Home Elm Təkamül

Təkamül

Xərçəng. Xərçəngin Təkamülü.

Əvvəlcə xərçəng nədir bunu araşdıraq: Xərçəng ən sadə dildə desək nəzarətsiz hüceyrə bölünməsidir. Xərçəng DNT-də bir sıra somatik dəyişikliklər nəticəsində yaranır və bu sərbəst hüceyrələrin yayılmasına səbəb olur. Bu dəyişikliklərin çoxu DNT' də faktiki ardıcıllığın dəyişməsi ilə bağlıdır. Onlar təsadüfi replikasiya nəticəsində, kanserogenlərə məruz qalma zamanı və ya DNT'nin "təmiri"...

İnsanlar hələ də təkamül edir, amma nəyə?

İnsanların hələ də təkamül etdiyi bizə məlumdur. Çünki təkamül etməyə məcburuq. Bəs biz nəyə təkamül edirik? Hər nə qədər təbii seçmənin təsirindən çıxa bilsək də? Təbii seçmə nə təkamülün tək mexanizmidir, nə də təkamüldən bəhs etmək üçün sadəcə təbii seçməyə fokuslanmaq yetərlidir. Təkamülün riyazi fonu Hardi-Vaynberq (Hardy-Weinberg) qanununa əsaslanır. Hardi-Vaynberq...

Mem Mexanikası

Mem mexanikası nədir? Mem insandan insana və ya digər mediyalar vasitəsilə kopyalanan və ya təqlid edilən bir fikir, bacarıq, texnologiya və ya hekayə kimi bilgiləri ifadə etmək üçün istifadə edilir. "Qırmızı başlıqlı qız bir çox ölkəyə yayılmış çox uğurlu bir memdir, eynilə Nisbilik nəzəriyyəsi kimi" - deyir Suzan Blakmor (Susan...

Təkamülün Farmokolji dəlilləri:İlbəil dəyişən antibiotiklər

Penisilin, kloramfenikol, eritromisin, metalosin, sefalotin, vankomisin, 2. və 3. sefalosporinlər, karbapenem, linezolid Bunlar gizli bir kod, nə də təsadüfən sıralanmış dərman adları deyil. Bunların hər biri son 76 ildə gözümüzün önündə baş verən təkamülün farmokolji dəlilləridir. ANTİBİOTİKLƏR- ( yun. həyata qarşı) təbii və yarımsintetik olan, canlı hüceyrələrin (mikrob və bakteriyaların, ibtidailərin)...

İnsandan başqa hansı canlılarda mensturasiya (aybaşı) müşahidə edilir?

Menstruasiya uşaqlığın endometrium təbəqəsinin cırılaraq atılmasıdır. Cinsi yetkinlik yaşına çatmış dişilərdə müəyyən müddətlərdə özünü təkrar edən bu proses məməli heyvanların bir çoxunda yaşanan bir hadisədir. Menstruasiya sayəsində uşaqlıq divarı yenilənir, hamiləlik üçün sağlam və yeni bir toxuma "inşa" edilir. Lakin köhnə divar qanama və axıntıyla birlikdə xaricə atılır. Əslində bir...

Ara beyin (diensefalon) təkamülü, funksiyaları və önəmi

Ara beynin ümumi quruluşu   Beyin borusunun yuxarı nayihəsi hələ rüşeymin inkişafının ilk dövrlərində aşağılara nisbətən geniş olur. Bu genişlik sonralar girdə şəkli alıb, iki buğum vasitəsilə üç ilk beyin qovuqcuğunu verir. Bunlardan birincisi ön beyni (prosencephalon), ikincisi orta beyni (mesencephalon),üçüncüsü isə rombabənzər beyni (rhombencephalon) əmələ gətirir. Bir azdan sonra bu,...

Eukariotların prokariotlardan təkamülü və Endosimbioz Teorem

Təkamül prosesini nəzərdən keçirsək hər zaman daha ibtidai (sadə) canlılardan daha ali (mürəkkəb) canlıların təkamül etdiyini görərik. Üstəlik, istər fosil, istərsə də molekulların inkişafına baxdıqda bu keçid aydın şəkildə qarşımıza çıxır. İndiyədək tapılan tapıntılarda heç vaxt aralarında təkamül prosesi olduğu güman edilən iki canlıdan mürəkkəb olanın daha sadə quruluşa...

Balinalarda burun dəliyinin (Nostril) təkamülü

Balinalar çağımızda təkamülü haqqında ən geniş məlumata sahib olduğumuz canlılardandır. Tapılan qalıqlar, ətraflı genetik və morfoloji , həmçinin bu qrupa daxil olan və hal-hazırda yaşayan nümayəndələrinin geniş yayılması təkamül tarixi haqqında dəqiq məlumatlar əldə etməyimizi asanlaşdırır. Misal olaraq dəniz məməlilərinin quru məməlilərindən inkişaf etdiyini bilirik. Çünki məməlilər quruda təkamül...

Richard Dawkins: “Eqoist Gen”

ÖN SÖZ Şimpanze və insanın təkamül keçmişinin təxminən 99,5 %-ə qədəri ortaq olmasına baxmayaraq, yenə də bir çox şüurlu insan şimpanzeyə əyri-üyrü, insanla əlaqəsi olmayan, qəribə bir varlıq olaraq baxır və özünü Mütləq Yaradana çatma yolunda bir pillə olaraq görür. Bir təkamülçü üçün belə bir şey ola bilməz. Bir növü...

Şüur və onun təkamülü

Qısaca ifadə etsək, insanın özünə, yaşayışına, ətrafına, digər şəxslərə, bir bütün olaraq içində yaşadığı dünyaya bağlı fərqindəliyi, yaşanan təcrübələrdən yaranan özünün fərqində olma hissinə şüur demək mümkündür. İnsan davranışlarının təməli şüur ilə birbaşa bağlıdır. Amma onu da qeyd etmək lazımdır ki, insan davranışlarının hamısını şüur idarə etmir, burada psixoanalizin...