Hormonların sevgi istehsalı – Sevgi hormonu

71

Gündəlik həyatımıza təsir edən beş hormon

Əksəriyyətimiz sevginin bir neçə hormon tərəfindən yarandığını, yaxud  biz sevməyə başladıqda bədənimizdə bir neçə hormonun istehsal olunduğunu bilirik.

Bəs bu hormonların orqanizmimizə mənfi təsirləri varmı? Hormonlar həddindən artıq ifraz olunarsa, nələr baş verə bilər? Gündəlik həyatımızda yaşadığımız stress, əsəb bu hormonlarla necə əlaqəlidir?

 

Bildiyimiz kimi, sevginin yaranmasına 5 hormon təsir edir. Həmin hormonlar aşağıdakılardır:

  • Dopamin
  • Serotonin
  • Adrenalin
  • Endorfin
  • O0ksitosin

 

 

  • ENDORFİN – bu hormon ağrının azalması üçün beyin neyronları tərəfindən çıxarılır. Endorfinin digər adı “Sevinc hormonu” və ya “Həzz hormonu” kimi qəbul edilir. Həyəcan, ağrı, məşq, istiotlu yemək istehlakı, seks və orqazm kimi vəziyyətlərdə daha yüksək şəkildə ifraz olunur. İdmanla məşğul olarkən böyrəküstü vəzilərində adrenalinin ayrılma prosesi baş verir. Bu zaman əzələlərdə ağrılar hiss olunmağa başlayır və nəticədə endorfin ifraz olunur. Endorfin hormonu xoşbəxtlik hisslərinin yaranmasına gətirib çıxarır. Kimyəvi quruluşuna görə narkotik analgetik olan morfiyə daha çox bənzəyən bu maddə insanın rahatlanmasına səbəb olur. Endorfinin təsiri insana hər şeyi unutdurur, insan demək olar ki, heç nə görmür, eşitmir, beynində yalnız sevgisi var. Ətrafdan eşitdiyi heç bir söz ona təsir etmir. Eyforiya vəziyyəti alır.
  • Adrenalin– böyrəküstü vəzilərin “beyin” qatının hormonu Dərman kimi işlədilən adrenalin heyvanın böyrəküstü vəzi toxumasından və ya sintetik yolla alınır. Adrenalin qan damarlarını daraldır, qan təzyiqini yüksəldir, mərkəzi sinir sistemini bir qədər oyadır, bronxları genəldir, karbohidrat mübadiləsini nizama salır. Ürək fəaliyyəti zəiflədikdə, qan təzyiqi düşdükdə, yerli keyitmədə adrenalinin hidrogen-xlorid duzu məhlulu dəri altına vurulur. Hipertoniya xəstəliyində, aterosklerozda adrenalin vurmaq olmaz. Orqanizmdə bu hormon daimi olaraq müəyyən miqdarda var, lakin stress vəziyyətində beyin böyrəküstü vəzə siqnal göndərir və o, dərhal adrenalinin istehsalına başlayır. Bu hormon yaranmış vəziyyətə dayanmaq üçün orqanizmi hazırlayır və güclə təmin edir. Adrenalin qana düşdükdə, ürəyin tez döyünməsi, gözlərin genişlənməsi, enerji axını və bütün hissiyyat orqanlarının gərginliyi kimi hallar müşahidə olunur. Bundan əlavə, bağırsaq və bronxların əzələlərinin zəifləməsi, skelet əzələsinin, selikli qişa və dərinin damarlarının daralması, toxuma mübadiləsi və yağ parçanlanması çoxalır.

“Əgər orqanizmimizdəki qanı 2 metr dərinliyi, 100 metr diametri olan göllə müqayisə etsək, qanımızdakı adrenalin miqdarı bu gölə tökülən bir çay qaşığı mayeyə bərabər olar”.

İfraz olunan adrenalin molekulları damarları tənzimləyir. Damarların ətrafındakı hüceyrələr adrenalin hormonunun verdiyi əmrə tabe olaraq lazımi damarları genişləndirir. Adrenalin molekulları ürəyə, beyinə və əzələlərə gedən damarları genişlədir, dəriyə gedən damarları isə daraldır. Beləliklə, orqanizm üçün lazım olan əlavə qan təmin olunur.

Dəriyə az qan getməsinin başqa səbəbi də var: əgər yaralanma olarsa, qan itirmə riski azaldılır. Həddindən artıq həyəcanlanan zaman dəridə müşahidə olunan solğunluğun səbəbi də o anda dəriyə daha az qanın getməsidir.

