Əsas səhifə Fəlsəfə

Fəlsəfə

Sosiologiyanın qurucusu Ogüst Kont (Auguste Comte)

Tək bir şəxs heç bir zaman bütün araşdırma sahəsini formalaşdıra bilməz. Erkən sosioloji düşüncəyə bir çox insanın töhfəsi olmuşdur. Ancaq 1840-cı illərdə “sosiologiya” terminini icad edən Ogüst Konta (Auguste Comte) (1798-1857) adətən xüsusi önəm verilir. Kont əvvəlcə bu yeni sahəni izah etmək üçün “ictimai fizika” terminini istifadə etmişdir. O...

Öz-özünə danışmaq dəlilikdirmi?

Öz-özünə danışmaq Elmi araşdırmalar görə ki, tez-tez öz-özünə danışan insanlar daha ağıllı olurlar. Öz-özünə danışmaq hesab edildiyindən daha çox əhəmiyyətli və qiymətli bir hərəkət ola bilər. Öz-özü danışmağın dəlilik hesab edilməsi artıq tarixə qovuşub. Elm dünyası üçün artıq əsl sual öz-özünə danışmağın zehin üçün çox faydalı bir hərəkət olub-olmadığıdır. Bu...

Epimenides Paradoksu:Epimenides kimdir?

Biz eradan əvvəl  VII yüzillikdə Krit adasında Epimenides (yun. Ἐπιμενίδης) adlı bir müdrik insan yaşamışdır. Onun haqqında deyirdilər ki, o çoxlu möcüzələr göstərmişdir. Bir rəvayətə görə gənc yaşlarında Epimenides bir ma ğarada yuxuya getmişdir.  Ayıldıqdan sonra geri qayı-danda isə görmüşdür ki, doğma şəhəri dəyişmişdir . Sonra bilinmişdir ki, o 57...

Qarabasma və ya ruh görməyin elmi izahı nədir?

"Ruh" gördüyünü düşünmək -  ölü heyvan və ya ölü insan ruhlarının fiziki dünyaya təsir etdiyi düşüncəsidir . Lakin elm və sübutlarla dolu bir dünyada bu paranormal təsirlərin varlığına dair inanclar ümumiyyətlə çox sadə şərhlərlə bir anda anlaşıla bilər. Yaxşı,insanlar niyə "qarabasma gördüm" kimi bir düşüncəyə qapılırlar? Paranormal hadisələrə aid...

Yunan mifologiyası: Homer və Hesiodos kimdir?

Qədim Yunanıstanın fəlsəfəöncəsi ənənəsində dastanlar da böyük rol oynamışdır. Onları şairlər və ədiblər yazırdılar. Onlardan biri Homer  (Omiros)  (yun. Ὅμηρος, m. ö.11 VIII yüzillik) olmuşdur. Onun kimliyi haqqında bilgilər olduqca azdır. Hətta, onun anadan olduğu yer də dəqiq bilinməməkdədir. Homer “İliada” (yun. Ἰλιάς) və “Odisseia” (yun. Ὀδύσσεια) adlanan dastanların yazarı...

Fəlsəfə Tarixi #5 – Qədim Yunan filosofları

Əvvəlcə 3 sual haqqında düşün: Bütün hər şeyin ondan yaradıldığı ilkin bir substansiya varmı? Su şəraba dönə bilərmi? Torpaq və sudan qurbağa necə əmələ gələ bilər? Yenə xoş gördük! Ağ dovşan və bu kimi şeylərlə başını çox qatmadan birbaşa bugünkü dərsimizə keçid alaq. Qədim yunanlardan bugünədək insanların fəlsəfə haqda düşüncə tərzlərini ümumi...

Kişilər xəyanətə daha çox meyillidir – Coolidge” effekti

“Coolidge” effekti Bir təcrübədə cütləşmə dövründə olan bir erkək siçan, yenə hamısı cütləşmə dövründə olan dişi siçanların olduğu geniş bir qəfəsə buraxılır. Erkək siçan bütün dişilərlə dəfələrlə cütləşdikdən sonra yorulmağa, daha çoxunu istəməməyə və bu səbəblə dişilərə qarşılıq verməməyə başlayır. Təcrübənin maraqlı hissəsi isə buradan sonra başlayır. Siçanların olduğu mühitə...

Stenford həbsxanası eksperimenti. Məhbus sindromu

“Stenford həbsxanası eksperimenti” 1971-ci ildə Stenford universitetində amerikan psixoloqu Filipp Zimbardo tərəfindən keçilrilmiş psixoloji eksperimentdir. Eksperiment azadlığı əlindən alınmış, hərəkətlərinə məhdudiyyət qoyulmuş, həbsxana həyatının şəraitindən təsirlənmiş insanın psixoloji vəziyyətini öyrənir. Məhbus və mühafizəçi rolunda oynayan könüllülər psixologiya kafedrasının zirzəmisinə yerləşdirilirlər. Məhbuslar və mühafizəçilər öz rollarına, gözlənilənlərin əksinə olaraq, tez uyğunlaşırlar...

Kapqras sindromu

Psixoloji xəstəliklər sırasında çox nadir eşitdiyimiz, ancaq Avropa ölkələrində həm psixiatrların, həm də klinik psixoloqların rastlaşdığı bir neçə qəribə sindrom var. Bunlardan biri Kapqras sindorumudur (Capgras syndrome). Bu xəstəlik ilk dəfə 1923-cü ildə fransız psixiatr Kapqras tərəfindən sayıqlama pozuntusu olaraq qeydə alınıb və adətən bu sindrom paranoid şəxsiyyət pozuntusu...

Fəlsəfə Tarixi #4 – Mifologiya

  Salam. İşimiz çoxdur, ona görə də yubanmadan başlamalıyıq. Fəlsəfə deyəndə biz eramızdan altı yüz il əvvəl Yunanıstanda meydana gəlmiş yeni düşüncə tərzini nəzərdə tuturuq. O vaxta qədər insanlar bütün suallarına cürbəcür dinlərdə cavab tapırdılar. Bu dini izahlar miflər şəklində nəsildən-nəslə keçirdi. Mif - həyatın nədən bu cür olmasını izah...