Home Fəlsəfə

Fəlsəfə

Qnostisizm nədir?

Qnostisizm (yun.-həqiqi biləyə yiyələnmək) antik dövrün sonlarında (I-V yüzilliklərdə) yaranmış dualistik dini təlimdir. Bu təlimdə Xristianlığın, yunan fəlsəfəsinin və bəzi Şərq dinlərinin ideyaları qarışmış, sinkretik hala gətirilmişdir. Qnostisizm ezoterik bir təlim idi, onun ardıcılları iddia edirdilər ki, Tanrı onlara dünyanın sonu haqqında...

Transsendent,Transsendental,Emanasiya nədir? // Fəlsəfə lüğəti

Emanasiya – aşağı olanın daha yuxarı olandan çıxması. Çox olanın bir olandan çıxması. Bir olan yetkin olandır və öz varlığı daxilində azalmadan və dəyişmədən qalır, ondan törəyən isə çıxış qaynağından olan uzaqlığın ölçüsünə görə get-gedə yetişkənliyini itirir. Emanasiya anlam baxımından da bir şeydən axmaq, aşağıdakının yuxarıdakından,...

Platon, Plotin və Sartr…

Kainat nə qədər böyük və onun müxtəlifliyi nə qədər çox olsa da, o hər şeyi ehtiva edən ilahi bir qüvvənin sayəsində vəhdətdədir. Onun sayəsində bütün bu dünya ilahiləşir. Plotin «Mən harada dayanmışamsa, dünyanın mərkəzi də oradadır» fikri (Molla Nəsrəddin) «dünya-mərkəzi...

Roma məktəbi və Plotin

Roma məktəbinin və ümumiyyətlə, yeni-platonçuluğun ilk filosofu Ammonius Sakkas (lat. Ammonius Saccas; e.ə 175—242) hesab edilir. O, xristian ailəsində tərbiyə almışdır. Sonra isə Xristianlıqdan imtina etmiş, antik fəlsəfi irsi əsasında öz fəlsəfəsini irəli sürmüşdür. Ancaq, Ammoniusdan heç bir yazılı ədəbiyyatın qalmadığına görə onun fəlsəfi fikirlərini bərpa...

Qidalanma meylinin pozulması; Anoreksiya

Psixiatriyada qidalanma meylinin pozuntusu; Nevrotik anoreksiya və bulemiya başda olaraq bu iki sindromun atipik formaları və patoloji iştahla özünü göstərən sindromlardan  ibarət diaqnostik qrupdur. Qidalanma meylinin pozuntusu artıq bir əsrdir ki, tanınmaqdadır və buna diaqnoz qoymaq çox asan hesab olunur. Ancaq qidalanma...

Psixodinamik psixoanaliz

Psixodinamik yanaşmanın psixoanalizə əks etdirilməsi Psixodinamik psixoanalizin qurucusu Ziqmund Şlomo Freyd-6 may 1856- 23 sentyabr 1939-cu il tarixləri arasında yaşamış psixoanaliz elminin banisi avstriyalı nevroloqistdir. Milliyyətcə yəhudidir. Freyd, ən çox özünün təhtəlşüur fikir və psixoloji...

Zərurət, təsadüf və qaçılmazlıq

Səbəb və nəticə arasındakı münasibət iki formada çıxış edə bilər: zəruri və təsadüfi. Zərurət mövcud şəraitdə mütləq baş verəcək şeyə deyilir. Təsadüfi belə xarakterizə etmək olar: təsadüf o şeydir ki, gerçəklikdə baş verə də bilər, verməyə də bilər. Zərurətin ali təzahür formasına qaçılmazlıq (labüdlük) deyilir.

Məkan və zaman anlayışı

Məkan və zaman məsələsi fəlsəfə tarixində müxtəlif mənalarda izah edilmişdir. Bir çox filosoflar məkan və zamanı varlığın obyektiv xüsusiyyəti hesab edirlər, başqaları isə onları bizim dünyanı qavramağımızı xarakterizə edən sırf subyektiv anlayışlar kimi göstərirlər. Elə filosoflar da olmuşdur ki, məkanın obyektivliyini qəbul...

Bir fransız psixoanalitik travma ilə bağlı bizə nə öyrədə bilər?

Jak Lakan (Jacques Lacan) mənə Robertə necə qulaq asmaq lazım olduğunu öyrətdi... Robert anadan olarkən afro-amerikanlar tərəfindən qaçırılan Afrika şəhzadəsi olduğuna inanan travmatik bir insandır. Jak Lakan travmatik insanların müalicəsi məsələsində adına tez-tez rastlayacağımız biri deyil,...

Sufizm (Təsəvvüf) nədir?

VIII-IX əsrlərdə meydana gələn sufizm müsəlman Şərqində ən çox yayılmış dini-fəlsəfi, mistik dünyagörüşüdür. Təsəvvüfün həm Şərq, həm də Qərb tədqiqatçılarının çoxu bu fikirdədir ki, bu təlim islam dini zəminində meydana gəlib və onun iki əsas mənbəyi var: Quran və sünnət. Başqa kənar təsirlərin o qədər də...