“Qəlb qırılma” halı ölümə  səbəb ola bilər. Tibdə buna stressə bağlı olan kardiomiopatiya deyilir. Bu zaman insan həssas stress təzyiqinə məruz qalır və bu halda dünyanın ən sağlam insanı belə, ürəyi ilə problem yaşaya bilər.

Acı bibərin tərkibindəki kapsaisin maddəsi seks zamanı tərləməyə, ürək ritmini yüksəldərək sürətli bir şəkildə orqazma çatmağa kömək edir.

  • OKSİTOSİN – Orqanizmin – hipofiz vəzinin hasil etdiyi uyuşdurucu təsirli hormon – neyromediator. Bəzən ona “sevgi hormonu” da deyirlər. Təbiətən bu hormon kişilərlə müqayisədə qadınlarda daha yüksək miqdarda hasil olur. Bunun da əsas səbəbi ana-övlad bağlılığını gücləndirməyə xidmət etdiyindən irəli gəlir. Oksitosin hormonu təmasdan yaranır. Toxunmaq bu hormonun artmasına səbəb olur. Sevgililər çox təmasda olduqda bu hormon da çox ifraz olur ki, bu da insanları bir-birinə daha çox bağlanırlar. Təcrübələr göstərir ki, bir müddətdən sonra, yəni, insan öz sevgisinə qovuşandan sonra bu hormon azala bilir. Xüsusi ilə də evliliyin bir ilindən sonra adətən bu hormon azalır . Bu hormonlarla yanaşı, beyində feniletamin və amfetamin maddələri də sintez olunur və bu maddələrin sintezi bədəndə metabolizmi artırır. Bu səbəbdən sevən insan narahatlıq keçirir, iştahdan kəsilir, yuxusu qaçır. Sevdiyi insanın diqqətsiz davranması ona narahatlıq verir. Bütün diqqəti sevdiyi adamda olur. Bu da həmin hormonların verdiyi fəsadlar hesab olunur.
    Sevgi çəkinin də azalmasına səbəb olur. Arıqlama kortizol deyilən hormonun təsirindən baş verir. Bu hormon bədəndəki yağları yandırır ki, bunun da nəticəsində insan arıqlamağa başlayır. Son illər aparılan araşdırmalara görə insanlar qucaqlaşarkən oksitosinin miqdarı artır. Normal münasibət üçün sevgililər ən azı gündə dörd dəfə qucaqlaşmalıdırlar. Həmçinin, insan təmasda olduğu heyvanlarda belə bu hormon ifraz olunur.

Qadınlarla aparılan araşdırma  göstərib ki, ciddi münasibət yaşadığı vaxtlarda yeni təcrübələr aparmağa daha çox meyilli olurlar, arzular qururlar. Bununla yanaşı, cinsi həyatları haqqında təxminləri və xəyal güclərini də işə salırlar.

 

  • DOPAMİN – İnsan ilk sevməyə başladıqda onun orqanizmində dopamin əmələ gəlir. Sevgisinə nail olan insanda dopaminin miqdarı artmağa başlayır. İnsanlarda və heyvanlarda olan bu hormonun müəyyən funksiyaları vardır:

-hərəkət

-yaddaş

-diqqət

-həzz alma hissi

-yuxu

-öyrənmək

-idrak

Narkotik vasitələrdən və siqaretdən istifadə dopamin miqdarını artırar və eyforiya yaradar. Lakin sonradan alüdəçilik yaradar, orqanizmə ciddi fəsadlar verər. Dopamin azlığında Parkinson xəstəliyinin yaranma ehtimalı artmış olur. C vitaminində və günəş işığının təsiri nəticəsində dopamin miqdarı artır. Hobbiləriniz, sizi xoşbəxt edən hərşey dopamin ifrazını artırır.  Kimyəvi quruluşu C6H3(OH)2-CH2-CH2-NH2) bu şəkildədir.

