Quldarlıq dövründə ilk sivilizasiyaların yaranması və gəlməkdə olan feodalizmin varlığı

Post date:

Author:

Category:

Qədim dövr: İlk sivilizasiyaların yaranması. Asiya və antik təsərrüfatçılıq modelləri

İlk sivilizasiyaların formalaşdığı dövrü marksist yanaşma quldarlıq ictimai-iqtisadi formasiyası kimi nəzərdən keçirir. Xronoloji olaraq, quldarlığın zaman sərhədləri Avropada b.e.ə. III minillikdən b.e. IV əsrinin sonuna, Şərqdə isə b.e.ə. IV minillikdən b.e. VI əsrinin sonuna (Afrika,Asiya) qədər davam etmişdir.

Eyni zamanda, marksistlər dövrün, hətta ibtidai icmanın özündə belə növbəti formasiyanın – feodalizmin əlamətlərini görürdülər. Həmin elementlərə aşağıdakıları aid edirlər:
1. Qan qohumluğu əsasında formalaşan icmanın qonşular icması ilə əvəzlənməsi – xüsusi əmək, xüsusi mənimsəmə. Patriarxal quldarlığın yaranması.
2. Əmlak təbəqələşməsi. Nəsil elitasının yaranması. Hərbi demokratiya.
3. Şəxsi asılılıq. İctimai-iqtisadi formasiyaların ümumdünya xarakteri kəsb etmədiyini aşağıdaki cədvəldən görmək
mümkündür.

 

Qeyd etdiyimiz cəhət – ictimai-iqtisadi formasiyaların tarixi gerçəkliklə problematik münasibəti xronoloji aspektdə də özünü doğruldur.

Eyni zamanda, Qədim Yunanıstan və Qədim Roma sivilizasiyaları arasında da fərqliliklər mövcud olmuşdur.

Marksist yozum quldarlıq formasiyasının əsas əlamətləri sırasına aşağıdakıları aid edir:
1. iqtisadiyyatın natural xarakteri;
2. qul əməyi, istehsalın primitiv texnikası;
3. quldar mülkiyyətin qula istehsal vasitələrinə və qul əməyinin məhsuluna aid edilməsi;
4. bazarın istehlakçı xarakteri;
5. sadə əmtəə istehsalının inkişafı. Üçuncü böyük ictimai əmək bölgüsü;
6. yunanıstanda polislər, Romada bələdiyyələr. Paralel sürətdə dövlətlərin yaranması və güclənməsi prosesləri gedirdi.

 

Mənbə: Dünya iqtisadiyyat tarixi

STAY CONNECTED

19,107FansLike
2,050FollowersFollow
0SubscribersSubscribe

INSTAGRAM

Ziya Mehdiyev
AZƏRBAYCAN TİBB UNİVERSİTETİNDƏ TƏHSİL ALIR. ƏSASƏN FƏLSƏFƏ,PSİXATRİYA/PSİXOLOGİYA,TİBB BÖLMƏSİNDƏ MƏQALƏLƏR YAZIR. REZONANSIN İDEYA MÜƏLLİFİDİR.

Karl Saqan – Təkamül (Dünya necə yarandı?)

Müəllif: Karl Saqan (ing. Carl Sagan) – “Cosmos” (II fəsil) Təkamül? Dörd milyard il əvvəl...

Yer kürəsinin həqiqətdə neçə yaşı var?

Yerin yaşı: Planetimizin həqiqi yaşının izlərini axtaran fosil axtarıcılar və radiometrik yaş təyini. Müəllif: Stifen Bakster (ing. Stephen...

Böyük Partlayış nəzəriyyəsi: Bütün zamanların ən böyük partlayışını necə sübut etdilər?

Müəllif: Naycl Henbest (ing. Nigel Henbest) – “Cambridge” Universitetinin doktoru, astronom, “The History of Astronomy” kimi 50-dən çox...