Kosmos

Kainat dinamikasının qanunları

Kainat dinamikası - fizikanın bir bölümü olub, dünya sabitlərinin və əsas kəmiyyətlərin əsasında Kainatın Başlanğıcını (əmələ gəlməsini), inkişafını (formalaşmasını) və sonunu öyrənən elmdir. Əgər Başlanğıc formulasını dünya sabitlərinin vasitəsi ilə ifadə etmək mümkündürsə, fundamental qanunauyğunluqları hesablayanda əsas kəmiyyətlərsiz keçinmək olmur. Əlbəttə, məlum nəzəri və eksperiment yolla alınmış nəticələr var...

Kainatda qüvvə, enerji və enerji axını

Əgər qəbul etsək ki, dünyəvi hadisələrin dəyişməsinin səbəbi qüvvədir, o zaman cismin əlamətinin bu qüvvənin təsiri altında dəyişmə sürətinin göstəricisi də kütlədir. Burada “qüvvə” termini ilə “qarşılıqlı təsir” nəzərdə tutulur. “Qarşılıqlı təsir” dəqiq təyin edilmiş kəmiyyət deyildir ki, onu ölçmək, real prosesləri göstərən tənlikdə istifadə etmək mümkün deyil. Tənlikdə...

Yerdən uzaqda həyat ola bilərmi? – Kosmik arayışda tək səs

Yerdən uzaqlarda bir yerdə həyat vardırmı deyə bütün həyatım boyu maraqlanmışam. Varsa, görəsən, necədir? Bu həyat hansı meyarlardan yaranmışdır? Planetimizdəki bütün canlılar həyat (üzvi) molekullardan ibarətdir. Həyat molekulları karbon atomunun başlıca rol oynadığı mürəkkəb və mikroskopda görünən quruluşdadır. Həyatın başlamasından əvvəl Yer kürəsinin çöl kimi tənha və gildən ibarət...

Aerodinamika nədir?

Aеrоdinamika (yun. aer – hava və dinamic - güc) hava axınının qanunauyğunluqları və hava ilə havada hərəkət edən cisimlər arasında qarşılıqlı təsir qüvvə və momentlərini öyrənən еlmdir. Aеrо­dinamika, uçuş dinamikası, uçan aparatların kоnstruksiyası və möhkəmliyi, оnların istismarı, uçuşun təhlükəsizliyi və başqa məsələlərin öyrənilməsində əsas fənn hеsab оlunur və iki...

Süd Yolu qalaktikası əyilir və kənarlardan bükülür.

Yüzillər boyu, astronomlar öz yaşadığımız qalaktika olan Süd Yoluna gözlərini dikdilər və kosmik işığın düzlüyü səbəbi ilə onun şəklinin də düz olduğunu sandılar. Amma müşahidələrə əsaslanan yeni araşdırmalar, ulduz sistemimizin diskşəkilli olmaqdansa, ətrafından bükülmüş olduğunu göstərir. Elm adamları orbitdəki teleskoplardan topladığı biliklər ilə, Günəşdən 20 dəfə böyük, 100 000 dəfə daha parlaq...

Kvant nəzəriyyəsi: kvant dolanıqlıq və teleportasiya

Sadəcə bir neçə atom istifadə edərək bir yerdən başqa bir yerə kvant şüalanma yolu ilə (teleportasiya) gələcəyə səyahət etmək?! Niyə də olmasın?  Kvant dolanıqlıq anlayışı da tam bu yerdə yada düşür. Kvant şüalanma (teleportasiya) yolu ilə kilometrlərlə uzağa eyni anda məlumat mübadiləsi mümkün olarkən, keçmişdən gələcəyə bir kvant mesajı...

Yerdə tapılan ən böyük kosmik daş: Hoba meteoridi

1920-ci ildə Cənubi Afrika ölkəsi olan Namibiyda kəşf edilən Hoba meteoridi bu zamana qədər Yerdə tapılan ən böyük kosmik daşdır. Tərkibi müxtəlif metallarla zəngin olan bu meteoridin planetimizə tam olaraq nə zaman düşdüyü isə hələ də dəqiq bilinmir. Tədqiqatçılar Yerlə toqquşmaq yaşını 80.000 ildən artıq olmadığını təxmin edirlər. Yer atmosferinə...

Cırttan planet yoxsa peyk?: Qayıqçı Xaron və tanrı Pluton

1978-ci ildə Ceyms Kristi və Robert Harinqton tərəfindən kəşf olunan Xaron, Plutonun ən böyük təbii peyki və cırttan planetdir. Plutondan çoxda kiçik olmayan bu peyk, cırttan planetlə ikili planet sistemi yaradır. Diametri 1.208 km- dir ki, bu, Plutonun diametrinin yarısından biraz çoxdur. Plutonla birlikdə ikili planet sistemini yaratmaqlarının səbəbi,...

Heliosentrik sistem nədir? – Ensiklopedik bilgi

Heliosentrik sistem, planetlər və ya digər kosmik cisimlərin ətrafından fırlandığı zaman, günəşin mərkəzi nöqtədə dayandığını iddia edən kosmoloji modeldir. E.ə 5-ci əsrdə, Yunan filosoflar Filolaus və Hiket, günəşi "mərkəzi atəş", planetlərin isə, onun ətrafında döndüyünü fərz edirdilər. Daha sonra, e.ə 2-ci əsrdə, İskəndəriyyəli Klaudius Ptolemey dünyanın modelini yaratmağa cəhd edirdi....

Aya bənzər planet: Merkuri – Ensiklopedik bilgi

Günəşə ən yaxın olan planet olan Merkuri, ən az diqqət çəkən planetlərdəndir. Həmçinin, günəş sistemindəki ən kiçik planet olan Merkuri, ulduzumuz ətrafındakı döngüsünü 88 gündə tamamlayır. Bu, onun günəş sistemindəki digər planetlərdən sürətli olduğunu göstərir. Öz oxu ətrafında isə, 116 gündə hərəkət etdiyi görünür. Merkuri çox nazik atmosfer qatına...