  • SEROTONİN – zövq almaq, həzz hormonu hesab edilir. Sevdiyiniz şəxslə tez-tez görüşəndə, təmasda olanda bu hormonun miqdarı artır. Ancaq arzulara çatdıqdan sonra tərəflərdən asılı olmayaraq bu hormonun miqdarı azalmağa başlayır. Sevginin azalması insana əzab verməyə başlayır. Serotonin azalması depresiyaya gətirib çıxarır. Neyromediator serotonin insanın əhvalına, iştahasına və yuxusuna olduqca böyük təsir edir. Orqanizmdə serotoninin səviyyəsi azaldıqda insanda diqqətsizlik, huşsuzluq, əhvalın səbəbsiz pisləşməsi, iştahasızlıq, əsəbilik kimi pozulmalar inkişaf edir. Serotoninin azalması həmçinin depressiya, panika kimi ağır pozulmaların inkişafına səbəb ola bilər. Bədəndə serotoninin ifrazını artırmaq üçün sizə sadə üsullar kömək edə bilər:

1. Bəzi məhsullar orqanizmdə serotoninin sintezini stimullaşdırır. Bu məhsullar arasında — pendir, şokolad, kakao, hindquşu əti, balıq, banan, xurma, qoz-fındıq.

2. İdmanla məşğul olmaq da serotoninin ifrazını artırır. Lakin bu zaman idman insana zövq verməlidir. Yoqa da serotoninin ifrazını çox yaxşı artırır.

3.  Araşdırmalar göstərir ki, massaj orqanizmdə stress hormonlarının səviyyəsini aşağı salır, serotoninin ifrazını artırır.

4. Serotoninin ifrazını artırmaq üçün belə faydalı qarışıqdan da istifadə etmək olar — hərəsindən 200 qr olmaqla kişmiş, ərik qurusu, qoz, 2 limon (qabıqlı) və 1 stəkan bal götürülür. Bütün inqrediyentlər blenderdə əzilir, bal əlavə olunur, qarışdırılır. Bu qarışıqdan hər gün səhər yeməyindən əvvəl 1 x.q. olmaqla qəbul edin.

B6, B12, B9 vitamin qruplarında serotonin miqdranın artmasını təmin edir.
Avokado testosteron üçün ən əhəmiyyətli şeylərdən biri olan B6 vitamini ilə zəngindir. Yumurtanın tərkibində olan B5 və B6 vitamini hormon səviyyəsini tənzimləyərək, enerji səviyyəsini normallaşdırır. Bu vitaminlər, bədənimizin stresslə mübarizə aparmasını təmin edir.

Banan qanda serotonin istehsalını təmin edir. Həmçinin tərkibində Kaliumun olması əzələ gücünü artırması baxımından orqazm üçün əhəmiyyətlidir.

Qozlu bal ən qüvvətli təbii cinsi dərmanlardan biridir. Bal estrogen və testosteron səviyyəsini artırır. Tərkibindəki Bor libidonun yüksəlməsini təmin edir. Şəkər isə bədənimizdə bizə xoşbəxtlik hissi verən serotoninin istehsalına yardımçı olur. Qozda olan B6 hormon tarazlığını təmin etdiyi kimi, yüksək enerji verməyə də kömək edir.

 

İngiltərədəki Leeds Universitetində aparılan araşdırmanın nəticəsində öpüşün insan sağlamlığı üçün daha bir faydası ortaya çıxıb.  Öpüşmək xüsusilə hamiləlikdə təhlükəli olan bir bakteriyanın kişidən qadına keçməsinə şərait yaradır. Tüpürcək içində gizlənən bu bakteriya – stomoqlabinavirus normal dönəmdə ciddi bir problemə səbəb olmur. Ancaq qadınlarda hamiləlik dönəmində təhlükə yaradır. Doğulmamış uşaqların ölümünə və ya uşaqda karlıq kimi qalıcı problemlərə səbəb olur. Mikrobun yayılmasına səbəb olan öpüşmə bir yandan da bakteriyalara qarşı immunitet qazandırır. Uzun müddət eyni insanla öpüşdükdə stomoqlabinavirusun yaratdığı təsirlərə qarşı immunitet formalaşır

Yaponiyada ailə planlaşdırması birliyi tərəfindən aparılan araşdırma zamanı cinsi həyat yaşamayan çox sayda cütlük aşkarlanıb. Araşdırmaya əsasən, qadınların 22 faizdən çoxu cinsi əlaqənin çox zəhmətli olduğunu söyləyiblər. Kişilərin isə 35,2 faizi seksin yorucu olduğunu açıqlayıblar.

Sonda qeyd etmək lazımdır ki, Sevginin nə qədər kimyəvi reaksiyalar bütünü olduğunu desək də, çox önəmli şəxsiyyətlər belə sevgi qarşısında acizlik göstəriblər.

