Fəridbəy Həsənli

10 POSTS0 COMMENTS
http://rezonanss.com

Xaosdan doğan nizam

17-ci əsrdəki elmi inqilabdan əvvəl dünyaya bu gün elm adamlarının termini istifadə etdiyi mənadan bir az fərqli, amma çox insanın hazırda istifadə etdiyi mənada bir xaos hökm edirmiş kimiydi. Dünyanın mürəkkəbliyinin təməlinin sadə və sistemli qanunlar ola biləcəyi heç kəsin ağlına gəlmirdi. Havanın və küləyin davranışları, qıtlığın meydana gəlməsi...

İyirminci əsrdə elm

"Tanrının əsərlərinin universal gözəlliyini və qüsursuzluğunu öz bütünlüyü içində qavraya bilmək üçün bütün kainatın davamlı və tamamilə azad bir irəliləmə içində olduğunun fərqinə varmalıyıq. Nəticədə, boşluqda/fəzada hər zaman oyanma vaxtı hələ çatmamış, yuxuda olan şeylər vardır."  - Gottfried Wilhelm Leibniz -  "Şeylərin kökü haqqında"  (1967) "Toplum heç bir zaman irəli getməz. Bir...

Cennerin kəşfi: “Nəsillər boyunca peyvənd ən böyük müalicə sıçrayışı olmuşdur”

Bir kənd həkimi bəşəriyyəti ölümcül xəstəlikdən necə qurtardı? "Düşünmə, et!" Cərrah Con Hantrın (John Hunter) şüarı bu idi və bu şüarı dərs verdiyi stajyor həkimlərə də aşılayırdı. Digər tərəfdən, onun ən bacarıqlı şagirdi Edvard Cenner (Edward Jenner) şüarı ürəkdən mənimsəmişdi və zamanla insan sağlamlığının çöhrəsini kökdən dəyişdirəcək bir kəşfi etdi. Əsrlərdir...

Mem Mexanikası

Mem mexanikası nədir? Mem insandan insana və ya digər mediyalar vasitəsilə kopyalanan və ya təqlid edilən bir fikir, bacarıq, texnologiya və ya hekayə kimi bilgiləri ifadə etmək üçün istifadə edilir. "Qırmızı başlıqlı qız bir çox ölkəyə yayılmış çox uğurlu bir memdir, eynilə Nisbilik nəzəriyyəsi kimi" - deyir Suzan Blakmor (Susan...

Fotokamera

Fotoqrafiya hansı şəraitdə və necə formalaşdı? Hər saniyə Facebooka 2000-ə yaxın şəkil əlavə edilir. Günümüzdə bir şəkil çəkib sosial şəbəkədə paylaşmaq asan və sürətlidir. Amma əvvəllər vəziyyət belə deyildi. "Vizual bilgini çatdırmaq elmi inkişaf üçün şərtdir və yaxşı bir rəsm yüzlərlə sözə bərabər ola bilər. Şəkillər həmişə etibarlı deyil, amma fotokameranın...

Qurbağanın aşağı ətraflarının hərəkəti batareyanın ixtirasına necə səbəb oldu?

Bəzən böyük kəşflərin arxasında böyük təsadüflər yatır. 1771-ci ildə bir gün italiyan həkim Luigi Galvani testislərinin ayaqlarında olduğunu sübut etmək üçün ölü bir qurbağa kəsirdi. Metal alətləriylə qurbağanın ayaqlarına toxunarkən onların yüngülcə tərpəndiyinə şahid oldu. Galvani bunun qurbağanın içindəki "heyvani elektrik"dən qaynaqlandığını müdafiə etdi. Başqa bir italiyan fizik Alessandro Voltanın...

Radiodalğalar

Mövcud elektromaqnit dalğalar kabelsiz rabitəyə necə qapı açdı? David E. Hughes məhsuldar ixtiraçı idi. Edisonun telefon ötürücüsünü təkmilləşdirdi və metal detektorunun çox mühüm hissəsini ixtira etdi. Lakin əsl məşhurluğunu radiodalğa ötürücüsünü və detektoru ixtira etməklə qazandı. Ümid edirik ki, səsini həqiqətən kiməsə çatdırmışdır. "Bəsit bir daşıyıcı dalğa modulyasiyası ilə işə başlayan...

Atom: Həyat Hissəciklərinin Kəşfi

Əfsanəyə görə, qədim yunan filosofu Demokrit (Democritus) evində rahat oturarkən fizikadakı ən təməl anlayışlardan birini kəşf etdi. Deyilənlərə görə, hipotezinin ilham mənbəyi çörək qoxusu idi. Xidmətçisi təzə bir çörəklə üst mərtəbəyə çıxarkən Demokritin zehnində şimşəklər çaxdı, qoxunun burun dəliklərinə gələ bilməsi üçün havada üzən bəzi çox-çox kiçik çörək hissəciklərinin olması...

Karl Saqan – İşıq, necə görürük, rənglər əslində nədir.

Karl Saqanın “Milyardlarla və Milyardlarla” kitabından bir hissə. İşıq bir çox yöndən bir dalğa kimi hərəkət edir. Məsələn, qaranlıq bir otaqda işığın bir-birinə paralel iki yarıqdan keçdiyini düşünün. Bu halda yarıqların arxasındakı bir pərdəyə görüntü necə düşər? Cavab belədir: Yarıqların görüntüsü - daha doğrusu yarıqların bir sıra parallel aydınlıq və...

Kosmik yaşam: NASA əkizlər araşdırmasının nəticəsini açıqladı

NASA 2015-ci ildə kosmosda uzun bir müddət qalmağın insan bədəninə etdiyi təsirləri araşdırmaq üçün Beynəlxalq Kosmos Platformasında gerçəkləşdiriləcək bir illik tapşırıq təşkil etdi. Bu missiyada yer almaq üçün iki kosmonavt  könüllü oldu: ekiz qardaşlar Mark Kelly (Mark Kelly) və Scott Kelly (Scott Kelly). NASA bu çalışmaya Twins Study  (ekizlər çalışması)...