Partenogenez nədir?

Post date:

Author:

Category:

Spermatozoidlərin iştirakı olmadan yumurta  hüceyrəsinin bölünərək inkişaf etməsi və bu qayda üzrə nəsil alınmasına partenogenez və ya qız çoxalma deyilir. Partenogenez təbii və süni olur.Təbii partenogenezdə yumurta hüceyrəsi daxili və ya xarici faktorların  təsirindən bölünür və spermatozoidin iştirakı olmadan rüşeym inkişaf edir. Təbii partenogenez bəzi canlılar üçün məsələn, ibtidai  xərçəngkimilər, rotatorilər, zərqanadlılar və s. üçün xarakterikdir. Bəzi  heyvanlarda partenogenezdə mayalanmamış yumurtadan ancaq dişi əmələ gəlir. Erkəklər isə mayalanmış yumurtadan inkişaf edir. Bəzi ibtidai xərçəngkimilərdə, məsələn dafniyalarda partenogenez normal çoxalma ilə  növbələşir. Bunlar əlverişli şəraitdə partenogenez yol ilə çoxalır, ilkin yumurtada meyoz getmədən ancaq dişi cinsiyyət əmələ gəlir. Ona görə də  dafniyada dişi cinsiyyət diploid xromosoma malikdir. Qeyri-əlverişli şəraitdə temperaturun aşağı düşməsi və qida çatışmaması dişi orqanizmin  yumurta qoymasına səbəb olur. Bu haploid yumurta partenogenez yol ilə çoxalır və haploid xromosoma malik erkək fərdlər törəyir. Süni partenogenezə eksperimental yolla alınan partenogenezə deyilir. İlk dəfə A.A.Tixomirov 1885-ci ildətut ipəkqurdunun yumurtalarında süni  partenogenezlə əldə etmişdir.Bəzi canlılarda süni partenogenez yolu ilə istənilən cinsiyyətin  alınması məsələsini həll etməyə çalışırlar.

Mənbə: S.Q.Həsənova, A.Q.Qarayeva, Ə.H.Qədimov, M.R.Şəfiyeva – Genetika (dərs vəsaiti)

STAY CONNECTED

20,092FansLike
2,240FollowersFollow
0SubscribersSubscribe

INSTAGRAM

X ; Y ; Z nəsilləri nəyi ifadə edir? Onlar necə formalaşır ?

Adətən, yaş fərqi olan insanlar ilə fikirlərimiz üst-üstə düşmədikdə "nəsil" ; "generasiya fərqi’" deyib keçirik. Çünki onlar yaşca bizdən böyük ya...

Kommersiya marketinqi nədir?

Marketinqin şirkətlər üçün çox uzun müddətdir imtina edilməz bir ünsür olmasının səbəbi davamlı inkişaf edən dinamik quruluşa malik olması və dəyişikliklərə asanlıqla...

Superkompüter nədir? (Ensiklopedik bilgi)

Superkompüter – çoxprosessorlu hesablama sistemidır və ilk superkompüter amerikan mühəndis Seymur Krey tərəfindən 1975-ci ildə yaradılmışdır və məhsuldarlığı sürüşkən vergüllü ədədlər üzərində...