Günvurma nədir? / Ensiklopedik bilgi

Başın və bütün bədənin qızmar günəş şüası təsirindən isinməsinə günvurma deyilir. Günəşin infraqırmızı, yaşıl, bənövşəyi və ultrabənövşəyi şüalarının təsirindən kəllə qutusu ilə baş-beyin arasında hərarət 41°- ə qədər qalxa bilər. Uşaqlar və qocalar günvurmaya daha həssas olurlar. İlk dəfə günəş şüasının təsirinə məruz qalan dəri səthində tezliklə yanıq əmələ gəlir. İqlim dəyişdikdə xüsusən yüksək yerlərdə günəş şüalarından vurğu tez–tez təsadüf olunur. Qızmar günəş altında fıziki işlə məşğul olan şəxslərdə istilik hasilatı güclənir və günəş şüası, beyin qişalarında və beyin toxumasında qan durğunluğu, sonra isə ödem törənir, tənəffüs və damar mərkəzlərinin fəaliyyəti pozulur.

Kəskin seroz, meningitin əmələ gəlməsi mərkəzi sinir sisteminin fəaliyyətində pozuntu törədir. Günəşin şüalannm təsirindən yaranmış eritemalarda yamq səthində aktiv histaminə bənzər maddələr yaranıb damarların divarına genişləndirici təsir edir və kollapsa səbəb olur.

Patoloji anatomiyası-günvurma üçün beyin və qişaların kəskin hipoksiyası və ödemi səciyyəvidir. Mədəciklərdə çoxlu seroz-hemorragik maye toplanır. Beyin maddəsində qansızmalar yaranır. Kəskin serozlaşma əlamətləri müşahidə edilir. Qəflətən huş qısa müddətə itir, sifət ağarır, bəbəklər genişlənir. Ürək döyüntüsü və təngnəfəslik artır. Arterial qan təzyiqi azalır, vətər refleksləri artır. Ağır hallarda tənəffüs və qan-damar çatmazlığı, ağciyər, beyin ödemi əmələ gəlir, komatoz vəziyyət yaranır.

Diaqnoz – günəş vurğusunda mərkəzi sinir sisteminin pozuntuları əlameti: ümumi oyanıqlıq, başağrıları, qıcolma törənir, onurğa beyni mayesində təzyiq artır, hüceyrə elementləri çoxalır. Güclü tərləmə olur. Günəş vurğusundan fərqli olaraq istilik vurğusunda bu əlamətlər az nəzərə çarpır. Bu isə günəş şüasının mürəkkəb tərkibliyi ilə əlaqədardır.

Profilaktika -iş yerində, çimərliklərdə günəş şüalarından mühafızə üçün kölgəliklər tikilməlidir. Geyim yüngül, ağ rəngli, xüsusən baş örtüklə mühafizə olunmalıdır.

Müalicə – günəş vurğusu almış şəxsi kölgəliyə, soyuq şəraitə keçirmək, başına buzlu kisə qoymaq, üst paltarlarını soyundurmaq lazımdır. Ümk-tənəfü’ıs fəaliyyəti pozulduqda, istilik vurğusunda olduğu kimi k6məklik göstərilməlidir. Venadaxilinə 40% (150-200 ml) qlükoza məhlulu, askorbin turşusu, digər vitaminlər yeridilməlidir. Dəri səthində yanıqlar olarsa, histamin əleyhinə dərmanlar verilməlidir.

Mənbə:

Çərkəz Cəfərov- Ümumi Cərrahlıq

- Advertisement -

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Read More

Günvurma nədir? / Ensiklopedik bilgi

Başın və bütün bədənin qızmar günəş şüası təsirindən isinməsinə günvurma deyilir. Günəşin infraqırmızı, yaşıl, bənövşəyi və ultrabənövşəyi şüalarının təsirindən kəllə qutusu ilə...

Edit Piaf – Parisin balaca sərçəsi

"Balaca sərçə" adı ilə tanınan fransız musiqiçi Edit Piaf (ing. Edith Piaf) vətəninin ən məşhur ifaçılarından biri olmuşdur.  Edit Piaf 1915-ci il 19 dekabr Paris...

Rəssam: “Pol Qogen” həyatı və əsərləri

Pol Qogen (Paul Gaugin) 1848-ci ildə Parisdə dünyaya gəlmişdir. Atası jurnalist idi. Atasının qəzetinin Napoleonu tənqid edən yazılarına görə Qogen ailəsi Peruya köçür. Ata...

Recent

Yetkin insanlar niyə bəzən uşaq kimi davranır?

  Tam formalaşmamış və uşaq kimi davranan yetkinlərin şəxsi xüsusiyyətləri Yetkinlik dövründə meydana gələn “Kiçik Şahzadə” sindromu,“Peter Pan” sindromu olaraq da bilinir.Bu vəziyyət Psixi pozuntular,Diaqnostika və...

Babinski refleksi nədir? / Ensiklopedik bilgi

Babinski refleksi - pəncənin ayaqaltı səthinin xarici kənarının dərisinin dabandan barmaqlara doğru ştrixvari qıcıqlanması ilə alınır. Babinski refleksi mərkəzi iflic və parezlər zamanı demək...

Yaşamaq istədiyiniz dünya necədir?

Dünyamız bənzəri görülməmiş sürətlə dəyişir. Texnologiya, demokratiya, iqlim dəyişikliyi və qloballaşma kimi faktorlar vacib olduqları üçün, qeyri-müəyyənlik yaratdıqları bəzi məqamlarda dəyişmə qorxusu olduğu üçün...