Biologiya

Homo Sapiens: əvvəli və sonu

Yuval Noah Hararinin "Homo Sapiens" (A brief history humankind) kitabı elm inqilabı, informasiya inqilabı, aqrar inqilabından, homo sapiensin dünənindən, bu günündən və sabahından bəhs edir Bu məqalədə isə "Homo Sapiens" kitabını əldə edə bilməyənlər xülasəsini oxuya biləcək. Yuval Noah Harari - Homo Sapiens kitabı - Birinci hissə İnformasiya inqilabı. Elmi çevrələr maddə, enerji,...

Gözləri teleskop kimi işləyən canlı

Adətən okeanlarda, dənizlərdə yaşayan canlılar çox zaman qeyri-adi göz quruluşları ilə diqqət çəkirlər. Belə canlılardan biri də dəniz darağıdır (scallop). Bu canlı qeyri-adi görmə sistemi ilə digər canlılardan fərqlənir. Dəniz daraqlarının 200 gözü var. Bu gözlərin hər birində işığı fokuslayan bir linza əvəzinə reflektor (güzgü) var. Bioloqlar 1960-cı ildən...

Ekologiya və ekoloji fondlar

Ekologiya (yun. oikos-məskən, vətən, loqos-anlayış, təlim) – orqanizmlərin həyat tərzini və orqanizmdən yüksək canlı sistemləri öz aralarında və ətraf mühitin cansız komponentləri ilə qarşılıqlı əlaqədə öyrənən elm. “Ekos” məfhumunu ilk dəfə ekologiya sözü kimi 1858-ci ildə Q.D.Toro işlətmiş və klassik darvinizm nümayəndəsi Ernest Hekkel tərəfindən 1866-cı ildə elmi dövriyyəyə...

Sadəcə hava ilə yaşayan qəribə bakteriya kosmosda həyat tapmağın açarı ola bilər

İndiyə qədər tapılmış ilk hava yeyən bakteriya. Elm adamları canlıların ən dayanıqlısı olan və sadəcə havadakı kimyəvi maddələrlə həyatda qala bilən yeni bir bakteriya növü kəşf etdilər. Həm də bu kəşf digər planetlərdəki yaşam (əgər varsa) haqqında düşünmə şəklimizi dəyişdirə bilər. Cənub qütbündə tapılan mikroblar digər qida və enerji qaynaqlarının...

2017-nin ən yaxşı elm və təbiət şəkillərindən 9 dənəsi

Hər biri möhtəşəmdir. Günəş, küləkləri yüklü parçalarla atmosferə çırpdığı zaman şimal qütbünün səması mavi və yaşıl işıqlarla aydınlanır. Fırtınalar və meşə yanğınları keçdikləri yerlərdə dağıntı və kül buraxır. İnsan fəaliyyətləri, ekosistemləri və eynicinsli heyvanları get-gedə daha çox dəyişdirir. Dünyaya elmin obyektivindən baxmaq çılpaq gözlə görülməyəcək qədər kiçik canlıları göz özünə gətirir...

Ekotoksikologiya.Ətraf mühitin zəhərlənməsi

XX əsrdən başlayaraq insan fəaliyyətinin bütün sahələrində, o cümlədən kənd təsərrüfatı da daxil olmaqla kimyəvi maddələrin geniş tətbiq olunması ilə əlaqədar olaraq toksiki maddələrin insan orqanizminə, digər canlılara və bütünlükdə ekosistemə təsirinin öyrənilməsi kimi mürəkkəb problemin həlli yollarının axtarılması zərurəti yarandı. Ümumdünya Sağlamlığın Qorunması Təşkilatının (ÜSOT) Proqramına əsasən XXI...

Nəyə görə ətyeyən bitkilər mövcuddur?

Dünyadakı bir çox bitki qrupu qismən , ya da tamamilə ətyeyən xüsusiyyəti daşıyır. Heyrətamiz böcək tutma qabiliyyəti olan bu canlıların özünəməxsus ov üsulları hər zaman maraqla izlənilir. Böcək yeyən bitkilər olaraq da adlandırılan bu bitkilərin yarpaqları, böcəyi tutub həzm edə bilən bir quruluşa malikdir. İbrik otu(Nephentes) və milçək qapan ən...

Zürafələr, nəsilinin kəsilməsi təhlükəsi ilə məhvə doğru gedir

Dünyadakı ən uzun heyvan yox olma təhlükəsi ilə üz-üzədir. Yeni bir araşdırmaya görə, son 30 ildə zürafələrin artım göstəricilərində 40 %-dən artıq geriləmə müşahidə olunur. Bu hal zürafələrin  (Giraffa camelopardalis) artıq “Təhlükə Altında olan Növlərin Qırmızı Siyahı”sında rəsmi olaraq yer aldığını göstərir. Beynəlxalq Təbiəti Qoruma Birliyi (IUCN) tərəfindən təşkil olunan “qırmızı...

İnsan-donuz hibridi laborotoriyalarda yaradılır

Alimlər mübahisəli və yaddaqalan bir şücaətlə elan etdilər ki, onlar ilk uğurlu insan-heyvan hibridini yaradıblar. Bu layihə sübut edir ki, insan hüceyrələri qeyri-insan oqanizmlərə də daxil edilə və orada yaşaya, hətta yetişə də bilər. Burada isə ev sahibi orqanizm donuzdur. Bu biomedikal irəliləyiş donor orqanların kritik çatışmazlığı problemini həll...