Home Elm İqtisadiyyat

İqtisadiyyat

Vergi nədir?

Vergi haqqında ümumi  anlayış. Vergi nədir? Vergi - dövlət və ya dövlət qurumlarının dövlət xərcləri üçün real və hüquqi şəxslərdən qanuni olaraq yığılan pul məbləğidir. Vergi dövlətin və digər ictimai qurumların dövlət xidmətlərinin maliyyələşdirilməsini əhatə etmək üçün insanlardan alınan...

Modernlәşmә nәzәriyyәsi vә Neoevolyusionizm konsepsiyası nədir?

Fransız mәnşәli istilah olaraq “modernlәşmә” (modernisation) birbaşa tәrcümәdә “yeni”, “müasir” anlayışlarını tәcәssüm etdirir. Semantik baxımdan istilahın mәna diapozonu daha geniş vә әhatәlidir. Ümumi texniki kontekstdә modernlәşmә tәkmillәşmә, yenilәşmә, yaxşılaşma, yeni tәlәb vә normalara, texniki şәrtlәrә vә keyfiyyәt göstәricilәrinә müvafiq olaraq obyektdә uyğunlaşdırma aparma kimi keyfiyyәtlәri ehtiva edir....

Niyə istehlak ilə bağlı olan günahkarlıq hissi hər şeyi istehlak edir?

Axırıncı dəfə Kaliforniya səfərim vaxtı dəhşət siqaret aludəçisi sloveniyalı dostumla bir professorun evində qonaqlığa getmişdik. Gecəyə az qalmış dostum məcbur şəkildə ev yiyəsinə siqaret çəkmək üçün eyvana çıxıb-çıxmayacağını soruşdu. Ev yiyəsi mədəni şəkildə bu təklifi rədd edəndə dostum əvəzində həyətə çıxmağı təklif etdi. Ev yiyəsi hər...

Kapitalizmin əli olmuş bir elm düşünün…

Yaxud, bir insan olaraq istehlak edib, zibil atan insana necə çevrildiyimizi düşünək. Elə nəticələrdən başlayaraq səbəbləri də araşdıraq. Maraqlıdır, görəsən, bir il ərzində orta statistik bir Azərbaycan ailəsində neçə dəfə lampa dəyişdirilir? Məişət və elektronika əşyalarımız niyə birdən-birə ömrünü...

Davranış iqtisadiyyatı: İstehlakçı olaraq verdiyimiz qərarlara nələr təsir edir?

                                                                    Davranış iqtisadiyyatı Dünya iqtisadi ədəbiyyatında “behavioral economics” adlanan sahə 2017-ci ildə Riçard Talerin (Richard Thaler) bu...

Quldarlıq dövründə ilk sivilizasiyaların yaranması və gəlməkdə olan feodalizmin varlığı

Qədim dövr: İlk sivilizasiyaların yaranması. Asiya və antik təsərrüfatçılıq modelləri İlk sivilizasiyaların formalaşdığı dövrü marksist yanaşma quldarlıq ictimai-iqtisadi formasiyası kimi nəzərdən keçirir. Xronoloji olaraq, quldarlığın zaman sərhədləri Avropada b.e.ə. III minillikdən b.e. IV əsrinin sonuna, Şərqdə isə b.e.ə. IV minillikdən b.e. VI əsrinin sonuna (Afrika,Asiya) qədər davam etmişdir. Eyni zamanda,...

İqtisadçı Adam Smit kimdir?

  İqtisadiyyatın xüsusiyyətlərinin araşdırılmasının bir elm olaraq ortaya çıxması Adam Smitlə başlayır. Adam Smit klassik siyasi iqtisad adlandırılan iqtisadi fikir sisteminin qurucusu olmuş və onun ideyaları zəmanəmizdə də iqtisadi düşüncənin özəyini təşkil edir. Adam Smit özünün iqtisadi sistemini 1767-1776-cı illərdə yazdığı "Xalqların sərvətinin təbiəti və səbəbləri haqqında tədqiqat" adlı əsərində yaratmışdı....

Fransua Kenenin “İqtisadi cədvəli”

Fransua Kene və "İqtisadi cədvəl" Kapital haqqında təlim təkrar istehsal prosesinin və bütövlükdə ictimai kapitalın tədavülünün təhlili Fransua Kene (fr. François Quesnay) üçün çıxış nöqtəsi idi. Siyasi iqtisad elmində o, ilk dəfə istehsalın və satışın daima "təkrar istehsalı" anlayışından istifadə etmiş və ümumiyyətlə, "təkrar istehsal" kateqoriyasını bu elmə o gətirmişdir. Təkrar...

Karl Marksın iqtisadi təlimi – Dəyər və İzafi Dəyər

 MARKSIN İQTİSADİ TƏLİMİ   İzafi Dəyər və Dəyər. Karl Marks “Kapital”ın müqəddiməsində deyir: “Əsərimin son məqsədi, müasir cəmiyyətin, yəni kapitalizm cəmiyyətinin, burjua cəmiyyətinin iqtisadi inkişaf qanununu aşkara çıxarmaqdır”. Marksın iqtisadi təliminin məzmunu tarixcə müəyyən,mövcud cəmiyyətin istehsal münasibətlərini,bunların meydana gəlməsi,inkişafı və dağılması halında tədqiq etməkdən ibarətdir.Kapitalizm cəmiyyətində əmtəə istehsalı hökm sürür,buna görə də Marks əmtəənin...

Mərkəzi Bankların Meydana Gəlməsi və Bankçılığın Təkümülü

16 iyun 1583-cü ildə İsveçin Enköpinq adlı qəsəbəsində sonradan İsveçin yüksək vəzifəli kanslerlərindən biri olacaq Axel Gustafsson (Aksel Qustavson) dünyaya gəldi. İsveçin ən köklü ailələrindən birinə məxsus olan Axel, Almaniya universitetlərindən birində təhsil almışdı. 1609-cu ildə krallığın Məsləhət Şurasının üzvlərindən biri oldu. 6 noyabr 1632-ci ildə İsveç kralı II...