Fizika

Qurbağanın aşağı ətraflarının hərəkəti batareyanın ixtirasına necə səbəb oldu?

Bəzən böyük kəşflərin arxasında böyük təsadüflər yatır. 1771-ci ildə bir gün italiyan həkim Luigi Galvani testislərinin ayaqlarında olduğunu sübut etmək üçün ölü bir qurbağa kəsirdi. Metal alətləriylə qurbağanın ayaqlarına toxunarkən onların yüngülcə tərpəndiyinə şahid oldu. Galvani bunun qurbağanın içindəki "heyvani elektrik"dən qaynaqlandığını müdafiə etdi. Başqa bir italiyan fizik Alessandro Voltanın...

Radiodalğalar

Mövcud elektromaqnit dalğalar kabelsiz rabitəyə necə qapı açdı? David E. Hughes məhsuldar ixtiraçı idi. Edisonun telefon ötürücüsünü təkmilləşdirdi və metal detektorunun çox mühüm hissəsini ixtira etdi. Lakin əsl məşhurluğunu radiodalğa ötürücüsünü və detektoru ixtira etməklə qazandı. Ümid edirik ki, səsini həqiqətən kiməsə çatdırmışdır. "Bəsit bir daşıyıcı dalğa modulyasiyası ilə işə başlayan...

Atom: Həyat Hissəciklərinin Kəşfi

Əfsanəyə görə, qədim yunan filosofu Demokrit (Democritus) evində rahat oturarkən fizikadakı ən təməl anlayışlardan birini kəşf etdi. Deyilənlərə görə, hipotezinin ilham mənbəyi çörək qoxusu idi. Xidmətçisi təzə bir çörəklə üst mərtəbəyə çıxarkən Demokritin zehnində şimşəklər çaxdı, qoxunun burun dəliklərinə gələ bilməsi üçün havada üzən bəzi çox-çox kiçik çörək hissəciklərinin olması...

Keçmişi və Gələcəyi Müəyyən Etmək – Laplasın Şeytanı

Laplasın Şeytanına ilham verən Nyuton (İsaac Newton), Qalileo Qaliley (Galileo Galilei) kimi fiziklərin təklif etdiyi riyazi ifadələrlə kainatın deterministik quruluşu ortaya çıxmışdır. Çünki atılan bir daşın müəyyən bir zaman fasiləsindəki ani sürətini dəqiqliklə ölçmək mümkün idi. Həm də o daşın müəyyən zaman aralığındakı orta sürəti də asanlıqla hesablanırdı. Buna əlavə...

Zaman nədir? Zamanda keçmişə gedə bilərikmi?

Elm adamı olaraq tanınmağın yollarından biri olduqca mürəkkəb bir problemi həll etməkdir. Fizik Sean Karol (Sean Carroll) indiyədək heç bir alimin tamamilə açıqlaya bilmədiyi çox qədim, əzəli bir sualı cavablamağa çalışıb. Zaman nədir? Nəzəriyyənizi küçədəki fizikadan anlayışı olmayan hər hansı birinə izah edirmiş kimi danışa bilərsiniz? Sean Carroll:  Zamanın işləmə mexanizmini anlamağa...

Anti-maddə nədir?

Anti-maddə sadə dildə desək, normal maddənin əksidir. Daha da dəqiqləşdirsək, anti-maddənin atom altı zərrəcikləri normal maddəyə görə zidd xüsusiyyətlər daşımaqdadır. Bu atom altı zərrəciklərin elektrik yükləri normal maddənin atom altı zərrəciklərinin elektrik yüklərinin tam əksidir. Anti-maddə Böyük Partlayışdan sonra normal maddə ilə birlikdə meydana gəlmişdir, lakin səbəbinin nə olduğunu...

Fiziklər Kvant mexanikası və fəlsəfə baxımından zamanın quruluşunu araşdırır

Nəzəriyyələrdə zamanı sonsuz kiçik aralıqlara bölmək mümkün görünsə də, fiziki baxımdan mənası olan ən kiçik zaman aralığı  10-43 saniyəyə bərabər olan Plank zamanı qəbul edilir. Bu limitin mənası iki hadisənin bir-birlərindən bu zaman aralığından daha kiçik bir aralıqda gerçəkləşə bilməyəcəyidir. Lakin yeni aparılmış tədqiqatlar nəticəsində fiziklər müəyyən etmişdir ki, fiziki...

Ölümcül Riyaziyyat Xətaları: “Tacoma Narrows” körpüsü

ABŞ-ın Takoma əyalətindəki 1940-cı ildə boğaza inşa edilən Tacoma Narrows körpüsü açıldıqdan 4 ay sonra inanılmaz bir şəkildə çökənə qədər, ən yaxşı mühəndislik işlərindən biri idi. Tikintisi başa çatdıqdan sonar dünyanın üçüncü ən böyük asma körpüsü sayılırdı. Ancaq ayaqlar arası məsafə 853 metr olmasına rəğmən genişliyi 11.9 metr idi. Bu...

Qaranlıq maddə nədir?

Haqqında bir çox tədqiqatların olduğu və müasir fizikanı maraqlandıran mövzuların arasında ən başda duranlardan biri də qaranlıq maddə məsələsidir, tam olaraq nə olduğu isə hələ də məlum deyildir. Bu səbəblə olduqca maraq göstərilən mövzular arasında bəlkə də ən başda olanıdır; yalnız mövzuya maraqlı şəxslərin deyil, müxtəlif sahələrdən bir çox...

Qaranlıq maddənin mənşəyi ilə bağlı yeni nəzəriyyə

Kainatın sadəcə kiçik bir qismi görünən maddədən əmələ gəlmişdir, yerdə qalan böyük bir hissəsi isə qaranlıq maddə və qaranlıq enerjidən meydana gəlmişdir. Qaranlıq enerji haqqında məlumatlar çox azdır, ancaq qaranlıq maddənin varlığı haqqında çoxlu nəzəriyyələr və təcrübələr mövcuddur. Almaniyanın Mayns şəhərində yerləşən Yohannes Qutenberq Universitetinin (Johannes Gutenberg University -...