Home Ensiklopediya

Ensiklopediya

Təbii doğuş və fiziologiyası/ Ensiklopedik bilgi

Doğuş- dölün, ciftin , döl qişalarının və dölyanı mayenin doğuş yolu vasitəsilə uşaqlıqdan qovulmasını təmin edən fizioloji prosesdir. Fizioloji doğuş (partus maturus normalis) hamiləliyin başlanğıcından 10 mamalıq ayı (qəməri ay) sonra baş verir (orta he­sabla 280 gün, yaxud 40 həftə). 37-40 həftə­lik hamiləlik müddətində baş verən doğuş...

Tetanusun törədicisi-Clostridium tetani

Clostridium tetani 1884-cü ildə A.Nikolayer tərəfindən kəşf edilmiş, təmiz kulturasını ilk dəfə 1889-cu ildə S.Kitazato əldə etmişdir. Morfo bioloji xüsusiyyətləri. C.Tetani 4-8x0,4-1,0 mkm ölçüdə iri, qram müsbət çöpvari bakteriyalardır. Hərəkətlidir, peritrix flagellalara malikdir. Girdə, oval formalı sporaları terminal vəziyyətdə yerləşən, bakteriya hüceyrəsinə xarakter «təbil ...

Vestibulyar hissiyyat (Müvazinət) – Ensiklopedik bilgi

Dəhliz analizatoru görmə və kinestetik analizator ilə birlikdə insanın məkan oriyentasiyasında vacib rol oynayır. Dəhliz analizatoru bədənin düzxətli və yaxud fırlanma hərəkətinin sürətlənməsini və yaxud ləngiməsi, həmçinin başın vəziyyətinin dəyişməsi barədə informasiyanı qiymətləndirir.

Uzunsov beyin-Medulla oblangata – Ensiklopedik bilgi

Əlavə beyindən uzunsov beyin və dördüncü mədəciyin aşağı hissəsi diferensiasiya edir. Uzunsov beyin, əlavə beyin qovuğunun – myelencephalon, törəməsidir. Əlavə beyin qovuğunun qalığı IV mədəciyin aşağı hissəsini təşkil edir.Uzunsov beyin arxa kəllə çuxurunda ənsə...

Holci kompleksi nədir? / Ensiklopedik bilgi

Holci kompleksi   Məşhur italyan histoloqu Kamillo Holci (Camillo Golgi ) 1898–ci ildə özünün təklif etdiyi sinir toxumasının gümüş nitrat məhlulu ilə rənglənməsi (gümüşləmə) metodunun köməkliyi ilə beyinciyin armudabənzər (Purkinye) hüceyrələrinin nüvələri ətrafında filament və dənəciklərdən təşkil olunmuş yeni bir strukturu-daxili tor aparatını(apparato reticolare)-müşahidə etdiyi haqda məlumat dərc etdirmişdi. Gümüşləmə metodundan istifadə...

Dopamin (Xoşbəxtlik hormonu) nədir? / Ensiklopedik bilgi

Dopamin Hipotalamusda sintez edilən bioloji aktiv maddələrin bir qrupu neyrotransmitter xassəyə malikdir. Bunlardan ən əhəmiyyətliləri noradrenalin, dopamin və serotonindir. Biogen amin mənşəli neyrotransmitterlər orqanizmin müxtəlif hüceyrələrində (xüsusən neyronlarda) sintez edilir. Bu neyrotransmitterlər psixi fəaliyyətin, davranışın və hipofizin funksional aktivliyinin tənzimində iştirak edir. Sinir sistemində neyrotransmitterlərin nisbətən çox sintez edildiyi nahiyələrdən...

Serotonin (Sevgi hormonu) nədir? / Ensiklopedik bilgi

Sevgi hormonu da deyilən serotonin (5–hidroksitriptamin) – orqanizmin müxtəlif toxumalarında sintez edilə bilən bioloji aktiv maddədir. Lakin epifizdə serotoninin nisbi miqdarı bütün toxumalardakından çoxdur (insan epifizinin hər 1 q-da 23 mq seretonin olur). Serotonin – triptofanın hüceyrədaxili katabolizminin məhsullarından biridir. Triptofan katabolizm prosesində əvvəl oksidləşərək 5-hidroksitriptofana, bundan sonra isə...

Desima nədir? / Musiqi Terminləri

Desima (lat. decima – onuncu) – 1. 10 pilləyə bərabər interval; 10 rəqəmi ilə işarə olunur; çox zaman mürəkkəb interval kimi oktava + tersiya olaraq izah edilir. Böyük desima (b.10) 8 tondan, kiçik desima (k.10) 7½ tondan ibarətdir. 2.Verilmiş pillədən hesablanan 10-cu pillə.

Nona nədir? / Musiqi Terminləri

Nona (lat. nona - doqquzuncu) – 1. Doqquz pillə həcmində olan interval; 9 rəqəmi ilə işarə olunur. Kiçik nona – k.9 - həcmi 6½ tona bərabərdir. Böyük nona – b.9 – həcmi 7 tona bərabərdir. Mürəkkəb intervallara aiddir: oktavadan sonra sekunda birləşməsindən ibarətdir. 2.Verilmiş səsdən hesablanan doqquzuncu səs. 3.Nonakkordun sıx düzülüşündə (tersiyalarla düzülüşündə) yuxarı səsi – nona tonu.   Mənbə:...

Oktava nədir? / Musiqi Terminləri

Oktava (lat. octava – səkkizinci) – 1. Səkkiz pillə həcmində interval: məs., do¹-do2; re¹-re2 və s. 8 rəqəmi ilə qeyd olunur. Xalis oktava – x8 – səkkiz pillə həcmində altı tona bərabərdir. 2.Bərabər temperasiyalı səssırasının bir hissəsi olub, on iki müxtəlif yüksəklikli səsləri (do-dan si-yə kimi) özündə cəmləşdirir. Oktabaların adı: subkontroktava, kontroktava, böyük oktava, kiçik oktava, birinci oktava, ikinci oktava,...