research out of the ideas he came across from your weblog. It’s not at all simplistic to simply happen to be making a gift of tricks that many people could have been trying to sell. We remember we have got you to appreciate because of that. The specific illustrations you made, the straightforward web site menu, the friendships you assist to foster – it’s got mostly incredible, and it’s making our son and the family know that the matter is entertaining, which is exceptionally pressing. Many thanks for all!

  32. Definitely believe that which you said. Your favorite reason seemed to be on the internet the simplest thing to be aware of. I say to you, I certainly get irked while people consider worries that they just don’t know about. You managed to hit the nail upon the top and also defined out the whole thing without having side effect , people can take a signal. Will likely be back to get more. Thanks

  33. Thanks, I’ve just been looking for info about this subject for a long time and yours is the greatest I’ve discovered till now. However, what concerning the bottom line? Are you sure concerning the supply?

  34. Undeniably believe that which you said. Your favorite reason appeared to be on the net the easiest thing to be aware of. I say to you, I definitely get irked while people consider worries that they plainly don’t know about. You managed to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having side effect , people can take a signal. Will probably be back to get more. Thanks

  35. We are a group of volunteers and starting a new scheme in our community. Your site provided us with valuable information to work on. You have done an impressive job and our entire community will be thankful to you.

  36. My wife and i felt so thrilled Albert could deal with his analysis out of the precious recommendations he got out of the blog. It’s not at all simplistic to just continually be offering methods most people may have been trying to sell. And we discover we need the website owner to be grateful to for that. All of the illustrations you’ve made, the straightforward blog menu, the friendships you will help to promote – it is all astounding, and it’s really aiding our son and the family recognize that that issue is enjoyable, and that’s seriously fundamental. Thank you for the whole thing!

  37. Thanks for sharing superb informations. Your website is so cool. I’m impressed by the details that you have on this web site. It reveals how nicely you understand this subject. Bookmarked this website page, will come back for more articles. You, my pal, ROCK! I found just the info I already searched everywhere and simply couldn’t come across. What an ideal web-site.

  38. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  39. Thank you for sharing superb informations. Your site is so cool. I am impressed by the details that you¡¦ve on this blog. It reveals how nicely you understand this subject. Bookmarked this website page, will come back for extra articles. You, my pal, ROCK! I found just the info I already searched everywhere and just could not come across. What an ideal web-site.

  40. I would like to thank you for the efforts you’ve put in writing this site. I am hoping the same high-grade site post from you in the upcoming also. Actually your creative writing skills has inspired me to get my own blog now. Really the blogging is spreading its wings rapidly. Your write up is a great example of it.

  41. You could definitely see your enthusiasm in the paintings you write. The world hopes for more passionate writers like you who aren’t afraid to say how they believe. All the time follow your heart. “Experience is a good school, but the fees are high.” by Heinrich Heine.

  42. I loved as much as you’ll receive carried out right here. The sketch is attractive, your authored subject matter stylish. nonetheless, you command get bought an impatience over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come more formerly again as exactly the same nearly very often inside case you shield this increase.

  43. certainly like your web-site however you have to take a look at the spelling on quite a few of your posts. Many of them are rife with spelling problems and I in finding it very troublesome to inform the reality however I¡¦ll certainly come again again.

  44. Excellent goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you’re just too wonderful. I actually like what you’ve acquired here, certainly like what you are saying and the way in which you say it. You make it entertaining and you still take care of to keep it smart. I can not wait to read far more from you. This is actually a great site.

  45. I like the valuable information you provide in your articles. I’ll bookmark your blog and check again here regularly. I’m quite sure I’ll learn plenty of new stuff right here! Best of luck for the next!

  46. I am not sure where you’re getting your information, but good topic. I needs to spend some time learning much more or understanding more. Thanks for great information I was looking for this info for my mission.

  47. Thank you for sharing superb informations. Your website is so cool. I am impressed by the details that you have on this website. It reveals how nicely you understand this subject. Bookmarked this web page, will come back for more articles. You, my friend, ROCK! I found simply the info I already searched everywhere and just could not come across. What a great web-site.

  48. Thanks a lot for sharing this with all people you really understand what you’re talking approximately! Bookmarked. Kindly additionally consult with my site =). We can have a link trade contract among us!

  49. I was recommended this web site by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my difficulty. You’re amazing! Thanks!

  50. Normally I don’t learn article on blogs, but I would like to say that this write-up very compelled me to check out and do it! Your writing taste has been amazed me. Thank you, quite great article.

CAVAB YAZ

Zəhmət olmasa şərhinizi daxil edin!
Zəhmət olmasa adınızı buraya daxil edin