Fizika

Fiziklər Kvant mexanikası və fəlsəfə baxımından zamanın quruluşunu araşdırır

Nəzəriyyələrdə zamanı sonsuz kiçik aralıqlara bölmək mümkün görünsə də, fiziki baxımdan mənası olan ən kiçik zaman aralığı  10-43 saniyəyə bərabər olan Plank zamanı qəbul edilir. Bu limitin mənası iki hadisənin bir-birlərindən bu zaman aralığından daha kiçik bir aralıqda gerçəkləşə bilməyəcəyidir. Lakin yeni aparılmış tədqiqatlar nəticəsində fiziklər müəyyən etmişdir ki, fiziki...

Ölümcül Riyaziyyat Xətaları: “Tacoma Narrows” körpüsü

ABŞ-ın Takoma əyalətindəki 1940-cı ildə boğaza inşa edilən Tacoma Narrows körpüsü açıldıqdan 4 ay sonra inanılmaz bir şəkildə çökənə qədər, ən yaxşı mühəndislik işlərindən biri idi. Tikintisi başa çatdıqdan sonar dünyanın üçüncü ən böyük asma körpüsü sayılırdı. Ancaq ayaqlar arası məsafə 853 metr olmasına rəğmən genişliyi 11.9 metr idi. Bu...

Qaranlıq maddə nədir?

Haqqında bir çox tədqiqatların olduğu və müasir fizikanı maraqlandıran mövzuların arasında ən başda duranlardan biri də qaranlıq maddə məsələsidir, tam olaraq nə olduğu isə hələ də məlum deyildir. Bu səbəblə olduqca maraq göstərilən mövzular arasında bəlkə də ən başda olanıdır; yalnız mövzuya maraqlı şəxslərin deyil, müxtəlif sahələrdən bir çox...

Qaranlıq maddənin mənşəyi ilə bağlı yeni nəzəriyyə

Kainatın sadəcə kiçik bir qismi görünən maddədən əmələ gəlmişdir, yerdə qalan böyük bir hissəsi isə qaranlıq maddə və qaranlıq enerjidən meydana gəlmişdir. Qaranlıq enerji haqqında məlumatlar çox azdır, ancaq qaranlıq maddənin varlığı haqqında çoxlu nəzəriyyələr və təcrübələr mövcuddur. Almaniyanın Mayns şəhərində yerləşən Yohannes Qutenberq Universitetinin (Johannes Gutenberg University -...

Suda atəş açsaq nə baş verər?

Hər şeydən əvvəl bir silah necə olur ki, suyun içərisində ya da vakuumda atəş açır, ya da aça bilərmi? Bunu düşünməliyik. Əslində hər ikisində də silah atəş aça bilir. Yaxşı, necə olur ki, oksigensiz şəraitdə reaksiya baş verə bilir? Əslində, mühitdə oksigen var, yəni, əslində mühitdə deyil, barıtın içərisində. Bu səbəbdən...

Kvant dünyasında “Bulanıq zamanlar”

Zamanı ölçərkən, adətən saatların məkan və zaman üzərində hər hansı bir təsirlərinin olmadığını və zamanı kosmosda istənilən məkanda eyni dəqiqliklə ölçə biləcəyimizi fərz edirik. Ancaq Vyana Universiteti və Avstriya Elmlər Akademiyasından nəzəriyyəçi fiziklər, kvant mexanikası ilə Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsini birləşdirərək zamanı ölçməyimizdə təməl bir məhdudiyyət olduğunu göstərməyi bacardılar....

Kvant statistikaları haqqında anlayış

Kvant statistikası klassik statistikada olduğu kimi çoxlu sayda zərrəciklərdən təşkil olunmuş makroskopik sistemlərin (cisimlərin) tarazlıq hallarında fiziki xassələrini öyrənir. Buna görə də, statistik fizikanın hər iki statistikada istifadə etdiyi tədqiqat metodları demək olar ki, eynidir. Fərq ondan ibarətdir ki, klassik statistik fizikada sistemi təşkil edən zərrəciklərin hərəkəti klassik mexanika...

Nikola Tesla Nisbilik nəzəriyyəsini qəbul etmirdi

“Eynşteynin nisbilik işləri göz qamaşdıran bir riyazi illuziyadan ibarətdir. Bu illuziya insanları ovsunlayıb təsir edir və bir tərəfdən də altında yatan səhvləri gizlədir. Eynşteynin nəzəriyyəsi cahil insanların onu bir kral kimi görməyi üçün bənövşəyi rəngdə geyimlər geyən bir dilənçi kimidir. Nəzəriyyənin tərəfdarları, elm insanı olmaqdan çox metafiziklərdən ibarətdir. “     ...

Gennadi Qorelik – “Qravitasiya nəzəriyyəsinin yaranması”

Gennadi Qorelik “Qravitasiya nəzəriyyəsinin yaranması”1   Arzu olunan tarixdən ümumdünya cazibə qanununun Nyutonun adını daşıdığı real tarixə qayıdaq. Bu, həmin qanunun onun adını daşıma haqqı olması məsələsini yorulmadan müzakirə etdikləri asan və şən olmayan tarixdir. Cənab İsaak Nyutonun  (ing. Sir Isaac Newton)  həyatda olarkən başlayan bütün dünya şöhrətinə rəğmən, guya görkəmli fizik-təcrübəçi Robert Huk ...

Ləngiyən zamanı nece başa düşmək olar?

Hərəkət zamana necə təsir göstərər? Zamanın artıq nisbi olduğunu deməyə çox gümanki ehtiyac yoxdur. Bunu çox yaxşı başa düşürsən, bəs hörmətli oxucu zaman ləngiməsinin necə baş verdiyini heç düşündünmü? Bu yazıda zaman ləngiməsini necə başa düşmək lazım olduğunu izah etməyə çalışacam. Bunun üçün bizə ilk növbədə bir "saat"- zamanı ölçən qurğudan istifadə...