Home Fəlsəfə

Fəlsəfə

Google Tərcümə- Vitqenşteynin dil haqqında nəzəriyyəsinin manifestidir

Dil fəlsəfəsi sahəsində tanınmış filosof olan Lüdviq Vitqenşteynin dil haqqında nəzəriyyələrinin yayınlamasından 60 il sonra Google Tərcümənin arxasındakı süni intellekt bizə bu nəzəriyyənin praktik bir nümunəsini təqdim etdi. Lüdviq Vitgenşteyn (26 aprel 1889, Vyana, Avstriya-Macarıstan – 29 aprel 1951, Kembric, Böyük Britaniya)  Adobeda dizayn proqramisti...

Elea məktəbi və Eleaçılar

Miladdan öncə VI və V yüzilliklərdə güney İtaliyanın Elea (lat.Velia) şəhəri qədim dünyanın mədəni və elmi mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. Bu şəhərdə fəlsəfi fikir də inkişaf etmişdir. Elea filosofları varlıq haqqında düşünmüş, onun nə olduğunu bilmək istəmişdilər. Bu problemi çözərkən onlar məntiqi düşüncənin real duyğularla ziddiyyətdə olması ehtimalını...

Kritisizm nədir? / Fəlsəfə lüğəti

Kritisizm . İnsan biliyinin sərhəddi üzərində fəlsəfi şüuru və bu şüurun oyanıq tutulması. Kantda əql və biliyin sərhəddini və imkanlarını təyin etmək şərtilə doqmaçılığın və şübhəçiliyin qarşısına qoyduğu fəlsəfə metodu. Kantın və onun məktəbinə daxil olanların fəlsəfi metodudur. Empiriokritisizm və yaxud maxizm –...

Realizm və İlluziya nədir?/ Fəlsəfə lüğəti

Realizm – Gerçekçilik: Düşüncədən və ya bilən subyektdən ayrı, xarici aləmin və obyektlərin varlığını, onlar haqqında obyektiv məlumatın inkişafını qəbul edən fəlsəfi görüş. Gerçəklik – real mövcud olub inkişaf edən, özündə xüsusi mahiyyət və qanunauyğunluq olan, həmçinin xüsusi təsir və inkişaf nəticələrinə...

Spiritüalizm və Ruh nədir?/ Fəlsəfə lüğəti

Spiritüalizm – Ruhçuluq - Tinselcilik: İnsanda onun orqanik quruluşundan ayrı mənəvi bir prinsipin yəni, ruhun öz-özünə bir gərçək olduğunu, maddəyə icra edilməyəcəyini, əksinə onun maddəyə hakim olduğunu qəbul edən doktrina. Spiritualizm – bütün reallığın və həqiqətlərin əsasının ruhun təşkil etdiyini, hər...

Praqmatizm və Skeptisizm nədir?/ Fəlsəfə lüğəti

Praqmatizm – düzgünlüyü və həqiqəti təktərəfli olaraq ancaq doğurduğu hərəkətlərin nəticələri və uğurları ilə dəyərləndirilən fəlsəfi təlim. müasir fəlsəfədə geniş yayılmış subyektiv idealist cərəyan. Praqmatika-Semiotikanın bölməsi. Skeptisizm [alm. Skeptizismus; fr. Scepticisme; ing. Scepticism; yun. Skeptesthal – gözləmək, incələmək;...

Plüralizm nədir?/ Fəlsəfə lügəti

Plüralizm – həqiqətin açıqlanmasında birdən çox prinsipin mövcud olmasını qəbul edən təlim, yəni fəlsəfədə həqiqətin növ-növ olduğunu, aləmi təşkil edən varlıq və əşyanın tək bir prinsipə və ya qanuna çevrilməyəcəğini, bir çox reallıqların mövcud olduğunu qəbul edən görüş. Pluralizm – monizmə əks...

İbn Xəldun kimdir?

Öz dövrünün görkəmli mütəfəkkirlərindən biri olan İbn Xəldunun dünya elminin inkişafında böyük xidmətləri olmuşdur. İbn Xəldun güclü bir hafizəyə, işlək bir zehnə, parlaq bir zəkaya, sağlam bir mühakiməyə, iti məntiqi düşüncəyə malik bir şəxsiyyət olmuşdur. O, 1332-ci ildə Tunisdə doğulmuş, 1406-cı ildə Qahirədə vəfat etmişdir. İbn Xəldun...

Antik fəlsəfənin sonu

Afinada antik irsin ənənələrini davam etdirən məktəbin olmasına baxmayaraq qədim Yunan və Roma dinləri, dünyagörüşü və ənənələrinin iflasa uğraması prosesi artıq V – VI yüzilliklərdə tamamilə başa çatmışdır. Antik ənənə Roma imperiyasında yayılmaqda olan Xristianlıqla rəqabət apara bilmirdi. Bəzi hallarda Xristianlıqla bu...

Qədim yunan atomçuları-Demokrit və Leukippus

Levkipp və ya Leukippus   (m.ö. 500 - 440) Qədim filosoflar daha çox dünyanın nədən yaranması, varlığın mahiyyətinin nədən ibarət olması kimi suallara cavablar axtarırdılar. Atomçuluğun əsasını Leukippus (m. ö. V yüzillik) qoymuşdur. O hesab edirdi ki, dünyada hər şey sadə, bölünməz kiçicik hissəciklər olan...