Elm

Populyasiyanın genetik sturukturuna mutasiyanın və seçmənin təsiri

Əgər genlər mutasiyaya uğramırsa, populyasiyada onların tezliyinin nisbi olaraq daimi qalması mümkündür. Lakin təkamüldə irsi dəyişkənliyin ilkin mənbəyini mutasiyalar təşkil edir. Doğrudur, gen təbiətdə nadir hallarda mutasiyaya uğrayır, lakin genofondda çoxlu miqdarda mutasiyalar baş verə bilər. Yeni mutant...

Əcdadlarımız nə qədər ağıllı idi?

Antropoloqlar bu sualı onlarca ildir ki arxeoloji qazıntılarda tapılan alətlərə,oddan istifadənin sübutlarına, tapılankəllə sümüklərinin ölçülməsi nəticəsində beyin ölçüsündə olan dəyişiklərə baxaraq araşdırıblar. Bundan əlavə Cənubi Afrikadakı Witwatersrand Universitetinin Təkamül Tədqiqatları İnstitutundakı həmkarlarımız ilə birlikdə əcdadlarımızın zəkasını ölçmək üçün yeni bir yol tapdıq. Fosil kəllələrini...

Kişilər niyə daha tez ölürlər? Xəstəliklərin cinsiyyətə bağlı fərqlilikləri

Oxford və Cambridge lüğətlərinə daxil ediləcək qədər məşhur olan "man flu" termininə aşağıdakı kimi izah verilmişdir: "Simptomların şiddətini şişirtdiyi düşünülən kişinin keçirdiyi soyuqdəymə və ya buna bənzər xəstəlik." Ancaq araşdırmalar bu yanaşmanın kifayət qədər haqlı olmadığını, kişilərin həqiqətən də qrip...

Neyroanatomiya: Brodman sahələri

Funksiyaların beyin qabığında lokalizasiyası Alın payında yerləşən mərkəzlər Birincili hərəki mərkəz (Primer motor cortex, Brodmanın 4 nömrəli sahəsi)- Mərkəzi şırımın önündə mərkəzönü qırışıqda yerləşir. Bacarıq tələb edən iradi hərkətlərlə əlaqəlidir. Bu mərkəzdə yerləşən qabıq hüceyrələrinin uzantıları tractus corticospialis (qabıq-onurğa beyni)...

Virus nədir?

Çox xırda ölçülərə malik olub, digər mikroorqanizmləri keçirməyən bakterial süzgəclərdən süzülüb keçən və müəyyən hüceyrə quruluşu olmayan canlılara "Viruslar" adı verilir (latınca virus – heyvan mənşəli zəhər deməkdir). "Virus" termini ilk dəfə Hollandiya alimi Beyerinq tərəfindən təklif edilmişdir. Bu canlıların varlığını əvvəllər...

Neyroanatomiya: Telencephalon (Uc beyin-beyin yarımkürələri)

Sağ və sol beyin yarımkürələri bir-birindən fissura longitudinalis cerebri-boylama yarıq vasitəsilə ayrılır.Falx cerebri-beyin orağı, beyin yarımkürələri arasındakı dura mater hissəsidir.Corpus callosum- döyənək cismi beyin yarımkürələrini bir-birilə birləşdirir.Tentorium cerebelli- beyin çadırı, Ənsə payı və beyincik arasında yerləşir.Beyin yarımkürələrinin çıxıq yuxarı-bayır, yastı içəri və...

Neyroanatomiya: Cerebellum (Beyincik)

Beyincik hərəkətlərin kordinasiyasını, müvazinətin saxlanılmasını, orqanizmin məkanda yer dəyişməsini, ayrı-ayrı hərəkətlər zamanı əzələlərin işini və vegetativ funksiyaları tənzim edir. Arxa kəllə çuxurunda, körpü ilə uzunsov beynin arxasında və beynin ənsə paylarının altında yerləşir. Frontal ölçüsü- 3-5 sm və çəkisi 150 qramdır. Beyincik iki yarım...

Carl Zimmer: DNT-ni anlamaq və “Ximerizm”

Müəllif: Karl Simmer (ing. Carl Zimmer), Microcosm: "E. Coli and The Science of Life" (Kiçik kainat: E.coli və həyatın yeni elmi) kimi kitabların müəllifi Biologiya elmindən kriminal axtarışlara qədər genomun şəxsiyyətin aynası olduğu tez-tez təkrar-təkrar edilir. Tək...

Neyroanatomiya: Diencephalon (Ara beyin)

Orta beyin və beyin yarımkürələri arasında yerləşir. Arxa bitişməni (comissura posterior) məməciyəbənzər cisimləri (corpus mamillare) birləşdirən hüdudi xətt ilə orta beyindən, mədəciklərarası dəliklə (for. interventriculare-Monro dəliyi) görmə çarpazanı (chiasma opticum) birləşdirən xəttlə isə beyin yarımkürələrindən ayrılır. Ara beyin iki hissəyə bölünür: https://slideplayer.biz.tr/slide/3081068/...

Genomdakı “tullantı DNT”-lərin rolu nədir?

Genetik açarlar: Mühit və “tullantı və ya faydasız DNT” genomda açar rolunu necə oynayır? Müəllif: Mark Henderson, “The Times” qəzetinin redaktoru və “50 genetic ideas you really know” (red. Həqiqətən bilməyiniz gərəkən 50 genetik fikir) adlı kitabın yazarı