Van Qoq ən məşhur əsərlərindən biri olan  “Ulduzlu gecə” rəsmini psixi dispanserdə müalicə alarkən çəkmişdi. Psixi problemlər yaşayan Van Qoq xəstəliyinin pik həddə çatdığı dönəmlərdə qablardakı boyaları yeyirdi. O daima təklik duyğusundan əziyyət çəkmiş, həyatının sonuna yaxın aşiq olduğu qıza isə öz qulağını kəsərək hədiyyə etmişdi.

Salvador Dali Parkinson, diqqət əksikliyi, hiperaktiv pozuqluq xəstəsi idi. Aşiq olduğu Galanı cəlb etmək üçün gübrədən hazırladığı bir ətirdən istifadə edirdi.

 

 

 

 

 

Mənbələr:

  • “The Reality of the “Runner’s High””UPMC Sports Medicine.
  • Якубке Х.-Д., Ешкайт X., Аминокислоты, пептиды, белки, пер. с нем., М., 1985, с. 289-95.
  • Helena Curtis, Sue Barnes, İnvıtation To Biolog, səh. 467)
  • (Eldra Pearl Solomon, İnsan Anatomisine ve Fizyolojisine Giriş, Çeviri: Doç. Dr. L. Bilkem Süzen, İstanbul, Birol Basın Yayın Dağıtım, avqust 1997, səh. 140)
  • Biochemistry of Parkinson’s Disease
  • https://ghr.nlm.nih.gov/condition/dopamine-transporter-deficiency-syndrome

 

 

 

 

Hazırladı: Aytac Şirinova

Redaktə etdi: Aytac Şirinova

71 ŞƏRH

  1. I just want to tell you that I am just all new to weblog and honestly enjoyed your web site. Probably I’m going to bookmark your website . You definitely come with superb article content. Many thanks for revealing your blog site.

  2. I merely wish to reveal to you that I am new to posting and pretty much admired your article. More than likely I am most likely to remember your blog post . You simply have great article information. Love it for share-out with us your internet document

  3. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  4. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  5. great points altogether, you just won a brand new reader. What might you recommend about your submit that you simply made a few days in the past? Any positive?

  6. Merely a smiling visitant here to share the love (:, btw outstanding pattern. “Make the most of your regrets… . To regret deeply is to live afresh.” by Henry David Thoreau.

  7. I have to point out my respect for your kind-heartedness for persons who really want assistance with your area. Your real dedication to getting the message around became definitely interesting and have continuously encouraged professionals just like me to achieve their desired goals. Your amazing valuable help and advice implies so much a person like me and especially to my office workers. Thanks a lot; from everyone of us.

  8. But wanna comment on few general things, The website style and design is perfect, the content material is very great. “Crime does not pay … as well as politics.” by Alfred E. Newman.

  9. I do agree with all the ideas you have presented in your post. They are very convincing and will definitely work. Still, the posts are too brief for beginners. Could you please prolong them a bit from next time? Thanks for the post.

  10. I have read some excellent stuff here. Definitely value bookmarking for revisiting. I surprise how so much attempt you place to create this kind of excellent informative website.

  11. I’ll immediately snatch your rss as I can not to find your email subscription link or e-newsletter service. Do you have any? Please let me understand so that I may subscribe. Thanks.

  12. I definitely wanted to write a quick note to appreciate you for the marvelous information you are placing on this site. My long internet look up has finally been rewarded with good facts and techniques to exchange with my family. I ‘d suppose that we website visitors actually are definitely blessed to be in a really good network with many awesome people with very beneficial basics. I feel somewhat grateful to have come across your entire weblog and look forward to plenty of more amazing minutes reading here. Thanks a lot once again for a lot of things.

  13. I think this is one of the most important information for me. And i’m glad reading your article. But wanna remark on few general things, The site style is great, the articles is really great : D. Good job, cheers

  14. What i do not understood is actually how you’re not actually much more smartly-preferred than you may be now. You’re very intelligent. You already know therefore considerably on the subject of this matter, made me for my part imagine it from a lot of various angles. Its like women and men aren’t interested except it’s something to accomplish with Lady gaga! Your own stuffs excellent. All the time maintain it up!

  15. Attractive section of content. I just stumbled upon your blog and in accession capital to assert that I get in fact enjoyed account your blog posts. Anyway I’ll be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently fast.

  16. You could definitely see your enthusiasm within the work you write. The sector hopes for more passionate writers such as you who aren’t afraid to say how they believe. At all times follow your heart. “The only way most people recognize their limits is by trespassing on them.” by Tom Morris.

