Sosiologiya

Aleksis Tokvil – Demokratiya Amerikada / Sosiologiya

Fransız filosofu Aleksis Tokvil (Alexis de Tocqueville, 1805-1859) xüsusən, ona müasir olan amerikan demokratiyası barədə dördcildlik əsəri (“Demokratiya Amerikada”, De la Democratic en Amerique, 1835-1840) ilə məşhurdur. Tokvil güman etmişdir ki, həm davranışda, həm də siyasətdə (institutlarda) bərabərliyin artmasına yönəmli olan qarşısıalınmaz tendensiya mövcuddur. Demokratik bərabərliyin belə bir inkişaf planında...

Ogüst Kont – sosiologiyanın “baş kahini”dir / Sosiologiya

Ögüst Kont (Auguste Comte, 1798-1857) cəmiyyət haqqında yeni elmin, sosiologiyanın banilərindən biri idi. "Sosiologiya" termini Kontun “Müsbət fəlsəfə kursu”nda (Cours de philosophie positive. Altı cilddə, 1830-1842) onun tərəfindən öncə istifadə olunan sosial fizika (physique sociale) ifadəsinin əvəzi olaraq daxil edilmişdir. Kont sosiologiyanın yaranmasını elmin tarixi nöqteyi-nəzərdən yaranması kontekstində nəzərdən keçirmişdir. O,...

“Mən burjua təbəqəsindənəm” –

Burjua... Bu anlayış yaxın vaxta qədər sosial analizlərdə əsas yerlərdən birini tuturdu. İndi isə son eşitdiyiniz gündən hətta illər keçə bilər. Kapitalizm ən güclü dövrünü yaşasa da, onun ayaq tutan halı yoxa çıxıb sanki. Maks Veber (Max Weber)1895-ci ildə "Mən burjua təqəbəqəsinin bir üzvüyəm, özümü belə hiss edirəm və o...

Emmelin Pankhörstün “Ya Azadlıq, Ya Ölüm!” Nitqi

Bu nitq 1913-cü il 13 noyabr Hartford, Konnekutda sufrajist (qadınların səsvermə hüququnu müdafiə edən) hərəkatının yaradıcısı və lideri Emmelin Pankhörst (ing. Emmeline Pankhurst) tərəfindən səsləndirilib. Mən burada bir vəkil kimi çıxış etmirəm, çünki Amerika Birləşmiş Ştatlarında seçki hərəkatının hər hansı bir mövqeyi İngiltərədə təbliğat sferasına daxil olur və praktiki hüquq...

Pareto qanunu, Pareto prinsipi və ya 20-80 prinsipi 

Pareto qanunu, Pareto prinsipi və ya 20-80 prinsipi iqtisadçı və sosioloq Vilfredo Paretonun şərəfinə adlandırılmış empirik qaydadır. Mahiyyət etibarilə qısa formada belə qeyd etmək olar: əməyin 20%-i nəticənin 80%-ni təmin edir, geridə qalan 80% sərf olunmuş əmək isə cəmi 20% nəticənin yaradıcısıdır. Bu qayda-qanun  müxtəlif istiqamətli fəaliyyət sferalarında effektivlik faktorlarının analizində istifadə olunur və belə...

Sekulyarizasiya Prosesi və Müasir Dövrdə Din

müəllif: s.f.d. Asəf Qənbərov Sekulyarizasiya nədir? Sekulyarizasiya, “institusional, ictimai və mədəni müstəvidə dinin əhəmiyyətini itirməsi və ya zəifləməsi” prosesini ifadə etmək üçün sosioloqlar tərəfindən irəli sürülən tezisdir . Sekulyarizasiya terminini “dünyəviləşmə” kəlməsi ilə əvəz etmək mümkündür. Dünyəviləşmə ilə qəsd edilən məna dini norma və dəyərlərin yerinə rasional, ağıla və təcrübəyə istinad...

Sosiologiyanın qurucusu Ogüst Kont (Auguste Comte)

Tək bir şəxs heç bir zaman bütün araşdırma sahəsini formalaşdıra bilməz. Erkən sosioloji düşüncəyə bir çox insanın töhfəsi olmuşdur. Ancaq 1840-cı illərdə “sosiologiya” terminini icad edən Ogüst Konta (Auguste Comte) (1798-1857) adətən xüsusi önəm verilir. Kont əvvəlcə bu yeni sahəni izah etmək üçün “ictimai fizika” terminini istifadə etmişdir. O...