Kollaps nədir? / Ensiklopedik Bilgi

Ağır xəstəlik və davam edən intoksikasiya, zədələnmə, qanitirmə fonunda meydana çıxan kəskin damar çatmazlığına, ürək fəaliyyətinin zəifləməsinə və arterial qan təzyiqinin düşməsinə kollaps deyilir.

Kəskin infeksion xəstəliklər difteriya, səpkili və qarın yatalaqlan, sətəlcəm, çuma və s. və yayılmış irinli peritonit, plevrit, mediastinit nəticəsində törənmiş sepsis zamanı toksinlərin və bakteriyaların təsirindən; mədəaltı vəzin zədələnmələri və kəskin destruktiv iltihabında vəzin şirəsinin, fermentlərin qana sorulmasından; kəskin qanitirmə və oksigen azlığı olan mühitdə (barokamera) işləyən zaman baş–beyin toxumasının oksigenlə təminatının pozulmasından; ağır xəstəlik zamanı uzun müddət arxası üstə yatan xəstəyə şaquli (ortostatik) vəziyyət verilməsindən və qarın boşluğuna toplanmış assit mayesinin qısa müddətdə buraxılmasından sonra kollaps meydana çıxa bilər.

Kollapsı törədən müxtəlif amillər reseptorlara, vazomotor mərkəzə və damar divarının sinir–əzələ aparatına təsir edib hərəki damar mərkəzində ləngiməyə və damar divarının tonusunun; arterial qan təzyiqinin keskin düşməsinə, bütün üzvlərin, o cümlədən beynin oksigen aclığma sebeb olur.
Kollaps zamanı ürək fəaliyyətinin zəifləməsi ikincilidir.

Klinikası-xəstə ümumən zəif olub, hərəkətsiz uzanır. Dərisi və görünən selikli qişaları avazıyır, soyuq tərlə örtülür. Bütün səthi venalar tam boşalır, ətrafları soyuyur, sədəf yataqları göyərir. Tənəffüsü tezləşib, səthi, nəbzi sürətli, zəif dolğunluqda olur, arterial və venoz təyziqlər aşağı düşür, ürək tonları zəif, ancaq aydın eşidilir. Bədənin hərarəti aşağı düşür (35°), dil quruyur.

Kollaps kliniki təzahürünə və gedişinə görə şoka oxsayır. ancaq onlar bir–birindən xeyli fərqlənirlər. Kollaps qəfildən hər hansı bir ağır xəstəlik əsasında meydana çıxır, özünü arterial və venoz təzyiqin kəskin düşməsi ilə büruzə verir.
Şokun klinik gedişində–xəstənin ümumi vəziyyətində və mərkəzi sinir sistemində fazalarla gədən dəyişikliklər olur. Qan dövranmdakı pozuntularla bədəndə olan patoloji vəziyyətin ağırlıq dərəcəsi arasında müəyyən asılılıq olmur.

Mənbə:

Çərkəz Cəfərov- Ümumi Cərrahlıq

- Advertisement -

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Read More

Freyd və homoseksuallıq// Məktub

Freyd (Sigmund Freud) bütün dünyada məşhur olduğu zamanadək, yəni ölümündən dörd il əvvəl, amerikalı bir qadından oğlunun "problemlərinə" diqqət çəkən, tövsiyə üçün yazılmış bir...

Yeni tapılmış məktub Kamyu ilə Sartr arasındakı dostluğa dair müəyyən faktları ortaya çıxardı

Yeni tapılmış məktub Kamyu ilə Sartr arasındakı dostluğa dair müəyyən faktları ortaya çıxardı Fransa’nın XX əsrə damğasını vurmuş ən önəmli filosoflarından Jean-Paul Sartre ve Albert Camus arasındaki dostluğun bir müddət...

Avropa İttifaqı (The European Union) / Ensiklopedik bilgi

Avropa İttifaqı (The European Union) İqtisadi əməkdaşlıq və qaynaşmayı təmin etməyi məqsəd güdən Avropa İttifaqının təməli, 1951 Paris Müqaviləsi ilə qoyulmuşdu. Daha sonra 1957...

Recent

Qotik İncəsənət Nədir? Qotik Memarlıq Nümunələri

Qotik (Gothic) incəsənətinin XII əsrin ortalarında yarandığı və XV əsrin ortalarına qədər varlığını qoruduğu düşünülür. Bəzi mənbələr bu zaman aralığının sərhədlərini daha fərqli göstərmiş...

Mifik və utopik canlılar

"Artıq əlində mifologiyanın açarı var. Ruhun bütün qapılarını açmaqda azadsan". Carl Gustav Jung Kimilərinə görə mövcud olmuş, kimilərinə görə əfsanə, mif, nağıl olan mifik canlılar, nə...

İnsandan başqa hansı canlılarda mensturasiya (aybaşı) müşahidə edilir?

Menstruasiya uşaqlığın endometrium təbəqəsinin cırılaraq atılmasıdır. Cinsi yetkinlik yaşına çatmış dişilərdə müəyyən müddətlərdə özünü təkrar edən bu proses məməli heyvanların bir çoxunda yaşanan bir...