Nisə Qulizadə

88 POSTS0 ŞƏRHLƏR
http://rezonanss.com

Plüralizm nədir?/ Fəlsəfə lügəti

Plüralizm – həqiqətin açıqlanmasında birdən çox prinsipin mövcud olmasını qəbul edən təlim, yəni fəlsəfədə həqiqətin növ-növ olduğunu, aləmi təşkil edən varlıq və əşyanın tək bir prinsipə və ya qanuna çevrilməyəcəğini, bir çox reallıqların mövcud olduğunu qəbul edən görüş. Pluralizm – monizmə əks...

İbn Xəldun kimdir?

Öz dövrünün görkəmli mütəfəkkirlərindən biri olan İbn Xəldunun dünya elminin inkişafında böyük xidmətləri olmuşdur. İbn Xəldun güclü bir hafizəyə, işlək bir zehnə, parlaq bir zəkaya, sağlam bir mühakiməyə, iti məntiqi düşüncəyə malik bir şəxsiyyət olmuşdur. O, 1332-ci ildə Tunisdə doğulmuş, 1406-cı ildə Qahirədə vəfat etmişdir. İbn Xəldun...

Modernlәşmә nәzәriyyәsi vә Neoevolyusionizm konsepsiyası nədir?

Fransız mәnşәli istilah olaraq “modernlәşmә” (modernisation) birbaşa tәrcümәdә “yeni”, “müasir” anlayışlarını tәcәssüm etdirir. Semantik baxımdan istilahın mәna diapozonu daha geniş vә әhatәlidir. Ümumi texniki kontekstdә modernlәşmә tәkmillәşmә, yenilәşmә, yaxşılaşma, yeni tәlәb vә normalara, texniki şәrtlәrә vә keyfiyyәt göstәricilәrinә müvafiq olaraq obyektdә uyğunlaşdırma aparma kimi keyfiyyәtlәri ehtiva edir....

Antik fəlsəfənin sonu

Afinada antik irsin ənənələrini davam etdirən məktəbin olmasına baxmayaraq qədim Yunan və Roma dinləri, dünyagörüşü və ənənələrinin iflasa uğraması prosesi artıq V – VI yüzilliklərdə tamamilə başa çatmışdır. Antik ənənə Roma imperiyasında yayılmaqda olan Xristianlıqla rəqabət apara bilmirdi. Bəzi hallarda Xristianlıqla bu...

Qədim yunan atomçuları-Demokrit və Leukippus

Levkipp və ya Leukippus   (m.ö. 500 - 440) Qədim filosoflar daha çox dünyanın nədən yaranması, varlığın mahiyyətinin nədən ibarət olması kimi suallara cavablar axtarırdılar. Atomçuluğun əsasını Leukippus (m. ö. V yüzillik) qoymuşdur. O hesab edirdi ki, dünyada hər şey sadə, bölünməz kiçicik hissəciklər olan...

Şintoizm nədir?

Qədim Yaponiyada fəlsəfi fikrin meydana gəlməsi əsas dini təlim olan sintoizm ilə (yaponca «sintoizm» - allahların yolu, təlimi) sıx bağlıdır. Şintoizm tamamilə yapon xalqına xas olan bir dindir, konfusiçilik və buddizm ilə yanaşı mövcuddur. Bu üç din birləşərək yapon mədəniyyətini, əxlaqını, həyat və ölümə münasibətini müəyyənləşdirir.

Qnostisizm nədir?

Qnostisizm (yun.-həqiqi biləyə yiyələnmək) antik dövrün sonlarında (I-V yüzilliklərdə) yaranmış dualistik dini təlimdir. Bu təlimdə Xristianlığın, yunan fəlsəfəsinin və bəzi Şərq dinlərinin ideyaları qarışmış, sinkretik hala gətirilmişdir. Qnostisizm ezoterik bir təlim idi, onun ardıcılları iddia edirdilər ki, Tanrı onlara dünyanın sonu haqqında...

Transsendent,Transsendental,Emanasiya nədir? // Fəlsəfə lüğəti

Emanasiya – aşağı olanın daha yuxarı olandan çıxması. Çox olanın bir olandan çıxması. Bir olan yetkin olandır və öz varlığı daxilində azalmadan və dəyişmədən qalır, ondan törəyən isə çıxış qaynağından olan uzaqlığın ölçüsünə görə get-gedə yetişkənliyini itirir. Emanasiya anlam baxımından da bir şeydən axmaq, aşağıdakının yuxarıdakından,...

Platon, Plotin və Sartr…

Kainat nə qədər böyük və onun müxtəlifliyi nə qədər çox olsa da, o hər şeyi ehtiva edən ilahi bir qüvvənin sayəsində vəhdətdədir. Onun sayəsində bütün bu dünya ilahiləşir. Plotin «Mən harada dayanmışamsa, dünyanın mərkəzi də oradadır» fikri (Molla Nəsrəddin) «dünya-mərkəzi...

Roma məktəbi və Plotin

Roma məktəbinin və ümumiyyətlə, yeni-platonçuluğun ilk filosofu Ammonius Sakkas (lat. Ammonius Saccas; e.ə 175—242) hesab edilir. O, xristian ailəsində tərbiyə almışdır. Sonra isə Xristianlıqdan imtina etmiş, antik fəlsəfi irsi əsasında öz fəlsəfəsini irəli sürmüşdür. Ancaq, Ammoniusdan heç bir yazılı ədəbiyyatın qalmadığına görə onun fəlsəfi fikirlərini bərpa...