Nisə Qulizadə

59 POSTS0 COMMENTS
http://rezonanss.com

Kinandromorfizm nədir?

Drozofil milçəyində və başqa həşəratlarda bədəninin bir tərəfi dişi, digər tərəfi erkəklik əlaməti olan fərdlər müşahidə edilmişdir. Bu cür mozaikliyin – kinandromorfizm- meydana çıxmasının mexanizmini  izah etmək çətin deyildir. X-xromosomundan birində iki resessiv gen–ağgözlülük (w) və rudiment qanadlılıq (m), o birində bunların...

Hibridləşmə nədir?

Genetik tədqiqatlarda və seleksiya işində ən çox istifadə olunan  üsullardan biri hibridləşmə üsuludur. Q. Mendel və ondan sonra bir sıra alimlər əlamətlərin irsən keçməsinin qanunauyğunluqlarını aşkar etmək üçün hibridləışmə üsulundan istifadə etmişdir. Seleksiyaçılar yüksək keyfiyyətli və məhsuldar bitki sortları almaq  üçün hibridləşmə üsulundan geniş istifadə edirlər. Bu...

Partenogenez nədir?

Spermatozoidlərin iştirakı olmadan yumurta  hüceyrəsinin bölünərək inkişaf etməsi və bu qayda üzrə nəsil alınmasına partenogenez və ya qız çoxalma deyilir. Partenogenez təbii və süni olur.Təbii partenogenezdə yumurta hüceyrəsi daxili və ya xarici faktorların  təsirindən bölünür və spermatozoidin iştirakı olmadan rüşeym inkişaf edir. Təbii partenogenez bəzi canlılar üçün...

Poliploidiya nədir?

İrsi əlamət və xassələrin xromosomlarda yerləşən genlər vasitəsilə nəsillərdən-nəsillərə ötürülməsi isbat edildikdən sonra hüceyrələrin  nüvələrində xromosom sayının daha dərindən öyrənilməsinə başlanıldı. Xromosomlar genetiklərin diqqət mərkəzində oldu. Orqanizmlərin somatik  hüceyrələrində xromosom sayı diploid (2n), cinsiyyət hüceyrələrində isə haploid say (n) adlandırıldı. Lakin sonralardan məlum oldu ki, hüceyrələrin...

Qohum çarpazlaşma – inbridinq nədir?

Heyvanlarda qohumluq dərəcəsinə görə yaxın olan fərdlərin: qardaş – bacı, ata – qız, ana – oğul, xala və əmi uşaqların bir-biri ilə çarpazlşması  qohum çarpazlaşma və ya inbridinq adlanır. Bitkilərdə inbridinq öz-özünə tozlanma zamanı baş verir. İnbridinqin mənfi və müsbət tərəfləri vardır. Belə ki,qohum çarpazlaşma zamanı resessiv...

Genlərin qarşılıqlı təsiri nədir?

Genlərin qarşılıqlı təsiri aşağıdakı tiplərə bölünür: Genlərin komplementar təsiri. Genlərin epistatik təsiri. Genlərin polimer təsiri.Genlərin modifikasiyalaşdırıcı təsiri. Genlərin pleyotrop təsiri. Genlərin epistatik təsiri Qeyri-allel genlərin qarşılıqlı təsirinin maraqlı formalarından biri də epistatik təsir adlanır. Epistatik...

Genetik xəritə nədir?

Xromosomda genlərin düzülüş ardıcıllığı ilk dəfə 1911-ci ildə Alfred Stertevant tərəfindən D.melanogaster milçəyinin xromosomlarının tədqiqi zamani müəyyən edilmişdir. Krossinqover hadisəsi bir xromosomda yerləşən genlər arasında məsafəni, eləcə də bu genlərin lokuslarını müəyyən etməyə imkan verir. Genlər arasında məsafə (santimorqan) nə qədər azdırsa, krossover üzrə alınan nəticalər bir...

Gen terapiyası

Genin fəaliyyət məhsulları zülal və zülal təbiətli maddələr, məsələn, insulin bir çox onillərdir ki, irsi xəstəliklərin müalicəsində müvəffəqiyyətlə istifadə olunur. Müəyyən genlərin məməlilərin hüceyrələrinə köçürülməsi üsulları əvvələr elmi-tədqiqat işləri üçün istifadə olunurdu, indi isə müxtəlif genetik xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilir. Bu gen terapiyası üsulları adlanır. Gen terapiyası...

Cinsiyyətin differensiasiyası

Orqanizmin digər əlamətləri kimi, cinsiyyət əlamətləri də xarici mühitin və genotipin faktorları ilə müəyyənləşir. Məlumdur ki, orqanizmlərin cinsiyyətə görə genotipik olaraq biseksual olması  cinsiyyətin differensiasiyası prosesini olduqca mürəkkəbləşdirir.Orqanizmin biseksual olması, prinsip etibarı ilə onun inkişafının lazımi istiqamətdə, yəni cinsiyyətin ontogenezdə dəyişilməsinə imkan verir.Heyvanların rüşeyminin başlanğıc qonadaları cinsiyyətcə...

Androgenez nədir?(Ensiklopedik bilgi)

Androgenez–partenogenezin bir növüdür. Bu zaman yumurtanın nüvəsi bu və ya başqa bir səbəbdən məhv olur. Erkək cinsiyyət hüceyrəsi  yumurtaya daxil olur, lakin yumurtanın sitoplazmasına daxil olan spermatozoidin nüvəsindən başlayır. Lakin əmələ gələn haploid  xromosoma malik rüşeym ya inkişaf etmir ya da çox zəif olur. Nüvəsi  ölmüş yumurtaya...