Əsas səhifə Elm Astronomiya

Astronomiya

Ən böyük ulduz hansıdır?

Günəş bizə ən yaxın olduğuna görə göydəki ən böyük ulduz kimi görünə bilər,lakin digər ulduzlarla miqyasda olduqca orta səviyyədədir. Kainatdakı bilinən ulduzların təxminən yarısı ya çox böyük, ya çox kiçikdir. Kainatda ən böyük ulduz kimi tanınan UY Scuti, günəşdən 1700 qat böyük radiusa malikdir.

Planetlərin Günəşdən olan məsafələri hansı qanunauyğunluğa tabedir?

XVIII əsrin sonlarında Günəş sisteminin 7 planeti məlum idi. Onlardan Merkuri, Venera, Mars, Yupiter və Saturn hələ çox qədimdən müəyyən edilmişdir. O dövrdə səma mexanikasına əsasən planetlərin dolanma periodları və orbitlərinin ölçüləri kifayət qədər dəqiqliklə hesablanmışdır. Məlum olmuşdur ki, planetlərin Günəşdən olan məsafələri təqribən həndəsi silsilə ilə artır. Bu...

Kosmik “çayka” – Valentina Tereşkova kimdir?

“Çayka” radioqram şifri ilə uçuşuna hazırlaşan Tereşkova startdan qabaq bu sözləri deyir: “Ey! səma! Şlyapanı çıxar!” (Həmin sitat V.Mayakovskinin “Şalvarlı bulud” poemasında verilib) 30 dekabr 1961-ci ildə SSRİ-də rəsmi olaraq qadın kosmonavtikasının əsası qoyuldu. Kommunist partiyası 5 qadının qəbul olması ilə bağlı qərar qəbul etdi. Lakin 5 qadının seçilməsinə qədər...

O həyatın mərkəzindədir – Günəşin sonu necə olacaq?

Günəşdə gedən nüvə reaksiyasını nəzərə alsaq, gənclik illərini yaşayan bir ulduzdur. Gənclik dönəmində ulduzlar hidrogeni heliuma çevirərək enerji istehsal edir. Lakin, bir müddət sonra, ulduzun nüvəsində heliuma çevirmək üçün lazım olan miqdarda hidrogen qalmır. Nüvə və çevrəsi, ulduzun o zamana qədər topladığı heliumla dolmağa başlayır. Bu hidrogen qıtlığının yaranması,...

İlk Qara dəlik görüntüsündəki halqa nəyə görə narıncı rəngdədir?

Aprel ayının 10-da, 200-dən çox astronomun beynəlxalq iş ortaqlığı, bizim real olaraq görə bildiyimiz ilk qara dəlik görüntüsünü ortaya çıxartdı. Qaranlıq bir nüvənin ətrafında olan parlaq narıncı-sarı halqanın görüntüsü, "Event Horizon Telescope (EHT)" olaraq bilinən və dünyada 8 ədəd olan radioteleskopun köməkliyi ilə əldə edildi. Araşdırmaçıların əlində olan görüntü, Yerdən...

Dünyanın sonu necə olacaq? – 8 alternativ fikir

  Atmosferimiz, Günəşə olan yaxınlığımız və digər çox sayda təsadüf, canlıların yaşaması və inkişaf etməsi üçün şərait yaradır. Lakin bütün bu yaşantının sonu olacaq və bir gün Yer, üzərində yaşayan heç bir canlıya belə qonaqpərvər yanaşmayacaq. Araşdırmaçılar Yerin bir çox şəkildə məhv ola biləcəyini düşünür: Yer, maqnetosfer adı verilən, maqnit qalxan ilə...

Kainat dinamikasının qanunları

Kainat dinamikası - fizikanın bir bölümü olub, dünya sabitlərinin və əsas kəmiyyətlərin əsasında Kainatın Başlanğıcını (əmələ gəlməsini), inkişafını (formalaşmasını) və sonunu öyrənən elmdir. Əgər Başlanğıc formulasını dünya sabitlərinin vasitəsi ilə ifadə etmək mümkündürsə, fundamental qanunauyğunluqları hesablayanda əsas kəmiyyətlərsiz keçinmək olmur. Əlbəttə, məlum nəzəri və eksperiment yolla alınmış nəticələr var...

Kainatda qüvvə, enerji və enerji axını

Əgər qəbul etsək ki, dünyəvi hadisələrin dəyişməsinin səbəbi qüvvədir, o zaman cismin əlamətinin bu qüvvənin təsiri altında dəyişmə sürətinin göstəricisi də kütlədir. Burada “qüvvə” termini ilə “qarşılıqlı təsir” nəzərdə tutulur. “Qarşılıqlı təsir” dəqiq təyin edilmiş kəmiyyət deyildir ki, onu ölçmək, real prosesləri göstərən tənlikdə istifadə etmək mümkün deyil. Tənlikdə...

Yerdən uzaqda həyat ola bilərmi? – Kosmik arayışda tək səs

Yerdən uzaqlarda bir yerdə həyat vardırmı deyə bütün həyatım boyu maraqlanmışam. Varsa, görəsən, necədir? Bu həyat hansı meyarlardan yaranmışdır? Planetimizdəki bütün canlılar həyat (üzvi) molekullardan ibarətdir. Həyat molekulları karbon atomunun başlıca rol oynadığı mürəkkəb və mikroskopda görünən quruluşdadır. Həyatın başlamasından əvvəl Yer kürəsinin çöl kimi tənha və gildən ibarət...

Aerodinamika nədir?

Aеrоdinamika (yun. aer – hava və dinamic - güc) hava axınının qanunauyğunluqları və hava ilə havada hərəkət edən cisimlər arasında qarşılıqlı təsir qüvvə və momentlərini öyrənən еlmdir. Aеrо­dinamika, uçuş dinamikası, uçan aparatların kоnstruksiyası və möhkəmliyi, оnların istismarı, uçuşun təhlükəsizliyi və başqa məsələlərin öyrənilməsində əsas fənn hеsab оlunur və iki...