Təkamül

İnsanlar hələ də təkamül edir, amma nəyə?

İnsanların hələ də təkamül etdiyi bizə məlumdur. Çünki təkamül etməyə məcburuq. Bəs biz nəyə təkamül edirik? Hər nə qədər təbii seçmənin təsirindən çıxa bilsək də? Təbii seçmə nə təkamülün tək mexanizmidir, nə də təkamüldən bəhs etmək üçün sadəcə təbii seçməyə fokuslanmaq yetərlidir. Təkamülün riyazi fonu Hardi-Vaynberq (Hardy-Weinberg) qanununa əsaslanır. Hardi-Vaynberq...

Çarlz Darvin – Növlərin Mənşəyi

Təbii seçmə və ya ən uyğunların həyatda qalması Çarlz Darvin (Charles Darwin) – “Növlərin Mənşəyi”, IV bölüm İnsanın əlində bu qədər güclü olduğunu gördüğümüz süni seçmə (red. Çarlz Darvin təbii seçməni məhz süni seçmə nümunələrində, yəni seçmə ilə alınan təsərrüfat heyvanları nümunələrində...

Karl Saqan – Təkamül (Dünya necə yarandı?)

Müəllif: Karl Saqan (ing. Carl Sagan) – “Cosmos” (II fəsil) Təkamül? Dörd milyard il əvvəl Yer kürəsi molekullar cənnəti idi. Onların hələ ovçuları yox idi. Bəzi molekullar yeni molekullar istehsal etməkdə bacarıqsız idilər, ana sistem tapmaq üçün rəqabətə girirdilər və...

Nəhayət, Tardiqradaların ölümcül radiyasiyadan necə sağ qaldığını bilirik!

Onlar sevimlidirlər, yumşaqdırlar, dözümlüdürlər. Əgər onların kiçik su ayıları və ya ərincəklilər olaraq adlandırıldığını da bilirsinizsə, ehtimal ki, alimlərin tardiqrada adlandırdıqları bu mikroskopik canlılar haqqında iki şey də bilirsiniz: onlar heyranedici canlılardır və hər şeydən sağ qala bilirlər. Dondurucu soyuq? Təsir etmir. Ölümcül kimyəvi maddələr? Təsir etmir. Həddindən artıq...

Aseksuallıq nədir? Aseksuallıq və təkamül

Günümüzdə sayları çox olmasa da, bəzi insanlar özünü "aseksual" (heç bir cinsə seksual istək hiss etməyən və cinsi əlaqəyə maraq duymayan şəxs ) olaraq təsvir edir. Yaxşı bəs aseksuallıq "normal" bir fenomendir yoxsa xəstəlikdir? Təbiətdə aseksuallığın yeri nədir? İnsanlar şəxsi seçimlərinə görə...

Paster dedi: “Cansızdan canlı yarana bilməz…”

Əvvəlcə bir suala aydınlıq gətirək: Cansızdan canlı yaranması nə deməkdir? Müasir insan müxtəlif yaradılış nəzəriyyələrini müzakirə etsə də, belə bir ehtimalı çoxdan çıxdaş edib. Heç ağlına da gəlməz ki, yerdə duran cansız bir daşda yaradıcı qüvvə olar, ancaq bu fikir bir zamanlar Aristotel(es)ə məxsus idi. Kortəbii və ya spontan generasiyanın...

Xərçəng. Xərçəngin Təkamülü.

Əvvəlcə xərçəng nədir bunu araşdıraq: Xərçəng ən sadə dildə desək nəzarətsiz hüceyrə bölünməsidir. Xərçəng DNT-də bir sıra somatik dəyişikliklər nəticəsində yaranır və bu sərbəst hüceyrələrin yayılmasına səbəb olur. Bu dəyişikliklərin çoxu DNT' də faktiki ardıcıllığın dəyişməsi ilə bağlıdır. Onlar təsadüfi replikasiya nəticəsində, kanserogenlərə məruz qalma zamanı və ya DNT'nin "təmiri"...

Mem Mexanikası

Mem mexanikası nədir? Mem insandan insana və ya digər mediyalar vasitəsilə kopyalanan və ya təqlid edilən bir fikir, bacarıq, texnologiya və ya hekayə kimi bilgiləri ifadə etmək üçün istifadə edilir. "Qırmızı başlıqlı qız bir çox ölkəyə yayılmış çox uğurlu bir memdir, eynilə Nisbilik nəzəriyyəsi kimi" - deyir Suzan Blakmor (Susan...

Təkamülün Farmokolji dəlilləri:İlbəil dəyişən antibiotiklər

Penisilin, kloramfenikol, eritromisin, metalosin, sefalotin, vankomisin, 2. və 3. sefalosporinlər, karbapenem, linezolid Bunlar gizli bir kod, nə də təsadüfən sıralanmış dərman adları deyil. Bunların hər biri son 76 ildə gözümüzün önündə baş verən təkamülün farmokolji dəlilləridir. ANTİBİOTİKLƏR- ( yun. həyata qarşı) təbii və yarımsintetik olan, canlı hüceyrələrin (mikrob və bakteriyaların, ibtidailərin)...

İnsandan başqa hansı canlılarda mensturasiya (aybaşı) müşahidə edilir?

Menstruasiya uşaqlığın endometrium təbəqəsinin cırılaraq atılmasıdır. Cinsi yetkinlik yaşına çatmış dişilərdə müəyyən müddətlərdə özünü təkrar edən bu proses məməli heyvanların bir çoxunda yaşanan bir hadisədir. Menstruasiya sayəsində uşaqlıq divarı yenilənir, hamiləlik üçün sağlam və yeni bir toxuma "inşa" edilir. Lakin köhnə divar qanama və axıntıyla birlikdə xaricə atılır. Əslində bir...