Uzunsov beyin-Medulla oblangata – Ensiklopedik bilgi

Post date:

Author:

Category:

Əlavə beyindən uzunsov beyin və dördüncü mədəciyin aşağı hissəsi diferensiasiya edir.

Uzunsov beyin, əlavə beyin qovuğunun – myelencephalon, törəməsidir. Əlavə beyin qovuğunun qalığı IV mədəciyin aşağı hissəsini təşkil edir.
Uzunsov beyin arxa kəllə çuxurunda ənsə yamacı üzərində, beyinlə onurğa beyninin hüdudunda yerləşir. Onun yuxarı hüdudunu körpünün arxa kənarı, aşağı hüdudunu isə atlasın yuxarı kənarı və ya birinci cüt boyun sinirlərinin köklərinin çıxan yeri, yaxud piramid çarpazının aşağı kənarı təşkil edir.


Uzunsov beynin uzunluğu 25 mm, yuxarı ucunda eni 17-18 mm, aşağı ucunda isə nazikləşərək eni 10-11 mm-ə bərabər olar. Ona görə də uzunsov beyin əsası körpüyə birləşən kəsik konusa oxşayır və beyin soğanağı-bulbus cerebri, adlanır.
Uzunsov beyində müxtəlif refleks mərkəzləri yerləşir.
Qidalanma refleksləri: udma, əmmə, çeynəmə, həzm sisteminin reflektor fəaliyyəti (tüpürcək ifrazı, mədə şirəsi ifrazı və başqa həzm sistemi üzvlərinin şirə ifrazı).


Müdafiə refleksi: asqırma, öskürmə, qusma gözqırpma göz yaşı ifrazı.
Göstərilən reaksiyalar mürəkkəb koordinasiyaya malikdir. Bir neçə sinir nüvələrinin birgə fəaliyyəti hesabına onlar icraçı əzələlərin və vegetativ reaksiyaların kompleks fəaliyyətini əhatə edirlər. Bu reaksiyalardan hər biri spesifık reseptor (refeksogen) sahəyə malikdir. Məsələn, udma aktı ağız boşluğunun arxa divarına qidanın təsiri zamanı, gözqırpma-gözün konyuktiva qişasının qıcıqlanması zamanı baş verir və.s.
Hər bir bulbar reaksiyanı spesifik qıcıqlandırıcı törədir. Məsələn udlağın mexanik olaraq qıcıqlandırılması qusmanı, həmin nahiyənin qida ilə qıcıqlandırılması udma aktını törədir. Uzunsov beyin neyronları nəfəsalma və nəfəsvermənin avtomatiyasını təmin edirlər.


Bulbar, tənəffüs mərkəzlərində avtomatiyanın səbəbi onların daxilində metabolik proseslərin dəyişməsi, azan sinirin korreksiya edici və karbon qazının oyandırıcı təsiridir.
Bulbar mərkəzlər afferent sinirlərlə və humoral təsirlər vasitəsilə arteriyaların tonusuna daimi olaraq enən təsir göstərirlər, bunun nəticəsində də toxuma metabolizmi üçün optimal sayılan qan təzyiqinin səviyyəsi saxlanılır.
Aclıq zamanı bulbar mərkəzlərin azan sinirinin efferent lifləri mədə əzələsinin toniki gərginliyinə və bağırsaq divarına təsir göstərirlər.

Mənbə:

V.B.Şadlinski, Ş.İ.Qasımov, N.T.Mövsumov – ” İnsan Anatomiyası 2 “

Müəllif: Nisə Quluzadə

Redaktə etdi: Yaqubov Şəhriyar

STAY CONNECTED

19,107FansLike
2,050FollowersFollow
0SubscribersSubscribe

INSTAGRAM

Karl Saqan – Təkamül (Dünya necə yarandı?)

Müəllif: Karl Saqan (ing. Carl Sagan) – “Cosmos” (II fəsil) Təkamül? Dörd milyard il əvvəl...

Yer kürəsinin həqiqətdə neçə yaşı var?

Yerin yaşı: Planetimizin həqiqi yaşının izlərini axtaran fosil axtarıcılar və radiometrik yaş təyini. Müəllif: Stifen Bakster (ing. Stephen...

Böyük Partlayış nəzəriyyəsi: Bütün zamanların ən böyük partlayışını necə sübut etdilər?

Müəllif: Naycl Henbest (ing. Nigel Henbest) – “Cambridge” Universitetinin doktoru, astronom, “The History of Astronomy” kimi 50-dən çox...