Əsas səhifə Elm Astronomiya

Astronomiya

Süd Yolu qalaktikası əyilir və kənarlardan bükülür.

Yüzillər boyu, astronomlar öz yaşadığımız qalaktika olan Süd Yoluna gözlərini dikdilər və kosmik işığın düzlüyü səbəbi ilə onun şəklinin də düz olduğunu sandılar. Amma müşahidələrə əsaslanan yeni araşdırmalar, ulduz sistemimizin diskşəkilli olmaqdansa, ətrafından bükülmüş olduğunu göstərir. Elm adamları orbitdəki teleskoplardan topladığı biliklər ilə, Günəşdən 20 dəfə böyük, 100 000 dəfə daha parlaq...

Kvant nəzəriyyəsi: kvant dolanıqlıq və teleportasiya

Sadəcə bir neçə atom istifadə edərək bir yerdən başqa bir yerə kvant şüalanma yolu ilə (teleportasiya) gələcəyə səyahət etmək?! Niyə də olmasın?  Kvant dolanıqlıq anlayışı da tam bu yerdə yada düşür. Kvant şüalanma (teleportasiya) yolu ilə kilometrlərlə uzağa eyni anda məlumat mübadiləsi mümkün olarkən, keçmişdən gələcəyə bir kvant mesajı...

Yerdə tapılan ən böyük kosmik daş: Hoba meteoridi

1920-ci ildə Cənubi Afrika ölkəsi olan Namibiyda kəşf edilən Hoba meteoridi bu zamana qədər Yerdə tapılan ən böyük kosmik daşdır. Tərkibi müxtəlif metallarla zəngin olan bu meteoridin planetimizə tam olaraq nə zaman düşdüyü isə hələ də dəqiq bilinmir. Tədqiqatçılar Yerlə toqquşmaq yaşını 80.000 ildən artıq olmadığını təxmin edirlər. Yer atmosferinə...

Cırttan planet yoxsa peyk?: Qayıqçı Xaron və tanrı Pluton

1978-ci ildə Ceyms Kristi və Robert Harinqton tərəfindən kəşf olunan Xaron, Plutonun ən böyük təbii peyki və cırttan planetdir. Plutondan çoxda kiçik olmayan bu peyk, cırttan planetlə ikili planet sistemi yaradır. Diametri 1.208 km- dir ki, bu, Plutonun diametrinin yarısından biraz çoxdur. Plutonla birlikdə ikili planet sistemini yaratmaqlarının səbəbi,...

Heliosentrik sistem nədir? – Ensiklopedik bilgi

Heliosentrik sistem, planetlər və ya digər kosmik cisimlərin ətrafından fırlandığı zaman, günəşin mərkəzi nöqtədə dayandığını iddia edən kosmoloji modeldir. E.ə 5-ci əsrdə, Yunan filosoflar Filolaus və Hiket, günəşi "mərkəzi atəş", planetlərin isə, onun ətrafında döndüyünü fərz edirdilər. Daha sonra, e.ə 2-ci əsrdə, İskəndəriyyəli Klaudius Ptolemey dünyanın modelini yaratmağa cəhd edirdi....

Aya bənzər planet: Merkuri – Ensiklopedik bilgi

Günəşə ən yaxın olan planet olan Merkuri, ən az diqqət çəkən planetlərdəndir. Həmçinin, günəş sistemindəki ən kiçik planet olan Merkuri, ulduzumuz ətrafındakı döngüsünü 88 gündə tamamlayır. Bu, onun günəş sistemindəki digər planetlərdən sürətli olduğunu göstərir. Öz oxu ətrafında isə, 116 gündə hərəkət etdiyi görünür. Merkuri çox nazik atmosfer qatına...

Kainatın sənət nümayişi – Nebulalar

Bir Ulduzun sönməmişdən əvvəl yaydığı qaz buludlarının əmələ gətirdiyi görüntülər təsəvvür edilməyəcək böyüklükdə və möhtəşəm gözəllikdədir... Nebula və ya Dumanlıq kosmosda tapılan və geniş ərazilərə yayılmış qazlar, toz, hidrogen, helium və digər ionlu qazlardan ibarət duman quruluşlu təbəqələrə verilən addır. Nebula əmələ gəlməmişdən əvvəl bir ulduzdur. Bu ulduz çökdükdən sonra ya neytron...

Kosmik tullantılar bizim üçün nə qədər təhlükəlidir?

4 oktyabr 1957-ci ildə "Sputnik 1" ilə başlayan kosmik dövr, özü ilə birlikdə kosmik tullantı probleminin də başlanğıcını qoydu. 2012-ci ilin avqust ayında NASA-nın veb saytında dərc olunan məqaləyə görə, Amerika Kosmik Müşahidə Şəbəkəsi tərəfindən Yerin orbitində 10 sm-dən böyük olan 22,000 obyekt aşkarlanıb. 1-10 sm arası dəyişən tullantıların...

H II bölgəsi nədir? – Ensiklopedik bilgi

  H II bölgəsi yüzlərlə işıq ili genişlikdə olabilən, içərisində ulduz formalaşmasının baş verdiyi, parlaq plazma və qaz buludur. Bu bölgələr milyon il içərisində, minlərlə ulduz formalaşdıra bilirlər. Qaz buludunun içərisində yaranan gənc, isti və mavi ulduzlar yüksək səviyyədə ultrabənövşəyi işıq yayılmasına yol açır. Bu prosesin sonunda supernova partlayışları və...

“Düşən” ulduz?

Ulduz axması (sürüşməsi) və ya düşməsi haqqında az eşitməmişik. Öz gözlərimizlə də dəfələrlə şahidi olmuşuq. Gecə vaxtı açıq havada göy üzünü seyr edərkən müxtəlif rəng və parlaqlıqdakı ulduzların meydana gətirdiyi o inanılmaz və möhtəşəm mənzərənin içindən bir ulduzun parlaq bir cizgi cızaraq sürüşüb getdiyini şübhəsiz ki, görmüşsünüz. Bəziləri ürəyində bir...