  17. You are my intake, I possess few web logs and sometimes run out from post :). “Follow your inclinations with due regard to the policeman round the corner.” by W. Somerset Maugham.

  18. You actually make it seem so easy with your presentation but I find this matter to be really something that I think I would never understand. It seems too complicated and very broad for me. I am looking forward for your next post, I will try to get the hang of it!

  19. Pretty section of content. I just stumbled upon your web site and in accession capital to assert that I get in fact enjoyed account your blog posts. Anyway I will be subscribing to your augment and even I achievement you access consistently fast.

  20. I just couldn’t leave your web site prior to suggesting that I extremely loved the standard info an individual provide to your visitors? Is gonna be back often to investigate cross-check new posts.

  21. We’re a group of volunteers and opening a new scheme in our community. Your web site offered us with valuable info to work on. You’ve done a formidable job and our entire community will be thankful to you.

  22. I¡¦ll immediately clutch your rss as I can not to find your e-mail subscription link or newsletter service. Do you’ve any? Please let me recognize in order that I may just subscribe. Thanks.

  23. I just couldn’t go away your website prior to suggesting that I actually enjoyed the standard info an individual supply to your guests? Is gonna be back frequently to investigate cross-check new posts

  24. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  25. You could certainly see your enthusiasm in the work you write. The world hopes for even more passionate writers like you who aren’t afraid to mention how they believe. All the time follow your heart. “Every man serves a useful purpose A miser, for example, makes a wonderful ancestor.” by Laurence J. Peter.

  26. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  27. Hello very cool blog!! Guy .. Beautiful .. Wonderful .. I will bookmark your blog and take the feeds also¡KI’m satisfied to search out so many helpful information here in the submit, we’d like work out more strategies on this regard, thank you for sharing. . . . . .

  28. I simply wanted to post a brief note so as to appreciate you for those splendid ways you are writing on this website. My particularly long internet investigation has at the end of the day been recognized with brilliant facts and strategies to go over with my contacts. I ‘d point out that we visitors actually are very much endowed to exist in a fine website with so many perfect individuals with interesting suggestions. I feel rather grateful to have encountered the weblog and look forward to tons of more amazing times reading here. Thanks a lot once more for all the details.

  29. I think this is one of the most vital info for me. And i am glad reading your article. But should remark on few general things, The site style is great, the articles is really excellent : D. Good job, cheers

  30. Fantastic goods from you, man. I’ve understand your stuff previous to and you’re just too great. I actually like what you’ve acquired here, certainly like what you are saying and the way in which you say it. You make it entertaining and you still care for to keep it smart. I can’t wait to read much more from you. This is really a wonderful web site.

  31. I have recently started a web site, the info you offer on this site has helped me greatly. Thanks for all of your time & work. “‘Tis our true policy to steer clear of permanent alliances with any portion of the foreign world.” by George Washington.

  32. Thanks a lot for providing individuals with such a terrific chance to read from this web site. It is often so nice and also jam-packed with a good time for me personally and my office acquaintances to visit the blog no less than 3 times in one week to read the latest issues you have. Of course, I’m just certainly fascinated with the incredible things you give. Certain 3 facts on this page are basically the most suitable I have ever had.

  33. I in addition to my pals have already been following the great pointers found on the blog then quickly I got an awful suspicion I had not thanked the website owner for those tips. Those young men had been as a consequence happy to read through them and have undoubtedly been having fun with these things. Many thanks for actually being well helpful and for figuring out this kind of good topics millions of individuals are really needing to be aware of. My personal sincere regret for not saying thanks to earlier.

  34. I think this is among the most important info for me. And i am glad reading your article. But want to remark on few general things, The site style is ideal, the articles is really excellent : D. Good job, cheers

  35. I think other web-site proprietors should take this web site as an model, very clean and fantastic user friendly style and design, as well as the content. You are an expert in this topic!

  36. It is perfect time to make some plans for the future and it is time to be happy. I have read this post and if I could I wish to suggest you some interesting things or advice. Perhaps you can write next articles referring to this article. I want to read even more things about it!

  37. Thank you, I’ve recently been looking for info approximately this subject for a long time and yours is the greatest I’ve discovered so far. However, what in regards to the bottom line? Are you positive about the supply?

CAVAB YAZ

Zəhmət olmasa şərhinizi daxil edin!
Zəhmət olmasa adınızı buraya daxil edin