Samir Qulamzadə

26 POSTS0 COMMENTS

Planetlərin Günəşdən olan məsafələri hansı qanunauyğunluğa tabedir?

XVIII əsrin sonlarında Günəş sisteminin 7 planeti məlum idi. Onlardan Merkuri, Venera, Mars, Yupiter və Saturn hələ çox qədimdən müəyyən edilmişdir. O dövrdə səma mexanikasına əsasən planetlərin dolanma periodları və orbitlərinin ölçüləri kifayət qədər dəqiqliklə hesablanmışdır. Məlum olmuşdur ki, planetlərin Günəşdən olan məsafələri təqribən həndəsi silsilə ilə artır. Bu...

Kosmik “çayka” – Valentina Tereşkova kimdir?

“Çayka” radioqram şifri ilə uçuşuna hazırlaşan Tereşkova startdan qabaq bu sözləri deyir: “Ey! səma! Şlyapanı çıxar!” (Həmin sitat V.Mayakovskinin “Şalvarlı bulud” poemasında verilib) 30 dekabr 1961-ci ildə SSRİ-də rəsmi olaraq qadın kosmonavtikasının əsası qoyuldu. Kommunist partiyası 5 qadının qəbul olması ilə bağlı qərar qəbul etdi. Lakin 5 qadının seçilməsinə qədər...

Kainat dinamikasının qanunları

Kainat dinamikası - fizikanın bir bölümü olub, dünya sabitlərinin və əsas kəmiyyətlərin əsasında Kainatın Başlanğıcını (əmələ gəlməsini), inkişafını (formalaşmasını) və sonunu öyrənən elmdir. Əgər Başlanğıc formulasını dünya sabitlərinin vasitəsi ilə ifadə etmək mümkündürsə, fundamental qanunauyğunluqları hesablayanda əsas kəmiyyətlərsiz keçinmək olmur. Əlbəttə, məlum nəzəri və eksperiment yolla alınmış nəticələr var...

Kainatda qüvvə, enerji və enerji axını

Əgər qəbul etsək ki, dünyəvi hadisələrin dəyişməsinin səbəbi qüvvədir, o zaman cismin əlamətinin bu qüvvənin təsiri altında dəyişmə sürətinin göstəricisi də kütlədir. Burada “qüvvə” termini ilə “qarşılıqlı təsir” nəzərdə tutulur. “Qarşılıqlı təsir” dəqiq təyin edilmiş kəmiyyət deyildir ki, onu ölçmək, real prosesləri göstərən tənlikdə istifadə etmək mümkün deyil. Tənlikdə...

Süni peyklərin qısa tarixi

Bəşəriyyət həmişə kosmosu fəth etmək arzusunda olmuşdur 1869-cu ildə Edward Everett Hale tərəfindən qələmə alınmış “Kərpicdən Ay” qısa məzmunlu hekayəsində və Jül Vernin 1879-cu il tarixli “Bəyimin taleyi” adlı əsərində süni peyklərin ilk təxəyyül nümunələrini görmək olar. Elmi sahədə kosmosun fəthinə ilk addım 1903-cü ildə atılmışdır. Həmin dövrdə artıq insanlar bilirdilər...

Aerodinamika nədir?

Aеrоdinamika (yun. aer – hava və dinamic - güc) hava axınının qanunauyğunluqları və hava ilə havada hərəkət edən cisimlər arasında qarşılıqlı təsir qüvvə və momentlərini öyrənən еlmdir. Aеrо­dinamika, uçuş dinamikası, uçan aparatların kоnstruksiyası və möhkəmliyi, оnların istismarı, uçuşun təhlükəsizliyi və başqa məsələlərin öyrənilməsində əsas fənn hеsab оlunur və iki...

“Düşən” ulduz?

Ulduz axması (sürüşməsi) və ya düşməsi haqqında az eşitməmişik. Öz gözlərimizlə də dəfələrlə şahidi olmuşuq. Gecə vaxtı açıq havada göy üzünü seyr edərkən müxtəlif rəng və parlaqlıqdakı ulduzların meydana gətirdiyi o inanılmaz və möhtəşəm mənzərənin içindən bir ulduzun parlaq bir cizgi cızaraq sürüşüb getdiyini şübhəsiz ki, görmüşsünüz. Bəziləri ürəyində bir...

Marsın arvadı çadralıdır

Bu parlaq ulduzu çox vaxt “axşam”, ya da “dan” ulduzu adlandırmışlar. Qədim xalqlar isə bunun başqa-başqa ulduzlar olduğuna inanırdılar. Yerin axşam səmasında Venera çox erkən, hələ tam qaranlıq düşməmiş görünür. Səhər isə, Günəş çıxandan sonra mavi səmada sanki başqa ulduz yoldaşlarından ayrı düşmüş kiçik bir ulduz görmək mümkündür. Bu...

Fəlsəfə tarixində elm (riyaziyyat, fizika-kimya və astronomiya)

Riyaziyyat. Əqli inkişafın Pifaqordan Platona kimi dövrünün araşdırılmasının nəticəsində biz görürük ki, fəlsəfə üçün riyazi təfəkkür tərzi nə qədər də vacibdir. Platon ideyaları və onların mövcudluğu barədə düşüncələr əsaslandırılmış bir şəkildə əsas riyazi problemlər üzərində düşüncələr kimi nəzərdən keçirilə bilər. Onların müzakirəsini bu yunan filosofları başlamışdı, bu müzakirələr Orta...

Kvant statistikaları haqqında anlayış

Kvant statistikası klassik statistikada olduğu kimi çoxlu sayda zərrəciklərdən təşkil olunmuş makroskopik sistemlərin (cisimlərin) tarazlıq hallarında fiziki xassələrini öyrənir. Buna görə də, statistik fizikanın hər iki statistikada istifadə etdiyi tədqiqat metodları demək olar ki, eynidir. Fərq ondan ibarətdir ki, klassik statistik fizikada sistemi təşkil edən zərrəciklərin hərəkəti klassik mexanika...